Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1374

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1371 |
1372 |
1373 |
**1374** |
1375 |
1376 |
1377 |
| **Deichead:**
1350an | 1360an | 1370an | 1380an | 1390an |

**MCCCLXXIV**

## Tachartasan

## Breithean

## Bàsan

* 12 am Màrt – Impire Go-Kōgon na Seapan (rug. 1336)
* 19 an t-Iuchar – Petrarch, bàrd eadailteach (rug. 1304)
# 1862

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1859 |
1860 |
1861 |
**1862** |
1863 |
1864 |
1865 |
| **Deichead:**
1840an | 1850an | 1860an | 1870an | 1880an |

**MDCCCLXII**

## Tachartasan

* Sgrìobh Gustave Flaubert an leabhar *Salammbô*.
* Chaidh Ishpeming (Michigan) agus Riihimäki (Suòmaidh) a stèidheachadh.
* Chaidh Les Misérables le Victor Hugo fhoillseachadh airson a' chiad turais.

## Breithean

* 4 an Gearran - Hjalmar Hammarskjöld, ann an Tuna. Neach-poileataigs às an t-Suain.
* 5 an t-Ògmhios - Allvar Gullstrand, ann an Landskrona. Fear-saidheans às An t-Suain.
* 29 an Lùnasdal - Maurice Maeterlinck, ann an Gent. Sgrìobhadair.
* 15 an t-Samhain - Gerhart Johann Robert Hauptmann, sgrìobhadair Gearmailteach.
* 26 an Dàmhair - Hilma af Klint, ann an Solna. Neach-ealain às An t-Suain.

## Bàsan

* John Tyler, ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte bho 1841 gu 1845.
* 27 an Cèitean - Henry David Thoreau, ann an Concord. Feallsanaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 25 an t-Samhain - An t-Urramach Tormod MacLeòid, Caraid nan Gàidheal
# 898

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
895 |
896 |
897 |
**898** |
899 |
900 |
901 |
| **Deichead:**
870an | 880an | 890an | 900an | 910an |

**898**

## Tachartasan

* Chaidh Montreuil a chlàradh airson a' chiad turais.

## Breithean

## Bàsan
# 257

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
254 |
255 |
256 |
**257** |
258 |
259 |
260 |
| **Deichead:**
230an | 240an | 250an | 260an | 270an |

**257**

## Tachartasan

## Breithean

## Bàsan
# Las Vegas, Nevada

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Las Vegas**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach a' bhaile** | **Gearradh-arm no Seula** |

 |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  Na Stàitean Aonaichte |
| **Ceàrn** | Clark |
| **Sgìre** |  Nevada |
| **Co-chomharran** | 36° 10′ Tuath 115° 08′ Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Àireamh-shluaigh** | 583,756 (2010) |
| **Àireamh fòn** | 702,725 |
| **Duilleag oifigeil** |  |

'S e **Las Vegas** am baile as motha a tha ann an Nevada. Bha 583,756 daoine a' fuireach anns a' bhaile ann an 2010. Tha e suidhichte aig 2,001m os cionn ìre na mara.

## Eachdraidh eile

Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1905.

## Daoine Ainmeil

* Matthew Gray Gubler, actair, (1980)
* Andre Agassi, cluicheadair teanas Aimeireaganach (1970)

## Bailtean Co-cheangailte

* An San, Coirèa a Deas
* Angeles, Na Filipìonan
* Huludao, An t-Sìn
* Phuket, Dùthaich nan Tàidh
* Åre, An t-Suain
* Palermo, An Eadailt

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* www.lasvegasnevada.gov
# Òran

Is **òran**, pìos bàrdachd dèanta a bhith seinnte. An ceòl traidiseanta nan Gàidheal cruthaicheadh ceòl còmhla ri na facail agus freagraidh ruitheam na ciùil ri ruitheam a' chainnt. Tha seo ceart cho fìor mu deidhinn ceòl nam pìob 's a tha e mu dheidhinn puirt a' beul neo na h-òrain mòr. Canar gum bi seinneadair a' gabhail òran. Chanar "òranaiche" ri fear neo tè, a bhitheas a' gabhail òrain aig cèilidh neo cuirm-chiùil.

## Seinneadairean Gàidhlig

* Anna Latharna NicGillÌosa
* Art MacCormaig
* Christine Primrose
* Julie Fowlis
* Magaidh Dhòmhnallach

## Òrain Albannach

* Annie Laurie
* Gràdh Geal Mo Chridh'

## Faic cuideachd

* Òrain Ghàidhlig

## Ùghdarras
# Punc

'S e gnè ciùil a tha ann am **punc**.

Thòisich punc anns na seachdadan leis Na Ramones anns na Stàitean Aonaichte agus Na Sex Pistols ann am Breatainn. 'S e nòs-ciùil luath, garbh a th' ann, gu tric a-mach air poileataics agus cuideachd an aghaidh ùghdarras agus comann a' mhòr-shluaigh.

Leudaich an nòs-ciùil seo gu iomadach seòrsaichean agus stoidhlichean eadar-dhealaichte rè nam bliadhnaichean. Anns na naochadan, shoirbhich còmhlanan punc mar a leithid Nirvana agus Green Day anns an t-saoghal chiùil pop mar nach do shoirbhich còmhlan punc sam bith eile gu ruige sin, ach chanadh cuid, leis an t-soirbheas sin, gun do leig iad seachad spiorad agus feallsanachd a' chiùil.

## Punc Gàidhlig

Mill a h-Uile Rud a' cumail na Gàidhlig ri sluagh mhòr ann an Leuvan, a' Bheilg
Thàinig punc Gàidhlig gu aire dhaoine ann an 2005 nuair a nochd dà chlàr làn Gàidhlig a-mach anns an aon mhìos, clàr aig Oi Polloi, 'Carson', agus clàr aig Mill a h-Uile Rud, 'Ceàrr'. Tha an ceòl ùr seo a' faighinn cluich air BBC Radio nan Gàidheal cho math ri BBC Radio 2 agus bha prògram mu thuras Mill a h-Uile Rud agus Oi Polloi air a chraobh-sgaoileadh mar phàirt dhen sreath, Ealtainn, air BBC 2.

Tha punc Gàidhlig a' sìor fhàs nas treasa agus a-nis tha grunn math de chòmhlanan a' cluich a-mach, Atomgevitter, agus Là Luain nam measg. Nochd Là Luain air a' chiad sreath dhen phrògram-chiùil, Rapal T.Bh., air BBC 2.

### Clàraidhean cudromach

* *Carson?* (2005), Oi Polloi.
* *Ceàrr* (2005), Mill a h-Uile Rud.
* *Ar Cànan, Ar Ceòl, Ar-a-mach* (2005), Oi Polloi.
* *Ceòl Gàidhlig Mar Sgian Nad Amhaich* (2006), Oi Polloi, Mill a h-Uile Rud, Nad Aislingean agus Atomgevitter.
* *Gàidhlig na Lasair* (2006), Oi Polloi, Mill a h-Uile Rud, Nad Aislingean, Atomgevitter, agus The Thing Upstairs.
* *Togaibh Ur Guth* (2011), An t-Uabhas.
* *Dùisg* (2012), Oi Polloi.
* *Luathas-teichidh* (2014), Drilseach.

## Ceangal a-muigh

* Artagail mu Phunc Gàidhlig anns *an Albannach*
# Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain

|  |
| --- |
| **Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain Svensk-norska unionen Den svensk-norske union** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  ←  | 1814–1905 |  →  → |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach na dùthcha** | **Gearradh-arm** |

 |
| **Mapa** |
|  |
| **Fiosrachadh** |
|  **Bliadhna Tòiseachaidh**  | 1814 |
|  **Bliadhna mu Dheireadh**  | 1905 |
| **Prìomh-Bhaile** | Stockholm agus Kristiania |
| **Càna(i)n Oifigeil** | Danmhairgis, Nirribhis, Suainis |
| **Farsaingeachd** | 774,184 km2 |
| **Àireamh-shluaigh** | 7,560,000 (1905) |
| **Dlùths** | 9.77/km2 |

B' e stàit air a stèidheachadh air aonadh pearsanta an Rìgh a bh' anns an **Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain** (Nirribhis: *Den svensk-norske union*, Suainis: *Svensk-norska unionen*). Chaidh a chruthachadh ann an 1814 tro aonadh Rìoghachd Nirribhidh agus Rìoghachd na Suaine. Chruthachadh Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain air sàilleabh gun do bhris dlùth dhàimh a bha aig Nirribhidh leis An Danmhairg, leis gu robh An Danmhairg ann an caidreachas leis An Fhraing, fo bhuaidh Napoleon Bonaparte. Chaidh polasaidhean nan Dùthchannan Cèin air a stiùireadh bho Stockholm, ach bha a h-uile càil eile air a rèiteachadh fa leth, fiù 's an t-Arm. Bhris an t-Aonadh a-mach às a chèile ann an 1905 mu dheireadh thall, air sàilleabh gu robh Nirribhidh dhen bheachd nach b' e deagh làimhseachadh a bha iad a' faighinn bhon t-Suain. Fhuair Nirribhidh cuideachadh bho luchd-poileataigs na làimhe chlì anns an t-Suain, mar Klas Pontus Arnoldson agus Hjalmar Branting - a bhuannaich an Duais Nobel airson Sìthe. Le sin, chaidh cogadh a sheachnadh.

## Rìghrean an Aonaidh

* Karl VIII na Suaine/Karl II Nirribhidh (1814 - 1808)
* Karl XIV Johan na Suaine/Karl III Johan Nirribhidh (1818 - 1844)
* Oscar I na Suaine agus Nirribhidh (1844 - 1859)
* Karl XV na Suaine/Karl IV Nirribhidh (1859 - 1872)
* Oscar II na Suaine agus Nirribhidh (1872 - 1905)

## Iomraidhean
# 20mh Linn

Bha am **20mh linn**, eadar 1 am Faoilleach 1901 is 31 an Dùbhlachd 2000. Se na ochdamh deich-bliadhna den linn. Bha na 1900an eadar 1 am Faoilleach 1900 is 31 an Dùbhlachd 1999, ach tha ciall eile aca - an deichead eadar 1900 is 1910.

* 1900an (deichead)
* 1910an
* 1920an
* 1930an
* 1940an
* 1950an
* 1960an
* 1970an
* 1980an
* 1990an