Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 7 an t-Ògmhios

|  |
| --- |
|  <<       **an t-Ògmhios**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |

'S e **7 an t-Ògmhios** an 158mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (159mh ann am bliadhna-leum). Tha 207 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

Daibhidh II, Rìgh na h-Alba agus Eideard III, Rìgh Shassain
* 1329 - Thàinig Daibhidh II, Rìgh Alba air an rìgh-chathair
* 1905 - Neo-eisimeileachd Nirribhidh bhon aonadh leis an t-Suain.

## Breithean

* 1770 - Robert Jenkinson, Prìomh-mhinistear am Breatainn.
* 1809 - William Forbes Skene ann an Obar Dheathain, sgoilear ceilteach.
* 1824 - José María Rojas Garrido, ann an Agrado. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1868 - Charles Rennie Mackintosh, neach-ealain.
* 1896 - Robert Sanderson Mulliken ann an Newburyport (Massachusetts). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1966.
* 1896 - Imre Nagy, Prìomhaire na h-Ungaire air dà thuras.
* 1942 - Aonghas Dubh MacNeacail, bàrd, craoladair, eadar-theangair agus neach-naidheachd às an Eilean Sgitheanach.
* 1952 - Orhan Pamuk, sgrìobhadair às an Tuirc.
* 1952 - Liam Neeson, cleasaiche à Èirinn.
* 1958 - Iain Gray, neach-poileataigs

## Bàsan

* 1329 - Raibeart Brus
* 1954 - Alan Turing neach-matamataig agus eòlaiche choimpiutairean à Sasainn
* 1978 - Ronald George Wreyford Norrish, ann an Cambridge. Ceimigear.

## Fèillean
# Pearù

| República del Perú |
| --- |
|  Bratach |  Gearradh-arm |
|  |
| Laoidh Nàiseanta |
| "*Somos libres, seámoslo siempre*" (Spàinntis) "We are free, may we always be so" |
| Cànan(an) oifigeil | Spàinntis |
| Prìomh-bhaile | Lima |
| Baile as motha | Lima |
| Riaghaltas | Poblachd |
| Ceann-suidhe | Pedro Castillo |
| Iar-cheann-suidhe | Dina Boluarte |
| Prìomh-mhinistear | Aníbal Torres |
| Ceann-suidhe na Còmhdhail | Mariacarmen Alva |
| Stèidheachadh |
| Neo-eisimeileachd bhon Spàinn | 28mh, an Iuchar 1821 |
| Aithnichte | 9mh, an Dùbhlachd 1824 |
| Farsaingeachd |
| Iomlan | 1,285,216 km² (19mh) |
| Uisge | 4.1 % |
| Àireamh-shluaigh (2021) |
| Iomlan | 34,294,231 (44mh) |
| Dlùths | 23/km² (198mh) |
| LTD/CCC (2020) |
| gach pearsa | $11,516 (103mh) |
| Roinn tìde | PET (UTC-5) |
| Ruith-airgid | Nuevo Sol |
| Prìomh àrainn-lìn | .pe |
| Còd Àireamh fòn | 51 |

Pearù
 Machu Picchu - Baile nan Inca Pearù
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha ann am **Pearù** neo **Peru** neo
**Perù**.
Tha a' chànan Quechua agus a' chànan Aymara nan cànanan oifigeil anns na roinnean far a bheil iad ga bruidhinn leis a' mhòrchuid de na daoine. 'S e *Piruw* an t-ainm air Pearù anns a’ chànan Quechua agus anns a’ chànan Aymara.

Tha crìochan aice san ear le Braisil, sa tuath le Eacuador agus Coloimbia, san ear-dheas le Boilibhia agus
sa deas leis an t-Sile. Tha an Cuan Sèimh air taobh an iar na dùthcha.

'S e Lima am prìomh-bhaile aice.

## Eachdraidh

Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1854.
Sgrìobh Dòmhnall Alasdair an dàn 'Riaghladh' mun ana-cheartas a chunnaic e anns an t-saoghal is e ag ainmeachadh Pearu:

Seallaibh air na rìoghachdan
Bho Sìona gu Peru,
Cumhachd aig gach lìogaire
’S gun fìrean anns a’ chriùth’;
An tuig sibh rud cho neònach,
Gu bheil daoine seòlt’ an drast’
Anns gach dùthaich deònach
Na dòlais bhith gu h-àrd?
## Bailtean

* Lima
* Qusqu

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Pearù - Fiosrachadh aig BBC
* Pearù - Encyclopædia Britannica
* Duilleag oifigeil Phearù

Pearù
# Ionnsaighean aig Israel is na Stàitean Aonaichte air Ioran (2026)

Air 28mh den Gearran 2026, chuir Israel is na Stàitean Aonaichte ionnsaigh ri chèile air diofar àitean ann an Ioran mar phàirt den obrachadh **Roaring Lion** (an t-ainm ann an Israel) neo **Obair-lannsa Epic Fury** (an t-ainm anns na SA). Chuimsich iad air prìomh oifigearan, ceannardan armachd agus ionaidean. Chaidh Àrd-cheannard Ioran, Ali Khamenei air a mhuirt san ionnsaigh.

Khamenei air an 12mh den Gearran 2026, 16 laithean mus deach e air a mharbhadh
### Às a dheidh

 Ceannadair Dìon Aziz NasirzadehCeannard IRGC Mohammad PakpourCeannard den Àrd-Chomhairle Dìonachd Nàiseanta Ali ShamkhaniCeannard den Oifis Armailteach den Àrd-cheannard Ioran, Mohammad ShiraziCeannard luchd-obrach Feachdan Armaichte Ioran Abdolrahim MousaviThuirt Israel gun robh stàit de èiginn ann. Thuirt Ceannard Dìon Israel Katz: "Mar phàirt de mo smachd, a' togail as an Earran 9C(b)(1) den Lagh Dìon Sibhealta, 5711-1951, agus as dèidh a' bhith air dearbhadh gu bheil e gu math comasach gum bith ionnsaigh air am pobalachd sìobhalta, tha mi a-nis a' gairm stàit shònraichte san tìr gu lèir." Dhùin sgoiltean agus àitean-obraich ann an Israel agus chuir iad stad air chruinnichean phoballachd.

Tha am bratach seo (Leòmhann agus Grian) air chleachdadh airson dùbhlan a' nochdadh ris A' Phoblachd Islamach Ioran
Às dèidh na ionnsaighean a mharbh Ali Khamenei, chomharraich Ioranaich air feagh an t-saoghal, a' crathadh am bratach Leòmhainn is Grèine, agus a' toirt taic ri Israel, Dòmhnall Trump agus am Prionnsa-Chrùin, Reza Pahlavi, a' tha a' fuireach air fògradh anns na Stàitean Aonaichte.