Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 24 an t-Ògmhios

|  |
| --- |
|  <<       **an t-Ògmhios**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |

'S e **24 an t-Ògmhios** an 175mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (176mh ann am bliadhna-leum). Tha 190 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

*Eòin Baistidh* le Leonardo da Vinci
* 1314 - Blàr Allt a' Bhonnaich

## Breithean

* 1244 - Heinrich I Landgraf Hessen.
* 1805 - Juan José Nieto Gil, ann an Cibarco. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1953 - William Moerner, fiosagaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 1974 - Magnus Carlsson, ann am Borås. Ceòladair agus seinneadair às An t-Suain.

## Bàsan

* 2008 - Leonid Hurwicz eaconamaiche Pòlainneach.

## Fèillean

* Fèill Eòin (Latha Fhèill Eòin Baistidh)

## Fèillean
# Berne

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Bern**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Mapa** | **Seula** |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  An Eilbheis |
| **Roinn Eilbheiseach** |  Bern |
| **Cànan** | Gearmailtis |
| **Co-chomharran** | 46°57′ Tuath 7°27′ Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 52 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 128,041 (2007) |
| **Dlùths** | 2,462.33/km² |
| **Duilleag oifigeil** | www.bern.ch |

'S e prìomh-bhaile na h-Eilbheis a tha ann am **Berne** (Gearmailtis: *Bern* (IPA: b̥ɛrn), Fraingis: *Berne* (bɛʀn), Eadailtis: *Berna* (ˈbɛrna). Tha 128,041 daoine a' fuireach anns a' bhaile fhèin agus 344,000 anns an àrd-bhaile. Tha seann mheadhan a' bhaile Berne dìonta le UNESCO mar dualchas na cruinne. Tha baile leis an aon ainm (Berne (Indiana) thall anns Na Stàitean Aonaichte.

## Bailtean Co-cheangailte

* Salzburg

## Aistean co-cheangailte

* Prìomh-Bhailtean
# 1918

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1915 |
1916 |
1917 |
**1918** |
1919 |
1920 |
1921 |
| **Deichead:**
1890an | 1900an | 1910an | 1920an | 1930an |

**MCMXVIII**

## Tachartasan

* 26 an Cèitean - Fhuair A' Chairtbheil a chuid neo-eisimeileachd bhon an Ruis.
* 28 an Dàmhair - Chaidh An t-Seic-Slòbhac a chruthachadh.
* 29 an Dàmhair - Chaidh Iùgoslaibhia a chruthachadh.
* 1 an t-Samhain - chaidh Sluagh-phoblachd na h-Ucràine an Iar a chruthachadh.
* 9 an t-Samhain - An dèidh Ar-a-mach na Gearmailt ‎leig Ceusair Uilleam II a dreuchd dheth.
* 11 an t-Samhain - Thàinig a' Chiad Cogadh gu crìoch.
* 11 an t-Samhain - Fhuair a' Phòlainn a chuid neo-eisimeileachd bhon Ruis.
* 17 an t-Samhain - Chaidh Pàrtaidh Comannach na Grèige a stèidheachadh ann am Piraeus.
* 18 an t-Samhain - Fhuair an Laitbhe ‎neo-eisimeileachd bhon Ruis is Ghearmailt.
* Chaidh Katowice a chur ris a' Phòlainn.
* Chaidh Oilthigh Bifröst a stèidheachadh ann an Reykjavík (Innis Tìle).

## Breithean

* 15 am Faoilleach - Gamal Abdel Nasser, ann an Alexandria. Neach-poileataigs às an Èipheit.
* 25 am Faoilleach - Ilya Prigogine, ann am Mosgo. Ceimigear às an Ruis.
* 26 am Faoilleach - Nicolae Ceaușescu, ann an Scornicești. Neach-poileataigs à Romàinia.
* 26 am Faoilleach - Iosif Gikhman, ann an Uman. Matamataigear às An Ucràin.
* 11 an Gearran - Moisei Uritsky, ann am Petrograd. Neach-poileataigs agus rèabhlaideach Ucràineach/Sobhiatach.
* 5 am Màrt - James Tobin, ann an Champaign (Illinois). Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 20 an Giblean - Kai Siegbahn, ann an Lund. Eòlaiche-fiosaig às an t-Suain.
* 22 an Giblean - Donald J. Cram, ann an Chester (Vermont). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 18 an t-Ògmhios - Franco Modigliani, san Roimh. Eaconamaiche Eadailteach-Aimerigeanach.
* 18 an t-Ògmhios - Jerome Karle, ann an Eabhraig Nuadh. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 14 an t-Iuchar - Ingmar Bergman, ann an Uppsala. Riochdaire nam Film às an t-Suain.
* 18 an t-Iuchar - Nelson Mandela, ann am Mvezo. Neach-poileataigs agus stàitire à Afraga a Deas.
* 31 an t-Iuchar - Paul D. Boyer, ann am Provo (Texas). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 13 an Lùnastal - Frederick Sanger, ann an Rendcomb. Ceimigear à Sasainn.
* 26 an Lùnastal - Katherine Johnson, ann an White Sulphur Springs. Matamataigear.
* 4 an Dàmhair - Kenichi Fukui, ann an Nara. Ceimigear às an t-Seapan.
* 8 an Dàmhair - Jens C. Skou, ann an Lemvig. Ceimigear às an Danmhairg.
* 8 an t-Sultain - Derek H. R. Barton, ann an Gravesend. Ceimigear à Sasainn.
* 26 an t-Sultain - Ólafur Jóhann Sigurðsson, ann an Garðabær. Sgrìobhadair à Innis Tìle.
* 27 an t-Sultain - Martin Ryle, ann am Brighton, reuladair à Sasainn.
* 10 an t-Samhain - Ernst Otto Fischer, ann am München. Ceimigear às a' Ghearmailt.
* 11 an Dùbhlachd - Aleksandr Solženicyn, ann an Kislovodsk. Sgrìobhadair às an Ruis.
* 25 an Dùbhlachd - Anwar El Sadat, ann an El Monufia. Neach-poileataigs às an Èipheit.

## Bàsan

* 28 an Giblean - Gavrilo Princip, ann an Terezín. Fear-iomairt às An t-Sèirb.
* 20 an t-Samhain - John Bauer, ann an Loch Vättern. Neach-ealain às An t-Suain.
# A' Chongo

A' Chongo

stàit neo-eisimeileach, dùthaich| Cur air cois | 1960  |
| Ainm oifigeil | Repubilika ya Kongo, Republíki ya Kongó, République du Congo, Republic of the Congo, 刚果共和国  |
| Ainm dùthchasach | République du Congo, Repubilika ya Kongo, Republíki ya Kongó  |
| Ainm goirid | Congo  |
| Tar-sgrìobhadh IPA | rɛpʉˈblɪkən ˈkɔŋɡu  |
| Ainmichte às dèidh | Congo  |
| Cànan oifigeil | Fraingis  |
| Laoidh | La Congolaise  |
| Culture | culture of the Republic of the Congo  |
| Motto | Unité, Travail, Progrès, Unity, Work, Progress, Единство, труд, прогрес, Undeb, Gwaith, Datblygiad, 团结，劳动，进步  |
| Mòr-roinn | Afraga  |
| Dùthaich | A' Chongo  |
| Prìomh-bhaile | Brazzaville  |
| Roinn-tìde | UTC+01:00  |
| Faisg air an uisge | An Cuan Siar  |
| Suidheachadh cruinn-eòlais | Meadhan Afraga  |
| Domhan-leud is -fhad | 0°45′0″S 15°23′0″E  |
| Coordinates of northernmost point | 3°42′0″N 17°28′48″E  |
| Puing as àirde | Mont Nabemba  |
| Lowest point | An Cuan Siar  |
| Basic form of government | parliamentary republic  |
| Oifis aig ceann-stàite | President of the Republic of the Congo  |
| Ceannard na stàite | Denis Sassou-Nguesso  |
| Oifis aig ceann an riaghaltais | Prime Minister of the Republic of the Congo  |
| Ceannard an riaghaltais | Anatole Collinet Makosso  |
| Executive body | Makosso government  |
| Legislative body | Parliament of the Republic of the Congo  |
| Central bank | Bank of Central African States  |
| Currency | Central African CFA franc  |
| Baile-céile | Seto  |
| Crìoch còmhla ri | Angòla, Camarun, Poblachd Meadhan Afraga, Poblachd Dheamocrach na Congo, Gabon  |
| Driving side | right  |
| Electrical plug type | Europlug, Type E  |
| Na bha roimhe | People's Republic of the Congo  |
| Na bh’ann roimhe | People's Republic of the Congo  |
| Làrach-lìn |   |
| Hashtag | RepublicoftheCongo  |
| Top-level Internet domain | .cg  |
| Bratach | flag of the Republic of the Congo  |
| Gearradh-arm | coat of arms of the Republic of the Congo  |
| Geography of topic | Geography of the Republic of the Congo  |
| Feart | not-free country  |
| History of topic | history of the Republic of the Congo  |
| Economy of topic | economy of the Republic of the Congo  |
| Demographics of topic | demographics of the Republic of the Congo  |
| Mobile country code | 629  |
| Telephone country code | +242  |
| Emergency phone number | 117, 118  |
| Licence plate code | RCB  |
| Maritime identification digits | 615  |
| Caractar Unicode | 🇨🇬  |
| Category for maps or plans | Category:Maps of the Republic of the Congo  |

  From Wikidata
'S e dùthaich ann an Afraga a tha anns **a' Chongo** ainm eile: **an Congo** neo
**Congo** ainm oifigeil: **Poblachd na Congo** (Fraingis: *République du Congo*, Cànan Kongo: *Repubilika ya Kongo*, Lingala: *Republiki ya Kongó*). Gus a’ bhliadhna 1960 b’ e colonaidh Fhrangach a bha innte. Tha crìochan aice le Gabon, Camarun, Poblachd Meadhan Afraga, Poblachd Dheamocrach na Congo agus le Angòla. Tha an *Gulf of Guinea* san àird an iar dhith.'S e Brazzaville am prìomh-bhaile na Poblachd.

Cairt: Poblachd na Congo
## Iomraidhean
# Tarragona

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Tarragona**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach a' bhaile** | **Gearradh-arm no Seula** |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  An Spàinn |
| **Ceàrn** |  Tarragona |
| **Sgìre** |  Catalòinia |
| **Co-chomharran** | 41° 06' 56 Tuath 01° 14' Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 62.35 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 140,323 (2008) |
| **Dlùths** | 2,250.57/km² |
| **Àireamh fòn** | + 34 977 |
| **Duilleag oifigeil** | Duilleag Oifigeil |

‘S e baile mòr agus port cudromach air an àirde an ear-thuath na Spàinne a th’ ann **Tarragona** (IPA: tərə'ɣonə). Tha Tarragona suidhichte ri beulaibh na Mara Mheadhanach, aig 56m os cionn ìre na mara, aig inbhir na h-aibhne Francolí. Tha Tarragona 552km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 100km bho Bharcelona, am baile as motha agus prìomh-bhaile Chatalòinia. Tha 140,323 daoine a’ fuireach ann an Tarragona, an 6mh baile as motha ann an Catalòinia agus an 46mh baile na Spàinne. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Tarragona a th’ann Tarragona cuideachd.

## Freumhan an ainm

‘S ann gu math connspaideach ‘s a tha Freumh-fhaclachd an àite seo. Tha beul-aithris na sgìre ag ràdh gur ann à *Tarraho*, mac Tubal anns a' Bhìobal a tha an t-ainm ach chan eil duine sam bi a' gabhail ri sin a-nis. Bha Strabo dhen bheachd gun d' fhuair am baile ainm rìgh na h-Èipheit, air an robh *Taharqa*. A dh'aindeoin nan teòiridhean seo, tha e coltach gur ann à *Tarqon* (Gàidhlig: Dùn) ann am Foinìsis a tha e. Tha cruth na tìre a' gabhail ri sin leis gu bheil dùn nàdarra ann far a bheil Tarragona. Chaidh sin atharrachadh gu *Tarraco* no *Arce Potens Tarraco* ann an Laideann nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach.

## Eachdraidh

Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.

## Cruinn-eòlas

A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Tarragona. Cha thuit ach 560mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 613mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite gu math tioram a th' ann.

## Bailtean Co-cheangailte

* Klagenfurt, An Ostair
* Pompeii, An Eadailt
* L'Alguer, An Eadailt
* Stafford, Sasainn
* Avignon, An Fhraing
* Orléans, An Fhraing

## Iomraidhean

## Ceanglaichean A-mach

* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh
# Dùthaich nam Basgach (ceàrn fèin-riaghlaidh)

*Airson soillearachaidh, faic Dùthaich nam Basgach.*
Dùthaich nam Basgach

Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh, historical nationality, region of Spain| Pàirt de | Southern Basque Country  |
| Ainm oifigeil | Euskal Autonomia Erkidegoa (Euskadi), País Vasco  |
| Ainm dùthchasach | Euskal Herria, Euskadi, País Vasco, Euskadi  |
| Cànan oifigeil | Spàinntis, Basgais  |
| Laoidh | Eusko Abendaren Ereserkia, Gernikako Arbola  |
| Dùthaich | An Spàinn  |
| Prìomh-bhaile | Vitoria-Gasteiz  |
| Sgìre riaghaltais ionadail | An Spàinn  |
| Roinn-tìde | UTC+01:00, UTC+02:00  |
| Faisg air an uisge | Cantabrian Sea  |
| Domhan-leud is -fhad | 43°0′0″N 2°45′0″W  |
| Puing as àirde | Aketegi  |
| Oifis aig ceann an riaghaltais | President of the Basque Autonomous Community  |
| Ceannard an riaghaltais | Imanol Pradales  |
| Executive body | Basque Government  |
| Legislative body | Basque Parliament  |
| Highest judicial authority | High Court of Justice of the Basque Country  |
| Contains the administrative territorial entity | Álava, Gipuzkoa, Bizkaia  |
| Crìoch còmhla ri | Navarre, La Rioja, Cantàbria, Castilla y León, Nouvelle-Aquitaine  |
| Làrach-lìn |   |
| Bratach | Ikurrina  |
| Gearradh-arm | coat of arms of Basque Country  |
| History of topic | history of the Basque Country  |
| Open data portal | Open Data Euskadi  |
| Economy of topic | economy of the Basque Country  |
| Demographics of topic | demographics of the Basque Autonomous Community  |

Wikimedia | © OpenStreetMap  From Wikidata
'S e fear de na ceàrnaidhean anns an Spàinn a tha ann an **Dùthaich nam Basgach** (Spàinntis: *País Vasco*, Basgais: *Euskadi*). Tha Vitoria-Gasteiz na phrìomh-bhaile, agus tha Basgais agus Spàinntis nan cànanan oifigeil. Tha i na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh.

## Daoine Ainmeil

* Dolores Ibárruri

## Sgìrean

| Sgìre | Prìomh-bhaile | Àireamh-shluaigh | Dlùths |
| --- | --- | --- | --- |
| Araba | Vitoria-Gasteiz | 313,819 | 105.9 d./km² |
| Bizkaia | Bilbao | 1,152,658 | 519.9 d./km² |
| Gipuzkoa | Donostia | 705,698 | 369.7 d./km² |

## Ceangal a-muigh

* Duilleag oifigeil Dùthaich Basgach

**Coimhearsnachdan agus Bailtean Fhèin-Riaghlach na Spàinne**[hide]

  **Andalusia •  Aragón •  Asturias •  Na h-Eileanan Balèarach •  Na h-Eileanan Canàrach •  Cantàbria •  Castilla-La Mancha •  Castilla y León •  Catalòinia •  Co-chomann València •  Dùthaich nam Basgach •  Extremadura  •  A' Ghàilis •  Madrid  •  Melilla  •  Murcia  •  Nafarroa  •  La Rioja •  Ceuta**
# Angola

| *República de Angola* |
| --- |
|  Bratach |  Lùireach |
|  |
| Laoidh Nàiseanta |
| Angola Avante! (Portugalais) *Forward Angola!* |
| Sluagh-ghairm nàiseanta |
| "Virtus Unita Fortior" (Laideann) "Unity Provides Strength" |
| Cànan(an) oifigeil | Portagailis |
| Mion-chànan(an) | Kongo, Chokwe, South Mbundu, Mbundu |
| Prìomh-bhaile | Luanda |
| Baile as motha | Luanda |
| Riaghaltas | Poblachd le Ceann-suidhe |
| Ceann-suidhe | João Lourenço |
| Iar-cheann-suidhe | Bornito de Sousa |
| Stèidheachadh |
| Neo-eisimeileachd bhon a' Phortagail | 11mh an t-Sultain 1975 |
| Farsaingeachd |
| Iomlan | 1 246 700 km² (23mh) |
| Àireamh-shluaigh (2005) |
| Iomlan | 25,789,024 (50mh) |
| Dlùths | 20.7/km² (199mh) |
| LTD/CCC (2005) |
| gach pearsa | $2,813 (126mh) |
| Roinn tìde | WAT (UTC+1) |
| Ruith-airgid | Kwanza |
| Prìomh àrainn-lìn | .ao |
| Còd Àireamh fòn | 244 |

'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an
**Angola**,, **Angóla** ainm oifigeil: **Poblachd Angola**, neo ann an Cànan Kikongo: *Repubilika ya Ngola*.

Tha crìochan aice san ear le Saimbia,
sa tuath le Poblachd Dheamocrach na Congo, agus sa deas le Naimibia.
Tha an Cuan Siar anns an iar dhith.

'S e Luanda am prìomh-bhaile.

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Duilleag oifigeil Riaghaltas Angola
* BBC - Fiosrachadh nan dùthchanan: *Angola*

Cairt: Angòla
# Pàpa Griogair XVI

| Pàpa Griogair XVI |
| --- |
|  |
|

|  aba |
| --- |

|  càirdeanal |
| --- |

 21 dhen Mhàrt 1825 - 2 dhen Ghearran 1831

|  254. pàpa |
| --- |

 2 dhen Ghearran 1831 - 1 dhen Ògmhios 1846 ← Pàpa Pius VIII - Pàpa Pius IX → |
| Beatha |
| Ainm slàn |
Bartolomeo Alberto Cappellari |
| Breith |
Belluno, 18 dhen t-Sultain 1765 |
| Dùthaich |
Stàitean na h-Eaglaise |
| Bàs |
An Ròimh, 1 dhen Ògmhios 1846 |
| Àite-adhlacaidh |
Bàislig Naomh Peadar Monument to Gregorius XVI (en)  Gregorian Chapel (en)  |
| Teaghlach |
| Cèile |
no value |
| Foghlam |
| Cànain |
Laideann Eadailtis |
| Dreuchd |
| Dreuchd |
sagart Caitligeach agus easbaig Caitligeach |
|

Com-pàirtiche
* 1830–31 conclave (en)  1829 papal conclave (en)
 |
| Àitichean-obrach |
An Ròimh agus Stàitean na h-Eaglaise |
| Ballrachd |
Accademia Tiberina (mul)  |
| Neach-fànais |
| Creideamh |
| Creideamh |
Eaglais Chaitligeach |
| Òrd |
na Beinidictich |
|  |

B' e Pàpa Eadailteach a bha ann am **Pàpa Griogair XVI** (Laideann GREGORIUS P.P. XVI, O.S.B. CAM., Belluno, 18 an t-Sultain 1765 - Cathair na Bhatacain, 1 an t-Ògmhios 1846). B' e *Bartolomeo Alberto Cappellari* an t-ainm a bh' air bho thùs. Chaidh a thaghadh air an 2 an Gearran 1831 mar phàpa an dèidh bàs Pàpa Pius VIII. 'S e an 254mh fear a bh'ann.

## Iomraidhean

**Pàpan bho àm an Fhrith-Ath-leasachaidh**

Pius IV  · Pius V  · Griogair XIII  · Sixtus V  · Urbain VII  · Griogair XIV  · Innocentius IX  · Clemens VIII  · Leo XI  · Pòl V  · Griogair XV  · Urbain VIII  · Innocentius X  · Pius IV  · Alasdair VII  · Clemens IX  · Clemens X  · Innocentius XI  · Alasdair VIII  · Innocentius XII  · Clemens XI  · Innocentius XIII  · Beinidict XIII  · Clemens XII  · Beinidict XIV  · Clemens XIII  · Clemens XIV  · Pius VI  · Pius VII  · Leo XII  · Pius VIII  · Griogair XVI  · Pius IX  · Leo XIII  · Pius X  · Beinidict XV  · Pius XI  · Pius XII
# 1757

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1754 |
1755 |
1756 |
**1757** |
1758 |
1759 |
1760 |
| **Deichead:**
1730an | 1740an | 1750an | 1760an | 1770an |

**MDCCLVII**

## Tachartasan

## Breithean

* 28 an t-Samhain - William Blake, ann an Lunnainn (Sasainn). Bàrd.

## Bàsan
# 1853

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1850 |
1851 |
1852 |
**1853** |
1854 |
1855 |
1856 |
| **Deichead:**
1830an | 1840an | 1850an | 1860an | 1870an |

Vincent van Gogh
**MDCCCLIII**

## Tachartasan

* Chaidh Aranzazu (Coloimbia) a stèidheachadh.
* 1 an Cèitean: Cur às do Thràilleachd anns An Argantain.
* 3 am Màrt - Sguir Millard Fillmore mar 13mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
* 4 am Màrt - Thòisich Franklin Pierce mar 14mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
* 24 an t-Sultain - Chaidh Cailleann Nuadh a stèidheachadh.

## Breithean

* 28 am Faoilleach - José Julián Martí Pérez, ann an La Habana. Sgrìobhadair agus Bàrd à Cùba.
* 30 am Màrt - Vincent van Gogh, ann an Zundert.
* 30 an Giblean - Carl Theodor Setterberg, ceimigear às an t-Suain.
* 18 an t-Iuchar - Hendrik Lorentz ann an Arnhem, eòlaiche-fiosaig às na Tìrean Ìsle.
* 2 an t-Sultain - Wilhelm Ostwald ann an Riga, ceimigear.
* 21 an t-Sultain - Heike Kamerlingh Onnes ann an Groningen, eòlaiche-fiosaig.

## Bàsan

* 21 an t-Samhain - Rufino Cuervo y Barreto, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia
# An Òlaind

Òlaind a Tuath 's Òlaind a Deas am broinn nan Tìrean Ìsle
Gu math tric canar **an Òlaind** neo **An Olaind** seach na Tìrean Ìsle ris.
Gu h-àraidh anns a’ Bheurla agus ann am Fraingis, eadhan ann an Duitsis fhèin, cleachdar an t-ainm "An Òlaind" airson na dùthcha gu lèir. Ach chan iad ach pàirt de na Tìrean Ìsle.

'S e ceàrn a tha anns an Òlaind, suidhichte ann an taobh siar na dùthcha. Tha dà sgìre ann: *Noord-Holland* (Òlaind a Tuath) agus *Zuid-Holland* (Òlaind a Deas) le 6.1 millean luchd-còmhnaidh gu lèir.

B’ e dùthaich a bh' ann leis fhèin aig àm Impireachd nan Ròmanach. Chaidh ceàrn na h-Òlaind a stèidheachadh ann an 1840.

Tha bailtean mòra mar Amsterdam, Den Haag agus Rotterdam suidhichte anns an sgìre seo.

## Iomraidhean
# Zuid-Holland

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Zuid-Holland**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach** | **Seula** |

 |
|  |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  Na Tìrean Ìsle |
| **Prìomh-bhaile** |  Den Haag |
| **Baile as motha** |  Rotterdam |
| **Cànan** | Duitsis |
| **Creideamh** | Pròstanaich 20% Caitligich 8% Muslamaich 2% Hionduthan 2% |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 2,815 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 3,560,205 (2012) |
| **Dlùths** | 1,264.73/km² |
| **Sgìreachdan** | 72 |
| **Laoigh** | Zuid-Hollands volkslied (Laoigh Òlaind a Deas) |
| **Duilleag oifigeil** | Duilleag Oifigeil |

'S e tè dhe na 12 roinnean nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Zuid-Holland** (IPA:**ˈzœy̆t ˈɦɔlɑnt**, Laideann: Hollandia Australis). 'S e Den Haag a th' ann prìomh-bhaile na roinne ach 's e Rotterdam a th' anns a' bhaile as motha. Tha crìochan aig Zuid-Holland le 5 roinnean eile: Noord-Holland agus Utrecht ann an ceann a tuath: Gelderland air an àirde an iar: Zeeland agus Noord-Brabant ann an ceann a deas. A bharrachd air sin, tha àirde an iar na roinne ri taobh A' Chuain a Tuath.

## Bailtean Eile

* Delft
* Dordrecht
* Groot-Ammers
* Leiden
* Leiderdorp
* Strijen

## Daoine Ainmeil

* Desiderius Erasmus (1466 – 1536) Sagart, Feallsanaiche.
* Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606 – 1669) Peantair.
* Hendrick Martensz Sorgh (mu 1610 – 1670) Peantair.
* Joris van der Haagen (1615 – 1669): Peantair.
* Johan de Witt (1625 – 1672) Stàitire.
* Johannes Vermeer (1632 - 1675). Peantair.
* Willem Orange-Nassau (1650 - 1701) Fear-sgiùrsaidh nan Gàidheal.
* Jacobus Henricus van't Hoff (1852 – 1911) Ceimigear.
* Jan Tinbergen (1903 - 1993): Eaconamaiche.
* Cees Nooteboom (1933) Sgrìobhadair.
* Rem Koolhaas (1944) Ailtire.
* Klaas Hendrikse (1947) Ministear Neo-dhiadhaire.
* Carel Struycken (1948) Actair.
* Derek de Lint (1950) Actair.
* Anton Corbijn (1955) Dealbhadair chamara.
* Mark Rutte (1967) Neach-poileataigs.
* Carice van Houten (1976) Actair.
* Sandra van Nieuwland (1977) Seinneadair.
* Iekeliene Stange (1984) Modal.

## Iomraidhean

**Roinnean nan Tìrean Ìsle**[hide]

  **Drenthe  •  Flevoland  •  Fryslân  •  Gelderland  •  Groningen  •  Limburg  •  Noord-Brabant  •  Noord-Holland  •  Overijssel  •  Utrecht  •  Zeeland  •  Zuid-Holland**
# Linn na Deighe

Tha **Linn na Deighe** (no **linn-eighe**) na chuairt fad-ùine an uair a thuiteas teòthachd an reathreim gus am meudaich na raointean-deighe.

## Ceanglaichean a-mach

BBC Naidheachdan 2020-01-09: Fianais ann an Toirbheartain gur dòcha gun robh linn-deighe eile ann *(o chionn 1800 millean bliadhna)*
# Caolas Sasannach

|  |
| --- |
| **Caolas Sasannach** |
|  |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Ainm dùthchail** | English Channel/La Manche/Mor Breizh |
| **Seòrsa** | Caol |
| **Mòr-roinn** | Roinn-Eòrpa |
| **Dùthaich** |  Sasainn  An Fhraing |

Tha **Caolas Sasannach**, **Caolas nan Sasannach** neo **Caolas na Frainge** (Fraingis: *La Manche*; Beurla: *English Channel*; Breatannais: *Mor Breizh*) eadar Sasainn agus an Fhraing. Tha e a' ceangal an Cuan Siar agus Cuan a Tuath. Tha e mu 562 cilemeatair (350 mìle) a dh'fhad. Aig a' cheann as leatha tha e mu 240 cilemeatair (150 mìle) a leud. Aig an *Strait of Dover*, an t-àite as caoile, tha e dìreach 34 cilemeatair (21 mìle) a leud.

Tha mòran eileanan suidhichte anns a' Chaolas Shasannach, 's iad Eileanan a' Chaolais an fheadhainn as cudthromaiche.

## Iomraidhean
# Pears-eaglais

Pears-eaglais
Tha **pears-eaglais** neo **pearsain** na bhall den chlèir. Thàinig an t-ainm “Mac a’ Phearsain” às an freumh seo.

## Daoine

* Mehmet Görmez