Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kuala Lumpur

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Kuala Lumpur**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach a' bhaile** |  |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** | Malaidhsia |
| **Co-chomharran** | 3° 8′ 0″ Tuath 101° 42′ 0″ Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 243.65 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 1,800,674 (2004) |
| **Dlùths** | 7,390.41/km² |
| **Àireamh fòn** | +603 |
| **Duilleag oifigeil** | www.kualalumpur.gov.my |

'S e prìomh-bhaile Mhalaidhsia a th' ann an **Kuala Lumpur**.

Na Tùir Phetronas
Sealladh air staigh-bhaile Kuala Lumpur. Tha fear de na tùir den Togalach Phetronas ri fhaicinn a clì agus aig astar am Menara KL.
Am pàirc KLCC
# Punnd Sasannach

Bho thùs, ann an linn nan Sagsonaich (A thug ainm do Ear-Dheas na Breatuinn), cha b' ann an punnd Shasannach ach cumhachd cheannaich Punnd Troigh de miotail airgead. Gu ìre mhòr, chleachd dùthaich Tuatha na h-Eòrpa airgiod mar meadhan-mhalairt agus tìrean deasach na h-Eòrpa òr. Ann an Sasunn agus Alba, bha an 1/240mh phairt den phunnd aithnichte a bhi na chuideam-pheighinn, agus b' e sin an cuideam airgid a bha anns a' pheighinn Sasunnach roimhe linn nan Tormodaich.
As deidh 1066, mean air mhean mheasgaich rìghrean na Sasuinn bun-mheatailtean le airgiod nam buinn agus chaidh luach an "airgid" seo sìos. Chaidh rìghrean na h-Albainn torr nas fhada na rìghrean na Sasuinn air taobh milleadh an cuid airgid, agus aig am Achd an Aonaidh de 1707 cha robh luach a' Phunnd Albannaich ach 1/12 mh de Punnd Shasannach. As deidh 1707 chleachd an da dhùthaich am Punnd Shasannach, a dh'aindeoin sin bha cuid Albannach a' measadh 1 s. 8 d. Shasunnach ( 1 Sgillinn agus 8 peighinn) a bhi na "punnd Albannach" iomadh bliadhna as deidh sin. Is e sin a bha Raibeart Burns a' ciallachadh nuair a sgrìobh e an sreath "Twa pund Scots twas a' her riches" anns a' bhàrdachd Tam o' Shanter.

Ged a dh'fhalbh am punnd Albannach os cionn 300 bliadhna, bha feum aig na Gaidheal a dh'aithneach an difir eadar am Punnd Sasannach agus am Punnt Éireannach sìos ri 2002, nuair a chuir Èireann a punnd seachad, a ghabhail pàirt an ruith-airgid ùr na h-Eòrpa: An Euro.

## Roinneadh de Punnd

B'e roinneadh nan Punnd an Sgillinn agus am Peighinn.

12 Peighinn = 1 Sgillinn

20 Sgillinn = 1 Punnd

Is ann bho nach robh 1 Sgillinn Albannach ach an uimhir ri 1 Peighinn Sasunnach, a tha na Gaidheal Albannach a' cleachdadh am facal "sgillinn" an aite "peighinn" ( a bha na h-Èireannaich a' cleachdadh mun deach iad ris an Euro an 2002). Cha cleachdar am facal "peighinn" an Alba an diugh ach far a bheil e na phàirt de ainm aite: Mar eisimpleir "Peighinn a' Chorrain" an Bràighe Throndarnais, far a bheil "peighinn" a' comharraich pìos fearann air a bhiodh (is docha anns na meadhan-aoisean) màl bhliadhnail de Peighinn Albannach.

Roimhe meadhan an 19mh cheud, bha gluasad air ainmean cumanta 's a' Ghàidhlig

1 Punnd (Sasannach) = 20 tasdan

1 Tasdan = 12 Sgillinn

Nuair a chaidh Breatainn 'o cleachdadh ruith-airgid stèidhichte air bonnaibh oir aig toiseach a' chogadh mhòr, chuireadh muilnean de notaichean banca luach 1 punnd a mach an àite an oir a bha air cumail mar caile nàiseanta. Ré ùine, chaidh cleachdadh air an ainm Nota an aite punnd.

## Deicheamhachd

Chuireadh as an roinneadh den phunnd le sgillinnean is peighinnibh as anns a' bhliadhna 1971, nuair a chaidh ath-roinneadh den phunnd ri siostam deicheamhachd, le cheud sgillinn ris an nota.

## A Sealladh Air Adhart

Anns an latha an diugh (2008) cha mhòr nach eil notaichean singilte air dol a mach a bhith, agus is "Tughadaran", bonn umha le luach de punnd a chuir an Riaghaltas aig Maighread Nic an Tughadair an gnìomh anns na 1980'n a tha air gabhail an aite.

Tha cuid an dòchas gun tèid Alba a-steach ri roinn an Euro ré na beagan bliadhnaichean a tha romhainn.

## Ceanglaichean a-mach

* Punnd Sasannach
# Idaho

Idaho
'S e tè de na Stàitean Aonaichte a tha ann an  **Idaho**. Tha i suidhichte san àirde an iar-thuath na dùthcha anns na Beanntainn Creagach. Tha 1,567,582 duine a' fuireach anns an stàite. Tha Boise na prìomh-bhaile. Tha e air a bhith na stàit bho 3 an t-Iuchar 1890.

## Ceanglaichean a-mach

* Riaghaltas na stàite

## Iomraidhean

Stàitean de na Stàitean Aonaichte[hide]

Alabama • Alasca • Arizona • Arkansas • Calafòrnia • Carolina a Deas • Carolina a Tuath • Colorado • Connecticut • Dakota a Deas • Dakota a Tuath • Delaware • Eabhraig Nuadh • Florida • Hampshire Nuadh • Hawaii • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Jersey Nuadh • Kansas • Kentucky • Louisiana • Meagsago Nuadh • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Mississippi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pennsylvania • Rhode Island • Seòirsia • Tennessee • Texas • Utah • Vermont • Washington • Virginia • Virginia an Iar • Wisconsin • Wyoming

+ Ceàrn: Washington, D.C. (District of Columbia)
# Neo-dhiadhaireachd

Tha **neo-dhiadhaire** (*atheist* anns a’ Bheurla) gun chrèideamh ann an Dia. Ged a tha an eaglais ag ràdh gur e rud dona a tha ann, theirear le neo-dhiadhairean gu bheil diadhairean neo-shaidheansail agus aischeumach.

## Neo-dhiadhairean ainmeil

* Manuel Azaña Díaz
* Paul D. Boyer
* James Callaghan
* Jeremy Corbyn
* Richard Dawkins
* David Hume
* Jarosław Dąbrowski
* Christer Fuglesang
* Klaas Hendrikse
* Anna Maria Lenngren
* Ùisdean MacDhiarmaid
* Naguib Mahfouz
* Karl Marx
* Benito Mussolini
* Olof Palme
* Bertrand Russell
* Xi Jinping
* Seòras Santayana
* José Saramago
# Boireannach

Samhladh a' bhoireannaich
Tha **boireannach** 'na gnè fhàs-beairt, no cuid fhàs-beairt, gum cruthaich ughan. Th' an "ugh" air a shònrachadh cho a' ghamait as motha ann an riaghailt-ginidh iol-ghamait, cho fad 's a bhios a' ghamait nas lugha, mar as trice nas gluasadaiche (cealla-sìl) air a chruthachadh leis an fhireannach. Chan urrainn do boireannach a gineadh gu feòlmhor gun cothrom ris na gamaitean fhireannaich. 'S urrainn do roinn nam fàs-beairtean a ghineadh gu feòlmhor agus gu gun-mhiannach

Tha ♀ (Unicode: U+2640) na shamhladh cumanta air chleachdadh a dh'fhoillseachadh a' ghnè bhoireannach, cuairt le crois bheag fodha. Tha an samhladh seo a' coltachadh a' phlanaid Àine agus 's i riochd maisichte den làmh-sgàthan Àine.

## Seallaibh cuideachd

* Riaghailt an t-sònrachaidh na gnè
* Bean agus caileag, boireannaich dhaonna
* Taobh boireannach
* Fireannach
# Bò

|  |
| --- |
| **Bò** |
|  |
| Bogha froise agus bà |
| **Rangachadh saidheansail** |
|  **Rìoghachd**  | Animalia |
|  **Fìleam**  | Chordata |
|  **Clas**  | Mammalia |
|  **Òrdugh**  | Artiodactyla |
|  **Teaghlach**  | Bovidae |
|  **Gèineas**  | *Bos* |
|  **Spèiseas**  | B. taurus |
| **Ainm saidheansail** |
| *Bos taurus*  Linnaeus, 1758 |

'S e gnè bèiste tuathanaich a tha anns na **crodh**. Is **bò** a' gnè bhoireann agus 's e **tarbh** a' ghnè fhireann. Canar laogh ri crodh òg, eadar la breith agus Oidhche Shamhna. Mar a tha an sean-fhacal ag ràdh: *"Oidhche Shamhna theirear gamhna ris na laoigh."*

Cumar crodh airson an da chuid airson feòil agus airson bainne. Tha e measaichte gun robh crodh na bun-stèidh don eaconomaidh Gàidhealach sìos dhan 18mh linn.

## Dealbhan

* *Bò Ghàidhealach*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# Sgioba nàiseanta criogaid na h-Innseachan

Sgioba nàiseanta criogaid na h-Innseachan
’S e **Sgioba nàiseanta criogaid na h-Innseachan** fear de na sgiobaichean mòra ann an criogaid. Bha iad anns a h-uile Cupa an t-Saoghail.

## Ceangal a-mach

* Duilleag oifigeil Sgioba nàiseanta na h-Innseachan
# Polo oilbheint

Polo oilbheint
'S e spòrs buidheann a tha ann am **Polo oilbheint** airson oilbheint (elephant) mar polo. Cluichear e ann an Neapàl, Sri Lanca, Rajasthan (na h-Innseachan), agus Tài-lann.