Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 2026

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
2023 |
2024 |
2025 |
**2026** |
2027 |
2028 |
2029 |
| **Deichead:**
2000an | 2010an | 2020an | 2030an | 2040an |

'S e bliadhna anns a' mhìosachan Griogarach a tha ann an **2026**.

## Tachartasan

* Am Màrt: Ionnsaighean aig Iosrael agus Na Stàitean Aonaichte air Ioran
* 8 am Màrt: Deireadh Pàrtaidh Alba
* 7 an Cèitean: Taghadh Albannach 2026
* 9 an Dàmhair–17 an Dàmhair: Am Mòd Nàiseanta Rìoghail ann an Glaschu

## Bàsan

* 29 am Faoilleach: Seumas Uallas, am Morair Tankerness, leas-phrìomh mhinistear na h-Alba agus modaratair Eaglais na h-Alba 2021–2022
* 29 an Giblean: Dòmhnall MacRath, seinneadair Gàidhlig
* an Cèitean: Aonghas Grannd, fìdhlear ciotach
# Oulu

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Oulu - Uleåborg**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  | **Gearradh-arm no Seula** |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  Suòmaidh |
| **Sgìre** |  Pohjois-Pohjanmaan maakunta |
| **Co-chomharran** | 65° 01 00' Tuath 25° 28 00' Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 1,513.37 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 191,237 (2012) |
| **Dlùths** | 126.36/km² |
| **Àireamh fòn** | (+ 358) 8 |
| **Duilleag oifigeil** | Duilleag Oifigeil |

‘S e baile mòr agus port cudromach faisg air Muhos, air an àirde an iar-thuath Shuòmaidh a th' ann an **Oulu** san Fhionnlannais (IPA: **oulu**) neo Uleåborg san Shuainis (IPA: **ʉːleɔˌbɔrj**). Tha an dà ainm co-oifigeil. Tha e suidhichte ri beulaibh na h-Aibhne Oulujoki agus Bàgh Kempeleenlahti, aig 15m os cionn ìre na mara, anns an roinn Pohjois-Pohjanmaan, 539km air falbh bho Helsinki (prìomh-bhaile na dùthcha), 533km bho Turku, 400km bho Tampere agus 393km bho Hämeenkyrö. Chaidh Oulu a stèidheachadh air 9 an Giblean 1605 leis an Righ Karl IX nuair a bha Suòmaidh fo bhuaidh na Suaine. Tha agus 191,237 duine a' fuireach ann. 'S e an siathamh baile as motha na dùthcha a tha ann cuideachd.

## Bailtean Co-cheangailte

* Alta
* Arkangelsk
* Boden
* Bursa
* Halle (Saale)
* Leverkusen
* Odesa
* Siofók

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Riaghaltas na Roinne
# Oilthigh Oxford

|  |
| --- |
| **Oilthigh Oxford** |
|  |
| **Facal Suaicheantais** | *Dominus Illuminatio Mea* Is e an Tighearna mo sholas |
| **Stèidhichte** | 12na linn |
| **Suidheachadh** | Oxford, Rìoghachd Aonaichte |
| **Oileanaich** | 17,000 gu lèir |
| **Làrach-lìn** |  |

'S e **Oilthigh Oxford** a' chiad oilthigh ann an Sasainn agus am fear as aosmhoire ann am Breatainn Mhòr. 'S e fear de na oilthighean as ainmeile agus as cumhachdaiche anns an t-saoghal. Tha ceanglaichean agus co-dheuchainn mòr aig Oxford ri Oilthigh Chambridge agus 's e *Oxbridge* a chuireas tòrr dhaoine air an dà oilthigh còmhla.

## Daoine ainmeil Oilthigh Oxford

Seo cuid de na daoine a fhuair foghlam anns an oilthigh neo a bha a' teagasg an seo.

* Compton Mackenzie, ùghdair
* J.R.R. Tolkien, sgrìobhadair
* Tony Blair, neach-poileataigs
* Guðni Thorlacius Jóhannesson, sgrìobhadair is neach-poileataigs
* John Haldane, bith-eòlaiche
* Gerhart Johann Robert Hauptmann, sgrìobhadair
* John Hicks, eaconomair
* James Mirrlees, eaconomair Albannach
* Jean Aitchison, cànanaiche
* Álvaro Uribe, ceann-suidhe Choloimbia
* Guðmundur Steingrímsson, sgrìobhadair is neach-poileataigs
* Douglas Young, ùghdair, eadar-theangaiche is neach-poileataigs
* Ghil'ad Zuckermann, cànanaiche
* John Goodenough agus Stanley Whittingham, ceimigearan

## Aistean co-cheangailte

* Oilthigh Chambridge
* Oilthighean Aosmhor
# 1893

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1890 |
1891 |
1892 |
**1893** |
1894 |
1895 |
1896 |
| **Deichead:**
1870an | 1880an | 1890an | 1900an | 1910an |

**MDCCCXCIII**

## Tachartasan

* Chaidh Comann Camanachd Chinn a' Ghiuthsaich a stèidheachadh.
* Chaidh an Eaglais Shaor Chlèireach a stèidheachadh

## Breithean

Hans Fallada
* 12 am Faoilleach - Hermann Göring, ann an Rosenheim. Nàsach.
* 11 an Gearran - Nan Shepherd, bàrd is sgrìobhaiche.
* 12 an Gearran - Steingrímur Steinþórsson, faisg air Mývatn. Neach-teagaisg agus neach-poileataigs à Innis Tìle.
* 13 an Gearran - Ana Pauker, ann an Codăești. Neach-poileataigs Comannach Stalineach à Romàinia.
* 9 am Màrt - Viktor Bilash, ann an Novospasivka. Neach-iomairt, saighdear agus rèabhlaideach Ucràineach/Sobhiatach.
* 29 an Giblean - Harold Clayton Urey ann an Walkerton, Indiana. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 14 an t-Iuchar - Johannes Gerhardus Strijdom, faisg air Willowmore. Neach-poileataigs à Afraga a Deas.
* 18 an t-Iuchar - Sadí de Buen Lozano, ann am Barcelona. Lighiche às An Spàinn.
* 21 an t-Iuchar - Hans Fallada, ann an Greifswald (a' Ghearmailt)
* 5 an Lùnasdal - Vira Kholodna, ann am Poltava. Cleasaiche às An Ucràin/An Ruis.
* 28 an Dàmhair - Christopher Kelk Ingold, ceimigear Sasannach
* 13 an Dùbhlachd - Mykola Khvylovy, ann an Trostianets. Bàrd agus sgrìobhadair Ucràineach/Sobhiatach.
* 26 an Dùbhlachd - Mao Zedong

## Bàsan

Guy de Maupassant
* 17 am Màrt - Jules Ferry, ann am Paris. Neach-poileataigs às An Fhraing.
* 6 an t-Iuchar - Guy de Maupassant ann am Paris. Ùghdar às An Fhraing.
* 17 an Dàmhair - Patrice de Mac Mahon ann am Montcresson. Saighdear agus neach-poileataigs às an Fhraing.
# 1905

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1902 |
1903 |
1904 |
**1905** |
1906 |
1907 |
1908 |
| **Deichead:**
1880an | 1890an | 1900an | 1910an | 1920an |

An dam dhen *Blackwater Reservoir*
**MCMV**

## Tachartasan

* Thòisicheadh air *Black Water Reservoir* a thogail.
* Bhuannaich Henryk Sienkiewicz an Duais Nobel ann an Litreachas.
* Bhuannaich Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer an Duais Nobel ann an Ceimigeachd.
* Chuireadh às do dh' Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain.
* Chaidh Sgoil Mhalairt Innise Tìle a stèidheachadh ann an Reykjavík (Innis Tìle).
* Thog an t-ailtire Arthur Nelissen an Taigh Nelissen ann am Forest, sa Bheilg.

## Breithean

* 2 am Faoilleach - Michael Tippett, co-ghleusaiche Sasannach.
* 29 an t-Iuchar - Dag Hammarskjöld, ann an Jönköping. Riochdaire dioplòmasach às an t-Suain.
* 7 an Gearran - Ulf von Euler, ann an Stockholm. Fear-saidheans às An t-Suain.
* 14 an Cèitean - Nikolai Tikhonov, ann an Kharkiv. Innleadair agus neach-poileataigs Ucràineach/Sobhiatach.
* 24 an Cèitean - Mihail Šolohov, ann an Veshenskaya. Ùghdair às An Ruis.
* 21 an t-Ògmhios - Jean-Paul Sartre, Sgrìobhadair is feallsanaiche às An Fhraing.
* 25 an t-Iuchar - Elias Canetti, ann an Rousse. Ùghdair à Bulgàiria.
* 5 an Lùnasdal - Wassily Leontief, ann am München. Eaconamaiche às An Ruis.
* 5 an t-Sultain - Arthur Koestler, sgrìobhadair agus neach-naidheachd Ungaireach.
* 18 an t-Sultain - Greta Garbo, ann an Stockholm. Actair às An t-Suain.
* 14 an Dùbhlachd - Vasily Grossman, ann am Berdychiv. Neach-aithris agus sgrìobhadair Ucràineach/Sobhiatach.

## Bàsan

Maighstir Ailean
* 18 an t-Ògmhios - Per Teodor Cleve, ceimigear, mèinn-eòlaiche is bith-eòlaiche às an t-Suain.
* 8 an Dàmhair - Maighstir Ailean, bàrd is fear-cruinneachaidh beul-aithris
# Teòirig shònraichte na dàimheachd

teòirig shònraichte na dàimheachd

scientific theory, physical law| Pàirt de | theory of relativity  |
| Cur air cois | 1905  |
| Discoverer or inventor | Albert Einstein  |
| Time of discovery or invention | 1905  |
| Feart | mass in special relativity  |
| History of topic | history of special relativity  |
| Invariant under | Lorentz transformation  |
| Stack Exchange tag |    |

  From Wikidata
'S e teòirig a tha a' mìneachadh na thachras air astaran faisg air astar solais a tha ann an **teòirig shònraichte na dàimheachd**.

Tha astar solais ann am vacuum na chunbhalachan agus mar sin chan urrainn dhuinn astaran a chur ris anns an aon dòigh ri air astaran àbhaisteach.
Bidh ùineachan gan leudachadh cuideachd. Mas e ùine leudaichte ann an *t'* , ùine àbhaisteach ann an *t*, astar ann am *v* agus astair solais ann an *c*:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
Bidh faidean gan lùghdachadh. Mas e faide lùghdaichte ann an *l'* , faide àbhaisteach ann an *l* agus *v* agus *c* mar a bha iad anns a' cho-aontar mu dhèireadh:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2

## Iomraidhean
# 1908

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1905 |
1906 |
1907 |
**1908** |
1909 |
1910 |
1911 |
| **Deichead:**
1880an | 1890an | 1900an | 1910an | 1920an |

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1908** (**MCMVIII**).

## Tachartasan

* Bhuannaich Rudolf Christoph Eucken an Duais Nobel ann an Litreachas.

## Breithean

* 6 am Faoilleach - Menachem Avidom, ann an Ivano-Frankivsk. Neach-teagaisg agus ceòl-sgrìobhaiche à Iosrael.
* 13 an Gearran - Viktor Shevchenko, ann am Popasna. Ailtire Ucràineach/Sobhiatach.
* 21 am Màrt - Deogracias Fonseca, ann an Ibagué. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 30 an Giblean - Bjarni Benediktsson, ann an Reykjavík Neach-poileataigs à Innis Tìle.
* 12 an Giblean - Carlos Lleras Restrepo, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 20 an Cèitean - James Stewart, ann an Indiana (Pennsylvania). Actair às na Stàitean Aonaichte.
* 30 an Cèitean - Hannes Alfvén, ann an Norrköping. Eòlaiche-fiosaig às An t-Suain.
* 26 an t-Ògmhios - Salvador Allende, ann an Santiago. Neach-poileataigs agus làmh-lèigh às An t-Sile.
* 17 an Dùbhlachd - Willard Frank Libby, ann an Grand Valley. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* Aonghas Caimbeul — ann an Nis. Bàrd a dh'Alba.
* Eilidh Watt — sgrìobhadair Gàidhlig

## Bàsan

* 14 an Giblean - Diego Lemos, ann am Funza. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 25 an Lùnastal - Henri Becquerel, fiosaigiche às an Fhraing.
* 19 an t-Sultain - José Manuel Marroquín, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
# 1934

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1931 |
1932 |
1933 |
**1934** |
1935 |
1936 |
1937 |
| **Deichead:**
1910an | 1920an | 1930an | 1940an | 1950an |

Jane Goodall
**MCMXXXIV**

## Tachartasan

* 20 an Giblean - Chaidh Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba a stèidheachadh.
* Bhuannaich Luigi Pirandello an Duais Nobel ann an Litreachas.
* Chaidh Concórdia (Braisil) agus Sievierodonetsk (An Ucràin) a stèidheachadh.
* 20 an Giblean - Ghabh Heinrich Himmler os làimh an Gestapo, ann am Berlin (A' Ghearmailt).

## Breithean

* 11 am Faoilleach - Jean Chrétien, Prìomh-mhinistear Chanada.
* 5 am Màrt - Daniel Kahneman, ann an Tel Aviv. Eaconamaiche agus Inntinn-eòlaiche à Iosrael.
* 9 am Màrt - Ûrij Gagarin, ann an Klushino. Paidhleat agus speuradair às An Aonadh Sobhiat.
* 3 an Giblean - Jane Goodall, ann an Lunnainn. Daonn-eòlaiche à Sasainn.
* 21 an Cèitean - Bengt Samuelsson, ann an Halmstad. Fear-saidheans às An t-Suain.
* 30 an Cèitean - Aleksey Leonov, ann an Listvyanka. Paidhleat agus speuradair às An Aonadh Sobhiat.
* 16 an t-Ògmhios - William Sharpe, ann am Boston. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 4 an t-Iuchar - Wole Soyinka, ann an Abeokuta. Sgrìobhadair à Nìgeiria.
* 26 an Lùnastal - Iain Fearchar Rothach, neach-poileataigs na h-Alba a bhuannaich an duais Sàr Ghàidheal ann an 2011.
* 8 an t-Sultain - Peter Maxwell Davies, sgrìobhaiche ciùil.
* 13 an t-Samhain - Garry Marshall, cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 28 an Dùbhlachd - Alasdair Gray, ann an Glaschu. Nobhailiche agus peantair.
* Criosaidh Dick, bana-sgrìobhadair Gàidhlig à Glaschu.

## Bàsan

* 1 am Faoilleach - Jakob Wassermann, ann an Altaussee. Sgrìobhadair às A' Ghearmailt.
* 29 am Faoilleach - Fritz Haber, ann am Basel. Ceimigear às A' Ghearmailt.
* 4 an t-Ògmhios - Iain Eairdsidh MacAsgaill (Bàrd Bheàrnaraigh), bàrd Gàidhlig, oifigear-poileis agus pìobaire.
* 1 an t-Iuchar - Ernst Röhm, ann am München. Nàsach às a' Ghearmailt.
* 4 an t-Iuchar - Marie Curie, ann am Passy. Tè-saidheans às A' Phòlainn.
# Ernst Röhm

| Ernst Röhm |
| --- |
|  |
|

|  ball an Reichstag ann am Poblachd Weimar |
| --- |

|  ball an Reichstag ann an Gearmailt nan Nàsach |
| --- |

 |
| Beatha |
| Ainm slàn |
Ernst Julius Günther Röhm |
| Breith |
München, 28 dhen t-Samhain 1887 |
| Dùthaich |  A' Ghearmailt |
| Bàs |
Munich Prison (en) , 1 dhen Iuchar 1934 |
| Àite-adhlacaidh |
Westfriedhof (en)  |
| Nàdar a’ bhàis |
murt duine (extra-judicial killing (en) ) |
| Foghlam |
| Cànain |
Spàinntis Gearmailtis |
| Dreuchd |
| Dreuchd |
neach-poileataigs, luchd an airm, oifigear agus ministear |
|

Com-pàirtiche
* Hitlerputsch
 |
| Àitichean-obrach |
Nürnberg agus Berlin |
| Duaisean a fhuaras |

liosta
* Iron Cross  Military Merit Order (Bavaria)  Blood Order  Golden Party Badge
 |
| Ballrachd |
Sturmabteilung (mul)  |
| Seirbheis san arm |
| Meur an airm |
Arm Impireil na Gearmailte |
| Ìre |
Hauptmann (en)  |
| Strì |
An Cogadh Mòr |
| Neach-fànais |
| Creideamh |
| Pàrtaidh poileataigeach |
Am Pàrtaidh Nàsach Pàrtaidh Oibrichean na Gearmailte German Völkisch Freedom Party (en)  National Socialist Freedom Movement (en)  |
| IMDb |
nm0753915 |
|  |

B' e saighdear nàsach às A' Ghearmailt a bh' ann an **Ernst Julius Günther Röhm** (München, 28 an t-Samhain 1887 - Ibidem, 1 an t-Iuchar 1934). Rugadh agus thogadh Röhm anns A' Bhaidhearn agus bhuinneadh e do theaghlach clas-obrach Caitligeach - dh'obair athair air na trèanaichean. bha e na shaighdear sa Chogadh Mhòr, chaidh ardachadh gu fo-cheannard agus chaidh a leòn aig Verdun. Ghabh e sa Phàrtaidh Nàsach ann an 1920 agus bha e an sàs anns an Hitlerputsch. Ann an 1928 chaidh e thall thairis gu Boilibhia far an robh e na chomhairleach armailteach ann an Cogadh Chaco, ach thug Hitler airsan thilleadh dhachaidh an an 1930. Rinneadh murt air ann an 1934 air òrdughan Hitler, mar phàirt iomairt air an robh Nacht der langen Messer (Gàidhlig: *Oidhche nan Sgianan Fada*) - gus an fheadhainn a bha an aghaidh Hitler sa Phàrtaidh Nàsach - gu seachd-àraidh an Sturmabteilung a stèidhich Röhm fhèin ann an 1921 - a sgìursadh.

## Iomraidhean
# 29 an t-Ògmhios

|  |
| --- |
|  <<       **an t-Ògmhios**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |

'S e **29 an t-Ògmhios** an 180mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (181mh ann am bliadhna-leum). Tha 185 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

Ìomhaigh Robert Peel, Ceàrnag Sheòrais, Glaschu, Alba
* 1776 – Chaidh San Francisco, California a stèidheachadh.
* 1846 – Leig Robert Peel a dhreuchd dheth mar phrìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
* 1956 – Ar-a-mach Phoznań (a' Phòlainn).

## Breithean

* 1906 – Ceitidh Anna NicNeacail, seinneadair às an Eilean Sgitheanach.
* 1925 – Giorgio Napolitano, ann an Napoli. Fear-poileataigs às an Eadailt.

## Bàsan

* 1779 - Anton Raphael Mengs anns an an Roimh. ‎Peantair ainmeil à Bohemia.
* 2003 - Katharine Hepburn, ann an Old Saybrook, Connecticut. Cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.

## Fèillean
# 1 an t-Iuchar

|  |
| --- |
|  <<       **an t-Iuchar**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |

'S e **1 an t-Iuchar** an 182mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (183mh ann am bliadhna-leum). Tha 183 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

An seòmar deasbaid ann am Pàrlamaid na h-Alba
Lachlann MacGuaire
* 1916 - a' chiad latha de Bhlàr an Somme (a bha a' mairsinn gus 18 an t-Sultain); chaochail gu bhith 20,000 saighdearan Airm Bhreatannaich, a bu mhotha san eachdraidh an Airm.
* 1991- Chuir às gu oifigeil dhan Cho-aonta Warszawa ann am Pràg.
* 1999 - chaidh Pàrlamaid na h-Alba ath-nuadhaichte fhosgladh; bha cuid a bu mhotha de chumhachdan aig Oifis na h-Alba a' thoirt thairis do Riaghaltas na h-Alba.

## Breithean

* 1646 - Gottfried Wilhelm Leibnitz, matamataigear às a' Ghearmailt
* 1743 - Martin Heinrich Klaproth, ceimigear às a' Ghearmailt
* 1902 - José Luis Sert, ailtire à Barcelona.
* 1926 - Robert Fogel, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 1941 - Myron Scholes, eaconamaiche à Canada.

## Bàsan

* 1782 - Charles Watson-Wentworth, 2nd Marquess of Rockingham, prìomh-mhinistear na Breatainn.
* 1824 - Lachlann MacGuaire, riaghladair New South Wales 1810-1821, "Athair Astràilia" (r. 1762).
* 1843 - Domingo Caycedo Santamaría ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1927 - Pedro Nel Ospina Vásquez ann am Medellín. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1974 - Juan Domingo Perón, ann am Buenos Aires. Saighdear agus deachdaire às an Argantain.
* 1997 - Robert Mitchum, cleasaiche à Connecticut, na Stàitean Aonaichte.
* 2004 - Marlon Brando, actair Aimeireaganach.

## Fèillean
# Wikimedia

Ìomhaidh Wikimedia
Tha **Wikimedia** na buidheann a tha a' cur ri chèile pròiseactan eadar-dhealaichte. Mar eisimpleir, Wikipedia, Wiktionary agus Wikiquote.

Tha iad a' faighinn a mhòr chuid dhen airgead aca bho thabhartasan.

## Ceanglaichean a-muigh

* Wikimedia - làrach-lìn oifigeil
# Sèirbis

'S e Cànan Innd-Eòrpach a tha ann an **Searbais**. Tha e na chànan oifigeil anns an t-Sèarb, ann am Bosna agus Heartsagobhana, anns a' Mhonadh Neagrach agus ann an Cosobho. Tha e ainichte mar mion chànan anns an Ungair, ann an Croàisia, ann am Masadoinia agus ann an Ròmainia cuideachd.

## Luchd-labhairt

* Mehmed II
# Albàinis

| Albàinis *Shqip* |
| --- |
| **Fuaimneachadh** | [ʃcip] |
| **Far a bheil i 'ga bruidhinn** | * Albàinia, Masadoinia, Am Monadh Neagrach
* Na Balcain
 |
| **Luchd-labhairt iomlan** |
6 millean |
| **Teaghlach-chànan** |
Innd-Eòrpach
* **Albàinis**
 |
| **Siostam-litreachaidh** | Aibidil Laideannach |
| **Còdan Cànan** |
| ISO 639-1 | sq |
| ISO 639-2 | alb |

'S e cànan oifigeil Albàinia a tha ann an **Albàinis** neo *Gjuha shqipe* anns a' chànain aca fhèin. Tha an cànan ga bhruidhinn ri gu bhith 6 millean duine. Bhruidhnear Albàinis cuideachd ann am Masadoinia, anns a' Mhonadh Neagrach agus anns an t-Sèirb a Deas.

’S e cànan Innd-Eòrpach a tha ann an Albàinis, ach tha i ’na geug leatha fhéin. Chan eil cànan eile a tha dlùth-chàirdeach rithe. Tha e coltach gur e na Albàinich an t-sluagh ris an canar na Illyrianaich anns na seann aoisean.

## Iomradh

## Faic cuideachd

* Wikipedia san Albàinis
# An t-Sèirb

An t-Sèirb

stàit neo-eisimeileach, Poblachd, landlocked country, dùthaich, successor state| Pàirt de | post-Yugoslavia states, Southeastern Europe  |
| Cur air cois | 2006  |
| Ainm oifigeil | Србија, la République de Serbie  |
| Ainm dùthchasach | Србија  |
| Tar-sgrìobhadh IPA | ˈsʲerbʲɪjə  |
| Cànan oifigeil | Searbais  |
| Laoidh | Bože pravde  |
| Culture | Culture of Serbia  |
| Mòr-roinn | An Roinn-Eòrpa  |
| Dùthaich | An t-Sèirb  |
| Prìomh-bhaile | Belgrade  |
| Roinn-tìde | UTC+01:00  |
| Suidheachadh cruinn-eòlais | Na Balcain, Roinn-Eòrpa a Deas  |
| Domhan-leud is -fhad | 43°57′0″N 20°56′0″E  |
| Coordinates of easternmost point | 43°11′14″N 23°0′23″E  |
| Coordinates of northernmost point | 46°10′48″N 19°40′12″E  |
| Coordinates of southernmost point | 41°51′28″N 20°41′5″E  |
| Coordinates of westernmost point | 45°48′59″N 18°50′19″E  |
| Puing as àirde | Velika Rudoka  |
| Lowest point | Timok  |
| Oifis aig ceann-stàite | President of Serbia  |
| Ceannard na stàite | Aleksandar Vučić  |
| Oifis aig ceann an riaghaltais | Prime Minister of Serbia  |
| Ceannard an riaghaltais | Đuro Macut  |
| Executive body | Government of Serbia  |
| Legislative body | National Assembly of Serbia  |
| Currency | Serbian dinar  |
| Driving side | right  |
| Electrical plug type | Europlug, Schuko  |
| Na bh’ann roimhe | Serbia and Montenegro  |
| Làrach-lìn |   |
| Tuairisgeul aig URL |   |
| Hashtag | Serbia  |
| Top-level Internet domain | .rs, .срб  |
| Bratach | flag of Serbia  |
| Gearradh-arm | coat of arms of Serbia  |
| Geography of topic | Geography of Serbia  |
| Feart | free country  |
| History of topic | history of Serbia  |
| Railway traffic side | right  |
| Open data portal | Open data portal Serbia  |
| Economy of topic | economy of Serbia  |
| Demographics of topic | demographics of Serbia  |
| Official observer status in organization | Collective Security Treaty Organization  |
| Mobile country code | 220  |
| Telephone country code | +381  |
| Trunk prefix | 0  |
| GS1 country code | 860  |
| Licence plate code | SRB  |
| Maritime identification digits | 279  |
| Caractar Unicode | 🇷🇸  |
| Category for maps or plans | Category:Maps of Serbia  |

  From Wikidata
Is e dùthaich anns an earra-dheas na h-Eòrpa a tha anns **an t-Sèirb** neo **Seirbia**, neo **Serbia** (ainm oifigeil: *Republika Srbija*). Tha crìochan aice ‘sa tuath leis an Ungair, san ear le Romàinia agus Bulgàiria, ‘sa deas le Albàinia agus Cosobho agus san iar leis a' Mhonadh Neagrach, Croàisia agus Bosna agus Hearsagobhana. An dèidh an Darna Cogadh bha an t-Sèirb na pàirt *Iùgoslaibhia.* Anns na 1990an bhris Yugoslavia às a chèile. An toiseach bha Aonadh ann eadar an t-Sèirb agus am Monadh Neagrach. Ach anns an 2006 chaidh an t-Sèirb a stèidheachadh mar stàit leatha fhèin. Tha Belgrade na phrìomh-baile. Tha am Fàsach Deliblatska Peščara suidhichte anns an sgìre Vojvodina.

## Eachdraidh

Bha An t-Sèirb na phàirt Impireachd nan Otomanach ro 1878.

An t-Sèirb
## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Duilleag oifigeil oifis ceann-suidhe na Sèirbe
* Ionad Turasachd na Sèirbe
# 1965

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1962 |
1963 |
1964 |
**1965** |
1966 |
1967 |
1968 |
| **Deichead:**
1940an | 1950an | 1960an | 1970an | 1980an |

**MCMLXV**

## Tachartasan

* 18 an Gearran - Fhuair A' Ghaimbia a chuid neo-eisimeileachd.
* 3 an Dàmhair: Chaidh am Pàrtaidh Comannach Chùba a stèidheachadh ann an La Habana.
* 11 an t-Samhain: Neo-eisimeileachd Siombabue bhon Rìoghadh Aonaichte
* Bhuannaich Mikhail Sholokhov an Duais Nobel ann an Litreachas.
* Chaidh Comhairle Choitcheann Teagaisg na h-Alba a stèidheachadh.
* Chaidh Oilthigh Warwick a stèidheachadh ann an Coventry (Sasainn).

## Breithean

* 7 am Faoilleach - Liudmyla Suprun, ann an Zaporizhzhia. Eaconamaiche, neach-malairt agus neach-poileataigs às An Ucràin.
* 18 an Gearran - Dr. Dre, ann an Los Angeles. Rapair às Na Stàitean Aonaichte.
* 21 an t-Ògmhios - Yang Liwei, ann an Suizhong. Paidhleat agus speuradair às An t-Sìona.
* 15 an t-Iuchar - Alastair MacIlleMhìcheil ann an Ìle. Neach-poileataigs a bha na Rùnaire Stàite na h-Alba eadar an Dàmhair 2013 agus an Cèitean 2015.
* 23 an t-Iuchar - Alison Harris, neach-poileataigs Albannach.
* 5 an t-Sultain - Murchadh Friseal, neach-poileataigs Albannach.
* 4 an Dàmhair- Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, ann an Reykjavík. Neach-poileataigs à Innis Tìle.
* 11 an Dàmhair - Alison Johnstone, neach-poileataigs Albannach.
* 21 an t-Samhain - Björk Guðmundsdóttir, ann an Reykjavík. Bàrd, ceòladair agus sgrìobhadair à Innis Tìle.
* 19 an Dùbhlachd - Art MacCormaig, ann am Port Rìgh. Seinneadair agus ceòladair.

## Bàsan

* 4 am Faoilleach - T. S. Eliot, ann an Lunnainn. Sgrìobhadair agus bàrd.
* 24 am Faoilleach - Winston Churchill, Prìomh-mhinistear Bhreatainn (rug. 1874)
* 26 am Màrt - Katerina Peshkova, ann am Mosgo. Neach-iomairt Chòirichean daonna às An Ruis/An Ucràin.
* 10 an Cèitean - Karl Burman, ann an Tallinn. Ailtire agus peantair Eastòinianach/Sobhiatach.
* 30 an Cèitean - Boris Pasternak, ann am Mosgo. Sgrìobhadair às an Ruis.
* 7 an t-Iuchar - Moshe Sharett, ann an Ierusalem. Neach-poileataigs à Iosrael.
* 13 an t-Iuchar - Laureano Gómez Castro. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 8 an t-Sultain - Hermann Staudinger ann an Freiburg im Breisgau. Ceimigear às a' Ghearmailt.
* 25 an t-Samhain - Angelica Balabanoff, anns An Ròimh. Sgrìobhadair, deasaiche, neach-iomairt agus neach-poileataigs Eadailteach/Ucràineach/Sobhiatach.
* 16 an Dùbhlachd - Somerset Maugham, ann an Nice. Sgrìobhadair à Sasainn.