Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# IMDb

’S e a th’anns an **IMDb** (*Internet Movie Database*) ach stòr-dàta mór den a h-uile film a bha riamh ann, ann an cànan sam bith, agus de torr phrògraman telebhisein agus gheumaichean bhideo cuideachd, agus den a h-uile actair a bha riamh annta.

## Ceanglaichean a-mach

* Internet IMDb
# Cleasaiche

A' dèanamh film: dithis cleasaiche a' dèanamh gàire aig fois is feadhainn eile a' feitheamh
'S e duine a tha a' nochd ann an dealbh-chluich, film, telebhisean no rèidio mar charactar a tha ann an **actair** no **cleasaiche**.

Is urrainn do dh'actair a bhith na inbheach, pàisde, neo eadhon beathach, m.e. 's e actair a bha anns na còin a chluich *Lassie*.

## Air a' Ghàidhealtachd

Tha Fèisean nan Gàidheal a' cumail stòr-dàta de chleasaichean aig a bheil Gàidhlig.

## Cleasaichean a' Ghàidhealtachd

* Daibhidh Walker
* Aonghas Pàdraig Caimbeul
* Tony Kearney

## Iomraidhean
# 8 am Màrt

|  |
| --- |
|  <<       **am Màrt**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |

'S e **8 am Màrt** an 67mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (68mh ann am bliadhna-leum). Tha 298 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

Uilleam III Shasainn is II Alba
## Breithean

* 1798 - Juan de Dios Aranzazu, ann an La Ceja. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1879 - Otto Hahn, ann am Frankfurt. Ceimigear às a' Ghearmailt.
* 1910 - Gabriel París ann an Ibagué. Saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1929 – Hebe Camargo, ann an Taubaté, actair à Braisil.
* 1974 - Ash Denham, neach-poileataigs à Alba.
* 1982 - Marjorie Estiano, actair à Braisil.

## Bàsan

* 1702 – Uilleam III Shasainn is II Alba (rugadh 1650)
* 1717 - Abraham Darby, maighstir-stèisein Shasunnach.
* 1817 - Anna Maria Lenngren, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
* 1874 - Millard Fillmore - 13mh Ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
* 1930 - William Howard Taft, 27mh Ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.

## Fèillean
# 26 an Dàmhair

|  |
| --- |
|  <<       **an Dàmhair**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |

'S e **26 an Dàmhair** an 299mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (300mh ann am bliadhna-leum). Tha 66 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

Somhairle MacGill-Eain
* 1826 - Cur às do thràilleachd ann am Boilibhia.

## Breithean

* 1862 - Hilma af Klint, ann an Solna. Neach-ealain às an t-Suain.
* 1874 - Martin Lowry, ceimigear Sasannach.
* 1911 - Somhairle MacGill-Eain, ann an Ratharsair. Bàrd Gàidhealach à Alba.
* 1950 - Seumas Grannd, ann am Baile nan Granndach. Cànanaiche na Gàidhlig à Alba.
* 1959 - Evo Morales, ceann-suidhe Bhoilibhia.

## Bàsan

* 1989 - Charles J. Pedersen, ann an Salem. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.

## Fèillean
# Ohio

**Ohio**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Bratach) | (Seula) |

 |
| Far-ainm: *The Buckeye State* |
|  |
| **Prìomh-bhaile** | Columbus, Ohio |
| **Baile as motha** | Columbus, Ohio |
| **Riaghladair** | John Kasich |
| **Farsaingeachd** | 116,096 km² (34th) |
|  - **Tìr** | 143,967 km² |
|  - **Uisge** | 10,044 km² (8.7%) |
| **Àireamh-shluaigh (2000)** |
|  - **Sluagh** | 11,570,808 (7rd) |
|  - **Dlùths** | 109 /km² (10th) |
| **Cead-inntrigidh do na Stàitean Aonaichte** |
|  - **Ceann-latha** | 1 am Màrt, 1803 |
|  - **Òrdugh** | 17nd |
| **Roinn tìde** | Eastern: UTC-5/DST-4 |
| **Domhan-fhad**  | 38° 24'Tuath to 41° 59'T |
| **Domhan-leud** | 80°31'Iar to 84°49'I |
| **Leud** | 355 km |
| **Faide** | 355 km |
| **Àrdaichear** |  |
|  - **As àirde** | 472 m |
|  - **Cuibheachd** | 260 m |
|  - **As ìsle** | 139 m |
| **Giorrachaidhean** |
|  - **USPS** | OH |
|  - **ISO 3166-2** | OH, US-OH |
| **Duilleag eadar-lìon** | www.ohio.gov/ |

'S e tè de na Stàitean Aonaichte a tha ann an  **Ohio**. Tha i suidhichte san àirde an earra-thuath na dùthcha. Tha 11,536,504 duine a' fuireach anns an stàite.. Tha Columbus na prìomh-bhaile agus na baile as motha. Tha e air a bhith na stàit bho 3 am Màrt 1803.

## Bailtean Eile

* Akron
* Canton
* Cincinnati
* Cleveland
* Columbus
* Dayton
* Shaker Heights
* Toledo
* Wapakoneta

## Daoine ainmeil

* Clark Gable (1901–1960).
* John Glenn (1921–2016). Saighdear, paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs
* Neil Armstrong (1930–2012). Paidhleat, speuradair agus neach-teagaisg

## Ceanglaichean a-mach

* Riaghaltas na stàite
* Còisir Ghàidhlig Ohio

## Iomraidhean

Stàitean de na Stàitean Aonaichte

Alabama • Alasca • Arizona • Arkansas • Calafòrnia • Carolina a Deas • Carolina a Tuath • Colorado • Connecticut • Dakota a Deas • Dakota a Tuath • Delaware • Eabhraig Nuadh • Florida • Hampshire Nuadh • Hawaii • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Jersey Nuadh • Kansas • Kentucky • Louisiana • Meagsago Nuadh • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Mississippi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pennsylvania • Rhode Island • Seòirsia • Tennessee • Texas • Utah • Vermont • Washington • Virginia • Virginia an Iar • Wisconsin • Wyoming

+ Ceàrn: Washington, D.C. (District of Columbia)
# Calafòrnia

**Calafòrnia**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Bratach) | (Seula) |

 |
| Far-ainm: *The Golden State* |
|  |
| **Prìomh-bhaile** | Sacramento |
| **Baile as motha** | Los Angeles |
| **Riaghladair** | Gavin Newsom |
| **Farsaingeachd** | 423,970 km² (3rd) |
|  - **Tìr** | 403,932 km² |
|  - **Uisge** | 20,037 km² (4.7%) |
| **Àireamh-shluaigh (2000)** |
|  - **Sluagh** | 38,802,500 (1st) |
|  - **Dlùths** | 95.0 /km² (11th) |
| **Cead-inntrigidh do na Stàitean Aonaichte** |
|  - **Ceann-latha** | 9 an t-Sultain, 1850 |
|  - **Òrdugh** | 31st |
| **Roinn tìde** | Pacific: UTC-8/DST-7 |
| **Domhan-fhad**  | 32°32'Tuath to 42°T |
| **Domhan-leud** | 114°8'Iar to 124°26'I |
| **Leud** | 400 km |
| **Faide** | 1,240 km |
| **Àrdaichear** |  |
|  - **As àirde** | 4,421 m |
|  - **Cuibheachd** | 880 m |
|  - **As ìsle** | -282 m |
| **Giorrachaidhean** |
|  - **USPS** | CA |
|  - **ISO 3166-2** | US-CA |
| **Duilleag eadar-lìon** | {{{Eadar-lìon}}} |

Is e stàit Ameireaganach a tha ann an **Calafòrnia**. Tha i suidhichte air taobh an iar na dùthcha, agus tha i na meadhan cudthromach do chultar, saidheans is gnìomhachas.
'S e Sacramento am prìomh-bhaile, agus tha Los Angeles, San Diego is San Francisco am measg nam bailtean as motha. Tha na Beanntan Sierra Nevada san àirde an iar Calafòrnia. Tha e air a bhith na stàit bho 9 an t-Sultain 1850. Tha 37,253,956 duine a' fuireach anns an stàite.

## Bailtean Eile

* Anaheim
* Berkeley
* Beverley Hills
* Big Sur
* Brentwood
* El Cerrito
* Escondido
* Lafayette
* La Jolla
* Livermore
* Los Angeles
* Manteo
* Modesto
* Montecito
* Newport Beach
* Norwalk
* Palm Desert
* Pasadena
* Rancho Mirage
* Redondo Beach
* **Sacramento Salinas
* San Bernardino
* San Diego
* San Francisco
* San José
* Santa Mónica

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Riaghaltas na stàite

Stàitean de na Stàitean Aonaichte

Alabama • Alasca • Arizona • Arkansas • Calafòrnia • Carolina a Deas • Carolina a Tuath • Colorado • Connecticut • Dakota a Deas • Dakota a Tuath • Delaware • Eabhraig Nuadh • Florida • Hampshire Nuadh • Hawaii • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Jersey Nuadh • Kansas • Kentucky • Louisiana • Meagsago Nuadh • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Mississippi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pennsylvania • Rhode Island • Seòirsia • Tennessee • Texas • Utah • Vermont • Washington • Virginia • Virginia an Iar • Wisconsin • Wyoming

+ Ceàrn: Washington, D.C. (District of Columbia)
# Àm Uile-choitcheann Co-òrdanaichte

'S e **Àm Coitcheann Co-òrdanaichte** (ÀCC) (Beurla: *Coordinated Universal Time* no *Universal Time, Co-ordinated* (UTC), Fraingis: *Temps Universel Coordonné* no *Universel Temps Coordonné* (UTC)) ìre eadar-nàiseanta a ionadaich Bun-àm GMT.
# Co-chomharran an Domhain

Thoir na **co-chomharran** tuairisgeul air an àite far am bheilear air an t-Saoghal. Tha dà loidhne ann. Tha an domhan-fhad còmhnard agus cleachdar na co-chomharran Tuath neo Deas ris. Tha an domhan-leud dìreach, cleachdar Ear neo Iar ris.

## Aiste co-cheangailte

* Cruinneadaireachd
* Co-chomharran

Cairt an t-Saoghail a shealltainn an domhan-fhad (còmhnard) agus an domhan-leud (dìreach). Eckert VI projection; large version (pdf, 1.8MB)
# Laideann

Laideann ann an 1407.
B' e cànan nan Ròmanach, na h-Eaglaise Caitligich, agus cànan nam fhoghlaim o chionn goirid a bha ann an **Laideann**. Airson ùine mhòr, airson còrr 's mìle bliadhna bho dheireadh an Impireachd Ròmanach, 's e cànan eadar-nàiseanta a bh' ann an Laideann. Tha e na fhreumh de mhòran chànan na Roinn Eòrpa, nam measg Fraingis, Eadailtis agus Spàinntis a tha uile càirdeil le aithreachd on Laideann. Tha ceudan de mhilleanan a' bruidhinn cànain a dh'fhàs bho Laideann tarsainn air na linntean.

'S ann à Laideann a tha mòran faclan saidheansail a' tighinn. Gu ruige an ochdamh linn deug, chaidh mòran aistean saidheansail a sgrìobhadh ann an Laidin, mar eisimpleir chaidh *Philosophiae Naturalis Principia Mathematica* le Sir Isaac Newton a sgrìobhadh ann an Laideann.

## Luchd-labhairt

* Mehmed II

## Ceanglaichean a-mach

* Faclairean Laidin-Gàidhlig tro Multidict
* Faclairean Gàidhlig-Laidin tro Multidict
# Dùthaich

Dùthaich MhicAoidh
Dùthchannan an t-saoghail
'S e tìr no sgìre a tha ann an **dùthaich**, mar eisimpleir an Dùthaich MhicAoidh ann an iar-thuath na Gàidhealtachd, no tìr nas motha mar Alba.

O thùs bha am facal a' ciallachadh "oighreachd" no "dìleab".

## Iomraidhean
# Roinn-tìde

Tha an Saoghal air a roinneadh ann an 24 **roinnean-tìde**, dìreach coltach ri na 24 uairean a th' ann gach là is an saoghal a’ dol mu timcheall na grèine. O chionn fhada bhiodh na daoine a bhith a’ cleachdadh na grèine os an cionn is iad a’ tomhas na h-uarach a-rèir far an robh a’ ghrian anns an iarmailt. Bhiodh an uair a bhith beagan eadar-dhealaichte bho baile gu baile, air sàilleabh far an robh gach baile. Chaidh na roinnean-tìde a rèiteachadh, aig ìre Na Stàitean Aonaichte, aig co-labhairt ann an Chicago ann an 1883.

Tha am mapa a leanas a’ sealltainn roinnean-tìde na cruinne.

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Time and Date
# Kentucky

**Kentucky**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Bratach) | (Seula) |

 |
| Far-ainm: *Bluegrass State* |
|  |
| **Prìomh-bhaile** | Frankfort |
| **Baile as motha** | Louisville |
| **Riaghladair** | Steve Beshear |
| **Farsaingeachd** | 104,659 km² (26th) |
|  - **Tìr** | 102,989 km² |
|  - **Uisge** | 1,760 km² (1.7%) |
| **Àireamh-shluaigh (2000)** |
|  - **Sluagh** | 4,339,367 (26rd) |
|  - **Dlùths** | 60.0 /km² (22th) |
| **Cead-inntrigidh do na Stàitean Aonaichte** |
|  - **Ceann-latha** | 1 an t-Ògmhios, 1792 |
|  - **Òrdugh** | 34nd |
| **Roinn tìde** | Central: UTC-6/DST-5 |
| **Domhan-fhad**  | 36°30'Tuath to 39°09'T |
| **Domhan-leud** | 81°58'Iar to 89°34'I |
| **Leud** | 225 km |
| **Faide** | 610 km |
| **Àrdaichear** |  |
|  - **As àirde** | 1263 m |
|  - **Cuibheachd** | 230 m |
|  - **As ìsle** | 78 m |
| **Giorrachaidhean** |
|  - **USPS** | KY |
|  - **ISO 3166-2** | US-KY |
| **Duilleag eadar-lìon** | {{{Eadar-lìon}}} |

'S e tè de na Stàitean Aonaichte a tha ann an **Kentucky** air neo **Ceanndachaidh**. Tha i suidhichte ann an ear mheadhan na dùthcha. Tha 4,339,367 duine a' fuireach anns an stàite. Tha Frankfort na prìomh-bhaile ach 's e Louisville am baile as motha a tha ann an Kentucky. Tha an stàit cliùiteach airson eich, gu h-àraid *thoroughbreds* agus co-ruith nan h-eich, ceòl bluegrass agus taighean-stail *Bourbon*. Tha e air a bhith na stàit bho 1 an t-Ògmhios 1792.

## Bailtean Eile

* Bowling Green
* Frankfort
* La Grange
* Lexington
* Louisville
* Possum Trot

## Iomraidhean

## Ceanglaichean A-mach

* Riaghaltas na stàite
*

Stàitean de na Stàitean Aonaichte

Alabama • Alasca • Arizona • Arkansas • Calafòrnia • Carolina a Deas • Carolina a Tuath • Colorado • Connecticut • Dakota a Deas • Dakota a Tuath • Delaware • Eabhraig Nuadh • Florida • Hampshire Nuadh • Hawaii • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Jersey Nuadh • Kansas • Kentucky • Louisiana • Meagsago Nuadh • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Mississippi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pennsylvania • Rhode Island • Seòirsia • Tennessee • Texas • Utah • Vermont • Washington • Virginia • Virginia an Iar • Wisconsin • Wyoming

+ Ceàrn: Washington, D.C. (District of Columbia)
# Columbus, Ohio

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Columbus**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  | **Gearradh-arm no Seula** |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  Na Stàitean Aonaichte |
| **Ceàrn** |  Ohio |
| **Sgìre** | Delaware,Fairfield, Franklin |
| **Co-chomharran** | 39° 59' Tuath 82° 59' Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 577.85 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 787,033 (2010) |
| **Dlùths** | 1,362/km² |
| **Àireamh fòn** | +01 (614) |
| **Duilleag oifigeil** |  |

'S e prìomh-bhaile Ohio a tha ann an Columbus. Tha e suidhichte aig 275m os cionn ìre na mara, Anns a’ bhliadhna 2010 bha 787,033 duine a’ fuireach an seo.

## Eachdraidh

Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1812. Chaochail John Glenn an seo ann an 2016.

## Daoine Ainmeil

* Beverly D'Angelo: (1951), actair.

## Bailtean Co-cheangailte

* Ahmedabad, Na h-Innseachan
* Dresden, A' Ghearmailt
* Hefei, An tSín
* Odense, An Danmhairg
* Herzliya, Iosrael
* Tainan, Tai-Bhàn
* Sevilla, An Spàinn

## Ceanglaichean a-mach

* www.columbus.gov

## Iomraidhean
# Cleveland, Ohio

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Cleveland**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach a' bhaile** | **Gearradh-arm no Seula** |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  Na Stàitean Aonaichte |
| **Ceàrn** |  Ohio |
| **Sgìre** | Cuyahoga |
| **Co-chomharran** | 41° 28 56' Tuath 81° 40 11′ Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 213.4 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 396,815 (2010) |
| **Dlùths** | 1,859.49/km² |
| **Àireamh fòn** | +01 (216) |
| **Duilleag oifigeil** |  |

‘S e baile mòr ann an ceann a Tuath nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an **Cleveland**. Tha e suidhichte aig 185m os cionn ìre na mara, ri taobh Loch Erie agus aig inbhir na h-aibhne Cuyahoga, eadar Lakewood agus Euclid, air iomall Cincinnati, anns an stàit Ohio. Tha am baile 490km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 3,290km bho Los Angeles, 884km bho Bhoston agus 496km bho Chicago. Tha 396,815 duine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaidh Cleveland a stèidheachadh ann an 1796, agus fhuair e an t-ainm bho Mhoses Cleaveland, a bha os cionn na luchd-sgrùdaidh a stèidhich am baile. Chaidh oilthigh a chur air dòigh an seo ann an 1880.

## Daoine Ainmeil

* William Nunn Lipscomb (1919 – 2011). Ceimigear.
* Hal Holbrook (1925). Actair.
* Burgess Meredith (1907 - 1997). Cleasaiche.

## Bailtean Co-cheangailte

* Alexandria
* Bahir Dar
* Bangalore
* Brașov
* Bratislava
* Cleveland
* Conakry
* Fieri
* Gdańsk
* Heidenheim
* Holon
* Ibadan
* Klaipėda
* Lima
* Ljubljana
* Miskolc
* Rouen
* Segundo Montes
* Taipei
* Vicenza
* Volgograd
* Maigh Eo an Iar

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Riaghaltas na Stàite
* Riaghaltas na Sgìre
# Bàta-smùid

SS Shieldhall air Abhainn Chluaidh
Tha **bàta-smùid** air a h-iomain le innealan stoithe.

Rè an 19mh linn b' e bàtaichean-smùid a th' ann am modh-shiubhail cudthromach an roinntean mòr de Astràilia, agus Aimearaga a Tuath, gu sònraichte air Abhainn Mhississipi.

Chan eil ach aon bhàta-smùid na mara air fagail ann an Alba – Sin am *Waverley*, air Linne Chluaidh.
# Paris

*Is dòcha gu bheil sibh a' lorg Paris (uirsgeul)*

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Ville de Paris Paris**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach a' bhaile** | **Gearradh-arm no Seula** |

 |
|  Sealladh *Tour Eiffel* bho Esplanade du Trocadéro |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** | An Fhraing |
| **Ceàrn** | Île-de-France |
| **Co-chomharran** | 48° 52' Tuath 2° 1' 59" Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 86.9 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 2,229,621 (2013) |
| **Dlùths** | 25,657.32/km² |
| **Duilleag oifigeil** | www.paris.fr |

'S e prìomh-bhaile na Frainge a tha ann am **Paris** neo **Paras**. Tha e suidhichte 'san àirde a tuath na dùthcha air bruach Abhainn Seine. Le tuilleadh air 2 millean luchd-còmhnaidh ann, 's e Paris am baile as motha anns an Fhraing. Chanadh *Lutetia* neo *Lutetia Parisiorum* ris aig àm nan Ròmanach, ach anns an 3mh no 4mh linn AC dh'atharraich an t-ainm gu Paris.

Chaidh faisg air 200 dùthchannan gu aonta aig COP21 ann am Paris ann an 2021 mu atharrachadh na gnàth-shìde. Seo an t-Aonta Pharis.

## Daoine ainmeil

* Jacques-Louis David (1748–1825)
* Jules Janssen (1824-1907), reuladair a lorg helium
* Henri Bergson (1859–1941)
* Anatole France (1844–1924)
* André Gide (1869–1951)
* Sully Prudhomme (1839–1907)
* Jean-Paul Sartre (1905–1980)
* Henri Moissan (1852–1907)
* Somerset Maugham (1874 - 1965)
* Luis F. Leloir (1906–1987)
* Nicolas Sarkozy (1955)

## Ann an Leabhraichean

* Le Rouge et le Noir (Stendhal, 1830)
* Le Père Goriot (Honoré de Balzac, 1835)
* Les Misérables (Victor Hugo, 1862)
* Nana (Émile Zola, 1879)

## Bailtean co-cheangailte

* Algiers
* An Ròimh
* Asmara
* Berlin
* Cairo
* Chicago
* Konya
* Tunis

## Faic cuideachd

* Prìomh-bhailtean

## Iomraidhean

Paris
# St. Louis, Missouri

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **St. Louis**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **Bratach a' bhaile** |  |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  Na Stàitean Aonaichte |
| **Ceàrn** | St. Louis |
| **Sgìre** |  Missouri |
| **Co-chomharran** | 38° 37’ 38 Tuath 90° 11′ 52 Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 171.3 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 365,589 (2009) |
| **Dlùths** | 2,134.2/km² |
| **Àireamh fòn** | 320 |
| **Duilleag oifigeil** |  |

‘S e baile uabhasach mòr faisg air Kansas City ann an iar-mheadhan Na Stàitean Aonaichte a th’ ann an **St. Louis** (IPA Beurla: seɪnt ˈluːɪs, Fraingis: sɛ̃ lwi). Chaidh am baile a stèidheachadh leis na Frangaich eadar 1703 agus 1764. Tha e suidhichte aig 142m os cionn ìre na mara aig inbhir na h-Aibhnichean Mississippi agus Missouri, dhe 1,140km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha, 1,552km bho Los Angeles agus 418km bho Chicago Tha am baile air an àirde an ear Mhissouri. Tha 365,589 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Rugadh 6.3% thall thairis agus ‘s e daoine le freumhan ann an Aimearaga Laideannach a tha 2.9% agus daoine le freumhan ann an Afraga a th' ann 48.2%. ‘S e an 53mh baile as motha na dùthcha a th’ ann St. Louis agus an 4mh sgìre as motha ann an iar-mheadhan co-dhiù.

## Eachdraidh

Chaidh am baile a stèidheachadh le dithis fhear-mhalairt às an Fhraing, Pierre Laclède agus Réné Auguste Chouteau, eadar 1703 agus 1764. Thug iad ainm an Rìgh Louis XVI dhan àite. ‘S e àite mhalairt a bh' ann aig an toiseach. Reic Napoléon an sgìre dha na Stàitean Aonaichte ann an 1804. Dh’fhàs am baile a bhith gu math làidir taobh ghnìomhachais fad an 19mh linn gu ruige a’ chiad leth dhan 20mh linn. Ràinig daoine bhon An Roinn-Eòrpa, gu seachd àraidh à Èirinn, às An Eadailt agus às A’ Ghearmailt agus le sin b’ e St. Louis an 4mh baile na dùthcha aig an àm. ‘S e daoine le freumhan ann an Afraga a th' ann an coimhearsnachd bheag-chuid as treasa an latha an-diugh. Bha an dàrna leth an 20 linn uabhasach doirbh taobh ghnìomhachais, chaill am baile iomadach daoine agus thuit e gu bhith an 53mh baile na dùthcha, ach tha prìomh oifisean neo taighean-gnìomhachais aig tòrr companaidhean cudromach ann an St. Louis fhathast, mar eisimpleir Playtex, Budweiser, Wells Fargo, Energizer, DaimlerChrysler agus Alamo.

## Daoine Ainmeil

* Thomas Stearns Eliot: (1888–1965) bàrd a bhuannaich an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1948.
* Josephine Baker: (1906–1975) Seinneadair.
* William S. Burroughs: (1915–1996) Sgrìobhadair.
* Betty Grable: (1916–1973) Cleasaiche.
* Shelley Winters: (1920–2006) Cleasaiche.
* Chuck Berry: (1926) Ceòladair.
* Maya Angelou: (1928) Sgrìobhadair.
* Kevin Kline: (1947) Cleasaiche.
* Roger D. Kornberg: (1947) Bith-eòlaiche.
* David Kaufman: (1961) Cleasaiche.

## Bailtean Co-cheangailte

* Bognor, Indonesia
* Bologna
* Gaillimh
* Georgetown
* Lyon
* Nanjing
* Samara
* Stuttgart
* Suwa
* Szczecin

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach

* Riaghaltas na Stàite
* Comhairle na Siorramachd
* Oilthigh Mhissouri
# Toledo, Ohio

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Toledo**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  | **Gearradh-arm no Seula** |

 |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** |  Na Stàitean Aonaichte |
| **Ceàrn** |  Ohio |
| **Sgìre** | Lucas |
| **Co-chomharran** | 41° 39' 56' Tuath 83° 34' 31′ Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 217.87 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 287,208 (2010) |
| **Dlùths** | 1,318.25/km² |
| **Àireamh fòn** | +01 (419), (567) |
| **Duilleag oifigeil** |  |

'S e baile ann am Ohio, sna Stàitean Aonaichte, a th' ann an **Toledo**. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 287,208 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 187m os cionn ìre na mara,

## Eachdraidh

Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1833.

## Daoine Ainmeil

* Gloria Steinem: (1934), sgrìobhadair, neach-iomairt.

## Bailtean Co-cheangailte

* Delmenhorst, A' Ghearmailt
* Londrina, Braisil
* Poznań, A' Phòlainn
* Szeged, An Ungair
* Tanga, Tansainìa
* Toledo, An Spàinn
* Toyohashi, An t-Seapan
* Qinhuangdao, An t-Sìn
* Hyderabad, Pagastàn
* Coimbatore, Na h-Innseachan

## Ceanglaichean a-mach

* www.toledo.oh.gov

## Iomraidhean
# Loch Erie

Loch Erie
Loch Erie agus David M. Roderick Wildlife Reserve
'S e loch mòr ann an Ameireaga-a-Tuath a tha ann an **Loch Erie** (Beurla: *Lake Erie*; Fraingis: *Lac Érié*). Tha i suidhichte eadar Ontario air taobh a tuath agus Ohio, Pennsylvania agus Eabhraig Nuadh san taobh a dheas.
# Philadelphia, Pennsylvania

Philadelphia
'S e **Philadelphia** am baile as motha ann an Pennsylvania agus an siathamh baile as motha anns na Stàitean Aonaichte. A-rèir an 2009 U.S. Census estimate bha 1,540,351 duine a' fuireach ann. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1682.

## Daoine Ainmeil

* Solomon Burke (1940–2010). Seinneadair.
* Richard Gere (1949), actair.
* Will Smith (1968), actair.
* Bradley Cooper (1975) cleasaiche.

## Bailtean Co-cheangailte

* Douala
* Firenze
* Incheon
* Nizhny Novgorod
* Tel Aviv
* Tianjin
* Toruń

## Ceangal a-mach

* Duilleag oifigeil Philadelphia: phila.gov

## Iomraidhean