Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cultar mòr-thaitneach

## Cultar Mòr-thaitneach Gaidhealach

* Am Mod Naiseanta Rioghail
* Feis Cheilteach Innse-Gall
* Pairc Bar Ghlaschu
* Cathy Bhan
* Donnie Murdo
* Sam Smalaidh
* Calum Clachair
* Padraig Post
* Spot
* Na Daoine Beaga

## Taighean-seinnse

* Taigh-òsta na Pàirce
* The Snaffle Bit
* Islay Inn
* Lios Mòr
* Òran Mór
* O'Neill's air Sràid Sauchiehall
* Beinn Nibheis
* D.I.
* E.I.
* The Heb
* The Caley
* HS1
* Torabhaig (nach maireann)

## Ceangailtean a-mach

*
* Popular Culture Association
* Journal of Popular Culture
# Chicago

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Chicago**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach a' bhaile** | **Gearradh-arm no Seula** |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  Na Stàitean Aonaichte |
| **Ceàrn** | Cook |
| **Sgìre** |  Illinois |
| **Co-chomharran** | 41° 52′ 55 Tuath 87° 37′ 40 Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 606.1 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 2,874,312 (2012) |
| **Dlùths** | 4,742.31/km² |
| **Àireamh fòn** | 312, 773, 872 |
| **Duilleag oifigeil** |  |

'S e  **Chicago**  (IPA: /ʃɪˈkɑːgoʊ/) am baile as motha a tha ann an Illinois. Tha e suidhichte san àirde an ear-thuath na stàite faisg air Loch Michigan. Anns a’ bhliadhna 2008 bha 2.853.114 duine a’ fuireach an seo. Mar sin ' s e Chicago an treasamh baile as motha a tha anns na Stàitean Aonaichte an-dèidh Eabhraig Nuadh agus Los Angeles. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1833. Chaidh Steingrímur Hermannsson dhan oilthigh an seo.

## Daoine Ainmeil

* Vincent du Vigneaud (1901 - 1978): Ceimigear.
* Stanford Moore (1913 - 1982): Ceimigear.
* Tom Bosley (1927 - 2010): Actair.
* Harrison Ford (1942): Actair.
* Martin Chalfie (1947): Bith-eòlaiche.

## Foghlam

* Institiùd Teicneòlais Illinois

## Bailtean Co-cheangailte

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Accra
* Amman
* An Àithne
* Belgrade
* Birmingham
* Bogotá
* Busan
* Trabzon
 | * Casablanca
* Dehli
* Durban
* Gaillimh
* Göteborg
* Hamburg
* Kyiv
 | * Lahore
* Luzern
* Meagsago (baile)
* Milano
* Mosgo
* Osaka
* Paris
 | * Petach Kiva
* Palencia
* Pràg
* Shanghai
* Shangyang
* Toronto
* Vilnius
* Warsaw
 |

## Iomraidhean

## Ceanglaichean A-mach

* www.cityofchicago.org
* Àiteachan as fheàrr ri fhaicinn ann an Chicago (ann am Beurla)
# Oilthigh Harvard

Oilthigh Harvard
Tha **Oilthigh Harvard** gu math ainmeil. Tha e ann an Cambridge, Massachusetts, faisg air Boston anns na Stàitean Aonaichte. Stèidhichte sa bhliadhna 1636, còmhla ri Oilthigh Yale, tha e co-ionnan ri Oilthigh Chambridge is Oilthigh Oxford ann an Sasainn.

## Seann Oileanaich

* John F. Kennedy
* Eideard Said
* Martin Karplus
* Geir Hallgrímsson
* Samuel Huntington
* Roger Myerson
* Bertil Ohlin
* Andrés Pastrana Arango
* Juan Manuel Santos Calderón
* James Tobin
* Robert Solow
* Amartya Sen
* Álvaro Uribe
* Seòras Santayana
# NASA

Ìomhaigh NASA
'S e **NASA** (an *National Aeronautics and Space Administration* — An Rianachas Nàiseanta Adhar-eòlas agus Fànais), a' bhuidheann Ameireaganach le dleasdanas airson a' phrògraim phoblaich fànais agus rannsachadh ro-innleachdail ann an adhar-teicneòlas.

Bha mòran tionnsgnaidhean ainmeil aig NASA, a' gabhail a-staigh a' Phrògram Apollo, a chuir daoine air a' ghealach, an spàl-fànais, am prosbaig-fànais Hubble, agus na tionnsgnaidhean *Ares* (an soitheach dìridh) agus *Orion* (an soitheach shiubhail), a leasachas soitheach-fànais ùr an àite an spàl-fhànais a thèid a thaobh ann an 2010.

Tha prìomh-àros NASA ann an Washington, D.C.

Tha 16 ionadan eile aig NASA, air feadh nan Stàitean Aonaichte. Am measg nan ionad fànas, tha *Marshall Space Flight Center* ann an Alabama, far an tèid rocaidean a thogail; *Kennedy Space Center*, ann am Florida, an t-ionad deiridh, agus *Johnson Space Center* ann an Texas, far an tèid na speuradairean a dh'àrachadh.

Bithidh miseanan neo-dhaonna air an riaghlachadh aig an JPL (*Jet Propulsion Laboratory*), ann am Pasadena, California.

Is iad na h-ionadan rannsachaidh as cudromaiche:

* *Ames Research Center*, ann am Moffett Field, California a nì rannsachadh air adhar-teicneòlas (leis an tunail-gaoithe a bu motha anns an t-saoghal), saidheans fànais, saidheans na beatha, agus teicneòlas fiosrachaidh
* *Goddard Space Flight Center*, ann am Maryland: saidheans fànais agus saidealan
* *Langley Research Center*, ann am Virginia agus *Dryden Flight Research Center*, ann an California: adhar-teicneòlas
# Siar-sgeul

Justus D. Barnes, anns an fhilm *The Great Train Robbery (1903)*
Tha an **Siar-sgeul** (Beurla: *Western*) na sheòrsa de litreachas neo film a tha a’ buntainn ri beatha nan gillean-cruidh, agus eachdraidh “seann iar” nan Stàitean Aonaichte.
# Twitter

Is e goireas lìonrachaidh shòisealta air-loidhne a th' ann an **Twitter** (/ˈtwɪtər/) far am bi luchd-cleachdaidh a' cur theachdaireachdan goirid de 140-caractar gu an "luchd-leantainn". Theirear "ceilearadh", " tweeteadh" no "tweetigeadh" ri seo mar eadar-theangachadh air a' Bheurla "tweeting".

Is urrainn do luchd-cleachdaidh clàraichte brathan, ris an abrar *tweets* no *bìogan* sa Ghàidhlig, a leughadh agus a chur, agus faodaidh luchd-cleachdaidh neo-chlàraichte an leughadh. Stèidhichte ann an San Francisco, tha còrr is 25 oifisean aig Twitter Inc. air feadh an t-saoghail.

Chaidh Twitter a chruthachadh sa Mhàrt 2006 le Jack Dorsey, Evan Williams, Biz Stone agus Noah Glass, agus a chur air bhlàr ron Iuchar 2006. Bhon uair sin, ghrad-fhàs daoine air fad is leud na cruinne measail air an t-seirbheis, gus an robh 100 millean duine ga cleachdadh an 2012, 's iad a' cur 340 millean brath gach latha. Cuideachd, bha an t-seirbheis a' faighinn 1.6 billean ceistean-rannsachaidh san latha agus an 2013, bha i air tè de na 10 làraichean as motha a fhuair de thadhal air an eadar-lìon.

## Ceanglaichean a-mach

* Làrach-lìn oifigeil
# 23 an Dàmhair

|  |
| --- |
|  <<       **an Dàmhair**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |

'S e **23 an Dàmhair** an 296mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (297mh ann am bliadhna-leum). Tha 69 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

Edward Smith-Stanley
* 1295 – Chaidh fo-sgrìobhaidhean a chur ri ciad chùmhnant an t-seann-chaidreachais (*Auld Alliance*) eadar Alba agus an Fhraing ann am Paris.
* 1707 – Choinnich a' chiad Phàrlamaid na Rìoghachd Aonaichte (*Parliament of Great Britain*) ann an Lunnainn.
* 1799 - Chaidh Kingston (Tennessee) a stèidheachadh.

## Breithean

* 1933 - Carlos Lemos Simmonds, ann am Popayán. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1943 - Janez Levec, ceimigear à Sloibhìnia.

## Bàsan

* 1869 - Edward Smith-Stanley, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
* 1973 - Douglas Young,eadar-theangaiche, bàrd, neach-poileataigs is àrd-ollamh Albannach.
* 2011 - Herbert A. Hauptman ann am Buffalo. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 2012 - Michael Marra, seinneadair is sgrìobhadair-òrain à Dùn Dèagh.

## Fèillean
# 1976

|  |
| --- |
| **Bliadhna:**
1973 |
1974 |
1975 |
**1976** |
1977 |
1978 |
1979 |
| **Deichead:**
1950an | 1960an | 1970an | 1980an | 1990an |

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1976** (**MCMLXXVI**).

## Tachartasan

* Bhuannaich Saul Bellow an Duais Nobel ann an Litreachas.
* Chaidh Almere (Na Tìrean Ìsle) a stèidheachadh.
* Taisgealadh bohrium (eileamaid 107) ann an Dubna.
* Achd Chroitearachd ann an Albainn anns an d’fhuair na croitearan cothrom a' chroit aca a cheannach eadhon an aghaidh miann nan uachdarain.
* Chleamhnaich an Institiud Foghlam na h-Alba ris an STUC.

## Breithean

* 1 an Gearran - Katrín Jakobsdóttir, ann an Reykjavík. neach-poileataigs à Innis Tìle.
* 15 an Gearran - John Lamont, neach-poileataigs à Alba.
* 10 am Faoilleach - Ian Poulter, cluicheadair goilf.
* 5 an Giblean - Henrik Stenson, cluicheadair goilf à Gothenburg, an t-Suain.
* 10 an Lùnastal - Ian Murray, neach-poileataigs Pàrtaidh Làbarach na h-Alba.
* 26 an Lùnastal - Dòmhnall Camshron, neach-poileataigs Albannach.
* 5 an t-Sultain - Carice van Houten, ann an Leiderdorp. Actair às na Tìrean Ìsle.
* 27 an t-Sultain - Francesco Totti, san Ròimh. Cluicheadair ball-coise às an Eadailt.

## Bàsan

* 26 am Faoilleach - Hermann Jónasson, ann an Reykjavík. Neach-poileataigs à Innis Tìle.
* 14 an Giblean - Mariano Ospina Pérez, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 26 an Cèitean - Martin Heidegger, ann am Freiburg im Breisgau. Feallsanaich às A' Ghearmailt.
* 11 an t-Iuchar - León de Greiff, ann am Bogotá. Bàrd à Coloimbia.
* 25 an Lùnasdal - Eyvind Johnson, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
* 5 an Dàmhair - Lars Onsager, ann an Coral Gables (Florida). Ceimigear.
* 30 an Dàmhair - Gustav Hertz, ann am Berlin an Ear. Fiosaigiche às a' Ghearmailt.
* 9 an t-Sultain - Mao Zedong, ann am Beijing. Neach-poileataigs à Sìona.
* 26 an t-Sultain - Leopold Ruzicka, ann am Mammern. Ceimigear à Croàisia.