Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Konstitisyon

Oun **konstitisyon** sa roun lalwa fondamantal oben roun ansanm di prensip ki ka fiksé òrganizasyon ké fonksyonnman-an di roun òrganism, jénéralman di roun Léta oben di roun ansanm di Léta. So òbjèktif sa prézèrvasyon-an di byen komen pa prensip-ya ké bénéfis ki roukonèt di séparasyon-an dé pouvwar, pou roun joustis o pli égalitèr, pou prézervasyon-an di souvrennté nasyonal ; ki ka enkli o kalité endividjwèl di enparsyalité dé rouprézantan, pli sirman, entrisèkman ki ka évité pa so larèl-ya dé konfli d'entérè ké di kolizyon ; ki ka limité, souprimé o simyé nonm dé risk di dériv natirèl dé pouvwar san kontrol, san modératò, san kont-pouvwar : totalitarism, oligarchism, prévarikasyon, enfliyans partizann, kliyantélism, népotism, homogami oligarchik etc).

## Nòt ké référans

## Annèks
# 1871

Sa paj ka konserné lannen **1871** (MDCCCLXXI an chif romen) di kalandriyé grégoryen.

## Évènman

## Fondasyon an 1871

## Nésans an 1871

## Désè an 1871

## Nòt ké référans

## Lyen ekstern
# Listwè di monn

**Listwè di mounité** osi nomé **listwè di monn**, oben **listwè inivèrsèl** ka dézignen rési sentétik-a di mounité-a dipi laparisyon-an di Homo sapiens pannan lépòk préistorik jouk jòdla.

## Paléyolitik

Prémyé migrasyon moun, tèl k'établi an milénèr anvan nou jou pa jénétik mitochondriyal.
Jénétik-a ké étid-a dé fosil ka montré ki Homo sapiens modèrn ka aparèt an Afrik é présizéman o Maròk à Djebel Irhoud il té gen tchèk 350 000 lan, aprè roun lonng péryòd d'évolisyon. Dipi dé milénèr, zansèt-a di wonm, tèl Homo erectus, ja ka itilizé dé zouti mè, o fil di tan, sala ka ganyen an élaborasyon é an konplèksité. A osi o Paléyolitik ki ka dévlopé so kò langaj-a é ki antèrman dé mò ka jénéralizé so kò. Sa dannyé trè ka sigjéré oun kapasité à prévwayans-a — sépiltir maskan dékonpozisyon dé kò — é oun miyò konpréyansyon di konsèp di mò.

## Nòt ké référans

## Wè osi
# Kazakstan

| **Répiblik di Kazakstan Қазақстан Республикасы (kk)<vr/>Qazaqstan Respublïkası (kk) Республика Казахстан (ru)** |
| --- |
|   |
|  |  |
|  |
| Lanng ofisyèl | Kazak (lanng di Léta) Ris (lanng ofisyèl) |
| Kapital | Astana |
| Siperfisi total | 2 724 900 km² |
| Jantilé | Kazak |
| Popilasyon total | 17 948 816 zab. (2014) |

**Kazakstan**, an form long **Répiblik di Kazakstan** (an kazak Qazaqstan, Қазақстан, /qɑzɑqˈstɑn/ é Qazaqstan Respublïkası, Қазақстан Республикасы, an ris Kazakhstán, Казахстан, /kɐzəxˈstɐn/ é Respoublika Kazakhstán, Республика Казахстан), sa roun péyi majoritèrman o nò di Lazi santral é an parti an Léròp oryantal (à lwès di flèv Oural).
# Papouazi-Nouvèl-Giné

| **Léta di Papouazi-Nouvèl-Giné Independen Stet bilong Papua Niugini (tpi)** |
| --- |
|   |
|  |  |
|  |
| Lanng ofisyèl | Annglé, Tok pisin, Hiri motu, Lanng dé sign |
| Kapital | Por Moresby |
| Siperfisi total | 462 840 km² |
| Jantilé | Papouazyen |
| Popilasyon total | 6 431 902 zab. (2013) |

**Papouazi-Nouvèl-Giné**, an fòrm lonng **Léta endépandan di Papouazi-Nouvèl-Giné** sa roun péyi di Loséyanni ki ka tchipé lanmotché oryantal di zilé di Nouvèl-Giné (462 840 km2) (ròt lanmotché, Nouvèl-Giné oksidantal, ki anba souvrennté endonézyen).
# Zil Norfolk

| **Zil Norfolk Norfolk Island (en)** |
| --- |
|   |
|  |  |
|  |
| Lanng ofisyèl | Annglé |
| Kapital | Kingston |
| Siperfisi total | 34,6 km² |
| Jantilé | Norfolké |
| Popilasyon total | 2 302 zab. (2011) |

**Zilé Nòrfòlk** (an norfuk : Norfuk Aylen) sa roun téritwè ostralyen.

## Jéyografi

Kart di Zil Norfolk.
Zil Norfolk ka sitchwé so kò annan loséyan Pasifik ant, Nouvèl-Zélann é Nouvèl-Kalédonni, ké roun pozisyon léjèrman eksantré ver kot oksidantal di Lostrali.
# Salvador

| **Répiblik di Salvador República de El Salvador (es)** |
| --- |
|   |
|  |  |
|  |
| Lanng ofisyèl | èspangnòl |
| Kapital | San Salvador |
| Siperfisi total | 20 742 km² |
| Jantilé | Salvadoryen(n) |
| Popilasyon total | 6 328 196 zab. (2014) |

**Salvador**, an form long **Répiblik di Salvador** (an espagnol : El Salvador ou República de El Salvador, respektivman), sa pli piti péyi di Lanmérik santral ké roun siperfisi total di 20 742 km2 pou roun popilasyon estimé à 6 328 196 zabitan an 2014.