# Aristotelis

| Aristotelis |
| --- |
|  |
| Beatha |
| Breith |
Stageira (en) , 384 BCE |
| Àite-fuirich |
An Àithne An Àithne Assos (en)  |
| Cinneadh |
Grèigich |
| Bàs |
Chalcis (en) , 322 BCE |
| Àite-adhlacaidh |
Stageira (en)  |
| Nàdar a’ bhàis |
adhbharan nàdarra fèin-mhurt (intestinal disease (en) ) |
| Teaghlach |
| Athair |
Nicomachus |
| Cèile |
Pythias (en)  |
| Càraid |
Herpyllis (en)  |
| Clann |

liosta
* Nicomachus (en)  Pythias (en)
 |
| Bràithrean ⁊ peathraichean |

liosta
* Arimneste (en)  Arimnestus (en)
 |
| Sinnsirean |

liosta
* Nicomachus (en)  (descendant (en) )
 |
| Foghlam |
| Foghlam |
Platonic Academy (en)  |
| Cànain |
Seann-Ghrèigis |
| Luchd-teagaisg |
Platon |
| Oileanaich |
Alasdair Mòr Theophrastus (en)  Aristoxenus (en)  Dicaearchus (en)  Eudemus of Rhodes (en)  Clearchus of Soli (en)  Phaenias of Eresus (en)  Chamaeleon (en)  Neleus of Scepsis (en)  Clytus of Miletus (en)  Meno (en)  Hipparchus of Stagira (en)  |
| Dreuchd |
| Dreuchd |
feallsanaiche, bith-eòlaiche, cosmos-eòlaiche, loidsigiche, ainmh-eòlaiche, breithniche litreachais, matamataigear, ethicist (en) , epistemologist (en) , feallsanaiche poileataigeach, iom-eòlaiche, feallsanaiche chànan, sgrìobhadair, reul-eòlaiche, cruinn-eòlaiche, neach-teagaisg, tutor (en) , ontologist (en) , diadhair agus saidhg-eòlaiche |
| Àitichean-obrach |
Chalcis (en)  |
| Obraichean comharraichte | *Politics (en)  Nicomachean Ethics (en)  Metaphysics (en)  Physics (en)  Organon (en)  Poetics (en)  Constitution of the Athenians (en)  eudaimonia (en)  Meteorology (en)*  |
| Buaidh |
Platon, Sokrates, Heraclitus a Ephesus, Parmenides, Zeno of Elea (mul) , Democritus, Anaximander, Epicurus, Hippocrates (en)  agus Empedocles (en)  |
| Gluasad |
An Sgoil Shiùbhlach |
| Neach-fànais |
| IMDb |
nm12436700 |

'S e **Aristotélīs** (Greugais: *Ἀριστοτέλης*, Beurla: *Aristotle*; beò 384 RC, Stagira, Masadoinia, A' Ghrèig – 7 am Màrt 322 RC, Chalicis, Euboea, a' Ghrèig), còmhla ri Platon, aon de na feallsanaichean as cudthromaiche ann an dòighean smaoineachadh Siarach. Tha e coltach gun do sgrìobh e mu 150 leabhraichean mu feallsanach ged a tha tòrr dhiu air an call.

## Fosgladh

'S e dotair do Rìgh Amyntas de Maseadonia a bh' ann an athair Aristotélīs. Bho aois ochd deug gu trichead 'sa seachd dh'fhuirich è an Àithne mar oileanach fon fheallsanaiche ainmeil Plato.

Tha air a ràdh gur e na trì feallsanaiche is mòr a bh' anns a' Ghrèig anns na sean aoisean Aristotélīs, Plato agus Socrates. 'S e maighstear Plato a bh' ann an Socrates agus 's e maighstear Aristotélīs a bh' ann am Plato. 'S e na trì feallsanaiche seo a chuir feallsanachd a' Ghrèig air dòigh is gur e an toiseach dhan an oileanachd ris an canar Feallsanaiche Siarach 'san latha an diugh. Theagaisg Aristotélīs Alasdair Uaibhreach ( *Alexander the Great* ) a cheannsaich an Ear Mheadhanach gu lèir.

Bha a chuid mhòr de smuaintean **Phlato** mu fhios bho na ciad-fàthan an còmhnaidh mì-chinnteach agus nach b' urrainn do dhuine sam bith fios fìrinneach fhaighean ach bho thionndadh air falbh bho'n neach a thionndas air falbh bhon t-saoghal.

Bha diofar bheachdan aig Aristotélīs. Bha esan a' smaoineachadh gu robh fios bho na ciad-fàthan nas cudthromaiche. 'S e na beachdan seo a chaidh an cleachdadh an dèidh linntean anns an dòigh smuaintean ris an canar an *Scientific Method* 'sa Bheurla. 'S e a chuid mhòr de th' againn a thuirt Aristotélīs 'san latha an diugh nòtaichean a dh'fhàg è bho toirt òraid. 'S e feadhainn de na sgrìobhaidhean as ainmeile aige a tha againn fhathast *Physics*,*Metaphysics*.*(Nicomachean) Ethics*, *Politics*,*De Anima* agus *Poetics*.

### Eachdraidh agus Cudthrom obair Aristotélīs

Chan eil mòran fios againn mu eachdraidh obair Aristotélīs bho'n àm a bhàsaich è chun a Chiad Linn RC. Tha seann-sgeul ag ràdh gun deach na leabhraichean agus sgrìobhaidhean aig Aristotélīs fhàgail dha Theophrastus. 'S e Theophrastus am maighsear a lean Aristotélīs agus dh'fhalaich e na sgrìobh e airson dèanamh cinnteach nach dèidheadh an goid na an sgrios. Cha deach an lorg chun a' bhliadhna 70 RC.

**Feallsanaich ainmeil ann an eachdraidh**

|  |
| --- |
| Na Ro-Shocrataich • Socrates • Plato • Aristotle • Epicurus • Stòthachd • Epictetus • Seneca Òg • Marcus Aurelius • Plotinus • Augustine à Hippo • Boëthius • Al-Farabi • Anselm • Peter Abelard • Averroës • Maimonides • Thomas Aquinas • Albertus Magnus • Duns Scotus • Ramon Llull • Occam • Giovanni Pico della Mirandola • Marsilio Ficino • Michel de Montaigne • René Descartes • Thomas Hobbes • Blaise Pascal • Baruch Spinoza • John Locke • Nicolas Malebranche • Gottfried Leibniz • Giambattista Vico • Julien Offray de La Mettrie • George Berkeley • Baron de Montesquieu • Francis Hutcheson • David Hume • Voltaire • Jean-Jacques Rousseau • Denis Diderot • Johann Herder • Immanuel Kant • Jeremy Bentham • Friedrich Schleiermacher • Johann Gottlieb Fichte • G. W. F. Hegel • Friedrich von Schelling • Friedrich von Schlegel • Arthur Schopenhauer • Søren Kierkegaard • Henry David Thoreau • Ralph Waldo Emerson • John Stuart Mill • Karl Marx • Mikhail Bakunin • Friedrich Nietzsche • Vladimir Soloviev • William James • Wilhelm Dilthey • C. S. Peirce • Gottlob Frege • Edmund Husserl • Henri Bergson • Ernst Cassirer • John Dewey • Benedetto Croce • José Ortega y Gasset • Alfred North Whitehead • Bertrand Russell • Ludwig Wittgenstein • Ernst Bloch • Georg Lukács • Martin Heidegger • Rudolf Carnap • Simone Weil • Maurice Merleau-Ponty • Jean-Paul Sartre • Simone de Beauvoir • Georges Bataille • Theodor Adorno • Max Horkheimer • Hannah Arendt • Cornelius Castoriadis |