Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Austin

|  |
| --- |
| **Austin** |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** | Na Stàitean Aonaichte |
| **Co-chomharran** | 30° 16' T 97° 44' I |
| **Feartan fiosaigeach** |

'S e **Austin** prìomh-bhaile Thexas.

Cuideachd tha e na chathair siorrachd Travis agus tha e a' fàs nas luaithe na bailtean eile ann an Texas.

Chaidh a stèidheachadh mar Waterloo air an abhainn Colorado anns an 1830an is chaidh ainmicheadh mar phrìomh-bhaile Poblachd Thexas ann an 1839. Chaidh ath-ainmicheadh air Stephen Austin is mhair e mar phrìomh-bhaile as dèidh do Thexas dol na pàirt dhen Stàitean Aonaichte ann an 1845. Chaidh an Capitol a thogail ann an 1880. Bha Dam Mòr Cloiche-gràin, a chaidh a thogail ann an 1893, cudromach ann am fàs a' bhaile agus thug e cumhachd dhealain a tharraing luchd-saothrachaidh.

## Iomraidhean
# Aiste

'S e **aiste** pìos ghoirid de sgrìobhadh-rosg air cuspair sonraichte. Canar aistear ris an neach a sgrìobhas aiste.

## Duine ainmeil a sgrìobh aistidhean

* Arthur Koestler
* Karl Marx
* George Orwell
* Dubravka Ugrešić

## Air Uicipeid

* Dè tha ann an aiste
# Meatailt

*Saoil a bheil thu an tòir na leanas: meatailt trom?*

Meatailt theth
Tha **meatailt** na stuth cruaidh làidir a leaghas nuair a bhios e glè theth (as aonais fear neo dhà mar airgead-beò). Mar is cumanta, tha a’ mhòrchuid nan eileamaidean nuair a tha meatailt air truailleadh, se coimheatailt a tha air.

* Airgead
* Airgead-beò
* Copar
* Òr
* Stàilinn
* Staoin
# Adolf Eichmann

| Adolf Eichmann |
| --- |
|  |
|

|  leifteanant còirneal |
| --- |

 |
| Beatha |
| Ainm slàn |
Otto Adolf Eichmann |
| Breith |
Solingen, 19 dhen Mhàrt 1906 |
| Dùthaich |  A' Ghearmailt Nàsach  An Ostair  Poblachd Weimar  A' Ghearmailt |
| Bàs |
Ramla, 31 dhen Chèitean 1962 |
| Àite-adhlacaidh |
Am Muir Meadhan-thìreach |
| Nàdar a’ bhàis |
peanas bàis (crochadh) |
| Murtair |
Shalom Nagar (en)  |
| Teaghlach |
| Athair |
Adolf Karl Eichmann |
| Màthair |
Maria Eichmann |
| Cèile |
Veronika Eichmann (en)   (1935 -  1962) |
| Clann |

liosta
* Ricardo Eichmann (mul)  Klaus Eichmann (en)  Dieter Eichmann (en)
 |
| Foghlam |
| Foghlam |
Bundesrealgymnasium Linz Fadingerstraße (en)  |
| Cànain |
Gearmailtis |
| Dreuchd |
| Dreuchd |
Holocaust perpetrator (en) , neach-poileataigs, Oifigear-poileis, oifigear agus salesperson (en)  |
| Fastaichean |
Reich Main Security Office (en)  |
| Duaisean a fhuaras |

liosta
* Anschluss Medal  (unknown value)  Iron Cross 2nd Class  (29 dhen t-Sultain 1944) Honour Chevron for the Old Guard  (unknown value) SA Sports Badge in Bronze  (unknown value) SS-Ehrenring  (unknown value)  War Merit Cross 2nd Class with Swords  (1944)  War Merit Cross 1st Class with Swords  (3 dhen Dùbhlachd 1944)
 |
| Ballrachd |
Allgemeine SS (en)  |
| Far-ainmean |
Ricardo Klement |
| Seirbheis san arm |
| Meur an airm |
Schutzstaffel |
| Ìre |
Obersturmbannführer (en)  |
| Strì |
An Dàrna Cogadh |
| Neach-fànais |
| Creideamh |
| Pàrtaidh poileataigeach |
Am Pàrtaidh Nàsach |
| IMDb |
nm0251573 |
|  |

B' e eucoireach-cogaidh Nàsach às A' Ghearmailt agus An Ostair a bh' ann an **Otto Adolf Eichmann** (IPA: *ˈɔtoː ˈʔaːdɔlf ˈʔaɪçman*, Solingen, 19 am Màrt 1906 - Ramla, 1 an t-Ògmhios 1962). Na oifigear meadhannach an SS fo Reinhard Heydrich, fhuair Eichmann òrdughan taobhan an Uile-losgaidh ceangailte ri logastachd fuadachadh nan Iùdhach dhan na campaichean-losgaidh a chur air chois. Rinn esan a dhìcheall. 'S ann ainmeil 's a tha Eichmann ann latha an-diugh air sgàth 's gun tug feachdan dìomhair Iosrael am bruid e o Bhuenos Aires, far a theich e an dèidh An Dàrna Cogaidh, agus thugadh breith airsan ann an taigh-chùirt ann an Ierusalem. Chuireadh gu bàs Eichmann ann am prìosan ann an Ramla, air 1 an t-Ògmhios 1962. Sgrìobh Hannah Arendt leabhar mun chùis-lagha siud, air an robh *Eichmann in Jersusalem*, a sheall cho àbhaisteach cuibheasach meadhannach 's am biodh daoine a tha a' gabhail ris an olc.

## Iomraidhean
# Gary Becker

| Gary Becker |
| --- |
|  |
|

|  senior advisor (en)  |
| --- |

 |
| Beatha |
| Breith |
Pottsville (en) , 2 dhen Dùbhlachd 1930 |
| Dùthaich |  Na Stàitean Aonaichte |
| Àite-fuirich |
Pottsville (en)  |
| Ciad chànan |
Beurla |
| Bàs |
Chicago (en) , 3 dhen Chèitean 2014 |
| Àite-adhlacaidh |
Oak Woods Cemetery (en)  |
| Nàdar a’ bhàis |  (surgical complications (en) ) |
| Teaghlach |
| Cèile |
Guity Nashat (mul)  |
| Clann |

liosta
* Judy Becker (en)
 |
| Foghlam |
| Foghlam |
Oilthigh Princeton Oilthigh Chicago 1955) Dotair Feallsanachd James Madison High School (en)  |
| Stiùiriche an teusais |
H. Gregg Lewis (en)  |
| Oileanaich dotaireachd |
Darius Lakdawalla (en)  Shoshana Grossbard (en)  Barry Chiswick (en)  Fwu-Ranq Chang (en)  Isaac Ehrlich (en)  Edi Karni (en)  Anthony Clinton Fisher (en)  Robert Fumio Tamura (en)  Danilo Guaitoli (en)  Hanzhe Zhang (mul)  Alexander A. Popov (en)  Robert T. Michael (en)  Emil Petrov Iantchev (en)  Scott D. Drewianka (en)  Julio Jorge Elías (en)  Max Gillman (en)  Rodrigo R. Soares (en)  Francisco Javier Parro Greco (en)  Maxim Mironov (mul)  Lee Michael Lockwood (en)  Siu Fai Leung (en)  Matthew Kahn (en)  James N. Brown (en)  Walter John Wessels (en)  H. Elizabeth Peters (en)  Erica Benton (en)  Sebastien Gay (en)  Jinyoung Kim (mul)  Frederick Chen (en)  Clara Handelman Friedman (en)  Gorman C. Smith (mul)  Donald S. Kenkel (en)  Robert G. Rice (mul)  Michael Grossman (mul)  |
| Cànain |
Beurla |
| Dreuchd |
| Dreuchd |
eaconamaiche, neach-teagaisg oilthigh, criminologist (en)  agus neach-teagaisg |
| Fastaichean |
Oilthigh Chicago Oilthigh Cholumbia |
| Duaisean a fhuaras |

liosta
* Adam Smith Award  (1991) John Bates Clark Medal  (1967) National Medal of Science  (2000)  Presidential Medal of Freedom : George W. Bush (mul)   (2007)  Duais Nobel ann an Eaconomachd  (1992) John von Neumann Award  (2004) Distinguished Fellow of the American Economic Association Fellow of the Econometric Society  (1967) Fellow of the American Statistical Association  (1965) Fellow of the American Academy of Arts and Sciences honorary doctor of the University of Miami  (12 dhen Chèitean 1995) honorary doctor of the Paul Cézanne University  (10 dhen Lùnastal 1999) Hayek Medal  (2003)
 |
| Buaidh |
Alfred Marshall, Friedrich A. von Hayek, Jacob Mincer, Milton Friedman agus Talcott Parsons (mul)  |
| Ballrachd |
Acadamh Pàpach nan Saidheansan Acadamh Nàiseanta nan Saidheans Acadamh Aimeireaga nan Ealan is nan Saidheans Comann Mont Pèlerin Comann Aimeireaganach na Feallsanachd Econometric Society (mul)  American Economic Association (en)  National Academy of Education (en)  National Academy of Sciences of Argentina (en)  |
| Neach-fànais |

Is e eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte a tha ann an **Gary Stanley Becker**. Rugadh e 2 an Dùbhlachd 1930 ann am Pottsville, Pennsylvania.

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Eaconomachd ann an 1992 is e aig Oilthigh Chicago. Chaochail e 3 an Cèitean 2014.

## Iomraidhean
# Dreuchdan

'S e **dreuchd** a tha ann an obair a dh' ionnsaicheas cuideigin agus a ni e airson cumail beò. Uaireanan 's e Proifeasan a th' ann.

* Altram
* Actair
* Bheat
* Breabadair
* Breitheamh
* Buachaille
* Ceimigear
* Cliabhair
* Coronair
* Lighiche
* Eaconamaiche
* Feòladair
* Fleisdear
* Gruagaire
* Innleadair
* Maighstir-sgoile
* Maor-sìth
* Neach-stiùiridh
* Neach-teagaisg
* Neach-iùil
* Neach-àire
* neach-aithris
* Neach-leighis
* Neach-lagha
* Neach-Smalaidh
* Ollamh
* Peantair
* Sagart
* Saighdear
* Saor
* Sealgair
* Sàirdseant
* Stiùireadair
* Tuathanach
* Tighearna
* Urramach
# Rembrandt

| Rembrandt |
| --- |
|  |
| Beatha |
| Ainm slàn |
Rembrandt Harmenszoon van Rijn |
| Breith |
Leiden, 15 dhen Iuchar 1606 |
| Dùthaich |
Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte |
| Àite-fuirich |
Taigh-tasgaidh Taigh Rembrandt |
| Cinneadh |
Duitsich |
| Bàs |
Amsterdam, 4 dhen Dàmhair 1669 |
| Àite-adhlacaidh |
Westerkerk (en)  |
| Teaghlach |
| Athair |
Harmen Gerritszoon van Rijn |
| Màthair |
Neeltje Willemsdr. Zuytbrouck |
| Cèile |
Saskia van Uylenburgh (mul)   (22 dhen Ògmhios 1634 -  14 dhen Ògmhios 1642) |
| Càraid |
Geertje Dircx (en)  Hendrickje Stoffels (mul)  |
| Clann |

liosta
* Titus van Rijn (en)  Cornelia van Rijn
 |
| Foghlam |
| Foghlam |
Stedelijk Gymnasium Leiden (en)  Oilthigh Leiden (1620 - 1621) : arts (en)  |
| Cànain |
Duitsis |
| Luchd-teagaisg |
Jacob van Swanenburgh (en)  Pieter Lastman (mul)  Joris van Schooten (mul)  Jan Pynas (en)  |
| Oileanaich |
Arent de Gelder (en)  Willem Drost (en)  Godfrey Kneller (en)  Philips Koninck (en)  Titus van Rijn (en)  Abraham van Dijck (en)  Bernhard Keil (en)  Gerrit Dou (en)  Carel Fabritius (mul)  Jürgen Ovens (en)  Ferdinand Bol (en)  Samuel van Hoogstraten (mul)  Nicolaes Maes (en)  Lambert Doomer (en)  Gerbrand van den Eeckhout (en)  Govert Flinck (en)  Anthonie van Borssom (mul)  Christopher Paudiß (en)  Cornelis Brouwer (en)  Jan Victors (mul)  Franz Wulfhagen (mul)  Jacques des Rousseaux (en)  Jacobus Leveck (mul)  Jan Gillisz van Vliet (en)  Adriaen Verdoel (en)  Willem de Poorter (en)  Isaac de Jouderville (mul)  Heiman Dullaart (en)  Abraham Furnerius (en)  Leendert van Beijeren (en)  Johann Ulrich Mayr (en)  Karel van der Pluym Constantijn à Renesse (en)  Heinrich Jansen (en)  Gerrit Willemsz Horst (en)  Johannes Raven II (mul)  Gerrit van Uylenburgh (en)  Jan de Stomme (en)  Johannes Colaert (en)  Jan van Glabbeeck (en)  |
| Dreuchd |
| Dreuchd |
peantair, neach-tarraing, printmaker (en) , cruinniche ealain, etcher (en) , collector (en) , neach-ealain lèirsinneach, old master (en) , gràbhalaiche, art dealer (en)  agus neach-ealain |
| Àitichean-obrach |
Leiden, Amsterdam, Leiden agus Amsterdam |
| Obraichean comharraichte | *The Night Watch (en)  Syndics of the Drapers' Guild (en)  The Jewish Bride (en)  Belshazzar's Feast (en)  Self-portrait (en)*  |
| Ballrachd |
Amsterdam Guild of St. Luke (en)  |
| Gluasad |
peantadh às an Aois Òir Dhuitseach |
| Gnè ealain |
portrait painting (en)  religious painting (en)  mythological painting (en)  peantadh genre peantadh eachdraidheil self-portrait (en)  dreachan-tìre portrait (en)  tronie (en)  dealbh neo-bheò vanitas (en)  hunting still life (en)  mythological art (en)  winter landscape (en)  |
| Neach-fànais |
| Creideamh |
| Creideamh |
Calbhanachas |
|  |

B' e **Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (IPA: **rɛmbrɑnt ˈɦɑrmə(n)soːn vɑn ˈrɛin**, Laideann: Rembrandus Hermanni Leidensis, Leiden, 15 an t-Iuchar 1606 - Amsterdam, 4 an Dàmhair 1669) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Phòs e ri Saskia van Uylenburgh ann an 1634. Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach.

## Ceanglaichean A-mach

* Rembranthuis

## Iomraidhean
# Fàsach

Fàsach Sahara
Fàsach Atacama, An t-Sile
Is e **fàsach** cearn an t-saoghail nach fhaigh mòran uisge agus, air
an aobhar sin, fairsaingeachd anns nach bi mòran beatha a' tighinn beò.
Ge tà, gheibhear eugsamhlachd luibhean is ainmhidhean ann a tha
àraidhichte ri beatha anns an fhàsach.

Faodaidh fàsaichean a ghnethaichear leis an t-suidheachadh
chruinn-eòlasach agus an t-sìde, mar a leanas: gaothannan-malairt, sgàil
uisge, domhan-leud meadhanach, oirthireach, monsùn, agus pòlair.

Uaireannan tha àilean‎ ann, àite le uisge gu leòr far a bheil daoine a' fuireach ann an fhàsach.

## Fasach an t-saoghail

Fàsach ann an Saudi Arabia
* Fàsach Sahara ann an Afraga-a-tuath. Am fear as motha as deidh Antarctica.
* Fàsach Kalahari ann an Afraga, taobh-a-deas.
* Fàsach Namib ann an Afraga, taobh-a-deas.
* Fàsach Atacama ann an Tìli
* Fàsach La Guajira ann an Colombia-a-tuath agus cuid den Venezuela.
* Mojave, Great Basin, Sonoran, agus Fàsach Chihuahuanach
* Fàsach Patagonianach
* Fàsach Gobi na Mongolia; Fàsach Taklamakan ann an Sìona.
* Fàsaich Kara Kum ann am Meadhon-Aisia.
* Kyzyl Kum - Kazakhstan agus Uzbekistan.

### Astràilia

* Fàsach Gibson - Meadhon Astrailia
* Great Sandy Desert – Astrailia-an-Iar-Dheas
* Great Victoria Desert - Meadhon Astrailia
* Simpson Desert – Meadhon Astrailia
* Tanami Desert – Astrailia-a-tuath
* Little Sahara - Kangaroo Island, Astrailia-a-Deas

## Faic cuideachd

* Liosta nam fàsaichean a rèir farsaingeachd

Fàsaichean ann an Afraga

Fàsach Bhayuda • Fàsach Chalbi • Danakil • Ferio • Kalahari • Fàsach Libianach • Fàsach Namib • Fàsach Nubianach • Richtersveld • Sahara • Ténéré • Fàsach Geal

Fàsaichean ann an Aimearaga a Tuath

Fàsach Alvord • Fàsach Amargosa • Baja California • Creag Dhubh (fàsach) • Channeled scablands • Fàsach Chihuahuan • Àrd-thìr Cholorado • Fàsach Escalante • Great Basin • Great Salt Lake Desert • Jornada del Muerto • Fàsach Mhojave • Fàsach Nk'mip • Fàsach Owyhee • Fàsach dathte • Fàsach Shonora

Fàsaichean ann an Aimearaga a Deas

Atacama • La Guajira • Médanos de Coro • Monte Desert • Fàsach Phatagòinia • Sechura • Tatacoa

Fàsaichean ann an Àisia

Aral Karakum • Badain Jaran • Dzoosotoyn Elisen • Gobi • Hami • Fàsach Gleann Indus • Karakum • Kum-tagh • Kyzyl Kum • Fàsach Lop • Fàsach Ordos • Qaidam • Registan • Saryesik-Atyrau • Taklamakan • Tengger • Fàsach Thal • Thar-Cholistan • Dùn-gainmhich Tottori • Àrd-thìr Ustyurt

Fàsaichean ann an Astràilia agus ann an Sealainn Nuadh

Fàsach Ghibson • Fàsach Mhòr na Gainmhich • Fàsach Mhòr Bhictòria • Fàsach Bheag na Gainmhich • Fàsach dathte • Rangipo • Fàsach Shimpson • Fàsach Strzelecki • Sturt's Stony Desert • Tanami • Tirari

Fàsaichean anns an Ear Mheadhanaich

Ad-Dahna • Fàsach Araibianach • Dasht-e Kavir • Dasht-e Lut • Dasht-e Margoh • Fàsach Judeanach  • Nefud  • Rub' al Khali • Negev • Fàsach Shirianach • Tihamah

Fàsaichean anns an Roinn-Eòrpa

Fàsach Accona • Bardenas Reales • Błędów • Deliblatska Peščara • Hálendi • Sahara Olteniei • Fàsach Ryn • Fàsach Thabernas