# Innis Tìle

| Lýðveldið Ísland |
| --- |
|  Bratach |  Gearradh-arm |
|  |
| Laoidh Nàiseanta |
| *Lofsöngur* |
| Cànan(an) oifigeil | Innis-Tìlis |
| Prìomh-bhaile | Reykjavík |
| Baile as motha | Reykjavík |
| Riaghaltas | Poblachd phàrlamaideach |
| Ceann-suidhe | Guðni Th. Jóhannesson |
| Prìomh-mhinistear | Katrín Jakobsdóttir |
| Ceann-suidhe Alþingi | Sturla Böðvarsson |
| Stèidheachadh |
| Neo-eisimeileachd bhon Danmhairg | 1 an Gearran 1904 |
| Poblachd | 17 an t-Ògmhios 1944 |
| Farsaingeachd |
| Iomlan | 103,000 km² (107mh) |
| Uisge | 2.7 % |
| Àireamh-shluaigh (2008) |
| Iomlan | 316,252 (172mh) |
| Dlùths | 3,1/km² (233mh) |
| LTD/CCC (2006) |
| gach pearsa | $40,277 (2005) (5mh) |
| Roinn tìde | GMT (UTC+0) |
| Ruith-airgid | Icelandic króna |
| Prìomh àrainn-lìn | .is |
| Còd Àireamh fòn | 354 |

'S e eilean agus dùthaich a tha ann an **Innis Tìle** neo **Innis Tile** aig bàrr a' Chuan Siar, agus taobh-a-tuath na Roinn-Eòrpa. 'S e Reykjavik na prìomh-bhaile. A thaobh chultair, cànan agus eachdraidh, 's ann gu Lochlann 's a tha Innis Tìle a' buinntinn. Canar Alþingi ris a' phàrlamaid nàiseanta aig Innis Tìle. 'S e Eaglais Innse Tìle an eaglais as treasa na dùthcha.

## Eachdraidh

'S ann à *Thūlē* (Laideann) agus *Θούλη* Greugais, an t-ainm a chleachdadh o shin airson an tìr a bha gu tuath air an Roinn-Eòrpa a tha an t-ainm Gàidhleach. 'S e an Landnámabók a th'anns an tobar as sìne a th'ann a bheir fiosachadh dhuinn mun dòigh anns an tug na Lochlannaich seilbh air an dùthaich. Anns a' chiad chaibideil dhen Landnámabók tha e sgrìobhte gun duirt Bede, am manach agus seanachaidh, gu robh Innis Tìle sia latha fo sheòl gu tuath air Breatainn:

*Í aldarfarsbók þeirri, er Beda prestur heilagur gerði, er getið eylands þess er Thile heitir og á bókum er sagt, að liggi sex dægra sigling í norður frá Bretlandi*

(San t-seann leabhar aca, a bheannaich an sagart Bede, far a nochdas an t-eilean is san leabhar tha e ag ràdh gu bheil Innis Tìle na laighe sia latha fo sheòl gu tuath air Breatainn)

Tha fianais ann gur e manaich Gàidhleach à Alba agus Èirinn a bh' anns a' chiad choimhearnachd air an eilean a tha seo. A bharrachd air an Landnámabók, 's e na sàgaichean (Innis Tìlis: saga/sögur) a tha a' toirt dhuinn iomadh fiosrachadh mu ghabhail na tìre agus an seòrsa sòisealachd a bh' ann o shin.

B' ann ann an 999 a ghabh an dùthaich ri Crìosdaidheachd, pròiseas air a bheil Kristnitakan, air neo Togail Chrìosd sa Ghàidhlig.

## Tir-eòlas

Innis Tìle san Iuchar, dealbh bhon NASA
Tha àrd-thìr ann am meadhan na dùthcha ris an canar *Hálendi* neo Beanntan Innis Tìle. Fhuair an Eileamaid cheimigeach Tuilium ainm às an dùthaich seo.

## Roinnean

'S ann ann an ochd roinnean a tha Innis Tìle air a sgarradh airson adhbharan staitistigeil, ged a thathar a' riaghladh na dùthcha aig ìre ionadan cathrach (Innis Tìlis: *Sveitarfélag*). Cithear, mar a leanas, liosta nan roinnean agus an uiread dhaoine a tha a' fuireach ann, a bharrachd air farsaingeachd na tìre:

Sgìrean Innis Tìle

| Roinn | Àireamh-sluaigh | % Nàiseanta | Farsaingeachd |
| --- | --- | --- | --- |
| Austurland | 15,300 | 4,41 % | 22,721 km² |
| Höfuðborgarsvæðið | 222,590 | 63,32 % | 1,042 km² |
| Norðurland eystra | 29,081 | 9.08% | 22,695 km² |
| Norðurland vestra | 7,810 | 2.31% | 12,737 km² |
| Suðurland | 23,211 | 7,46 % | 24,256 km² |
| Suðurnes | 27,113 | 6,60 % | 829 km² |
| Vestfirðir | 7,309 | 2.32% | 9,409 km² |
| Vesturland | 15,025 | 4,84% | 9,522 km² |

## Bailtean Mòra

Seo liosta nan deich bailtean as motha san dùthaich.

* Reykjavík
* Kópavogur
* Hafnarfjörður
* Akureyri
* Garðabær
* Mosfellsbær
* Akranes
* Selfoss
* Ísafjörður
* Sauðárkrókur

## Litreachas

'S ann làidir 's a tha traidisean sgrìobhaidh ann an Innis Tìle. Bhuannaich Halldór Laxness an Duais Nobel ann an Litreachas anns a' bhliadhna 1955 agus bidh rudeigin mar aon duine thar 10 a sgrìobhas leabhar.

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Riaghaltas Innis Tìle
* Iceland Review (naidheachd làitheil)