# Lazi

Kart di Lazi.
**Lazi** (don non an ka vini di oun rasin sémitik « esch », ka dézigné lyé où Solèy a ka lévé) sa roun dé sèt kontinan ou roun parti dé siperkontinan Érazi ou Afro-Érazi di Latè. Ké 43 810 582 km2 di latè é 4,3 milyar di zabitan, Lazi sa pli gran kontinan (8,6 % di sirface total térès ou 29,4 % dé latè émerjé) é pli péplé (environ 60 % de la population mondyal). Lazi sa plis oun konsèp kiltirèl ki roun antité onmojenn.

## Jéyografi

### Jéyografi fizik

Wè satélit di Azi.
Azi sa roun sou-kontinan di 43 810 582 km2. I ka posédé plizyò rékòr jéyografik mondyal : altitid maksimal (Everest andan Himalaya ké 8 848 m), altitid minimal (lanmè Mort ké −417 m) é latè émerjé pli élwagné di tout loséyan (sitchwé à 2 648 km di kot pli pròch, koòrdoné 46° 17′ N, 86° 40′ E), ensi ki lak pli profon (Lak Baïkal) ki ka rouprézanté prè di 20 % dé rézerv di dilo dous di planèt a.

### Jéyografi politik

Kart dé péyi di Azi.

| Péyi é téritwar | Kapital | Siperfisi (km²) | Popilasyon (est. 2013) | Dansité (zab./km²) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Afganistan | *Kaboul* | 647 500 | 30 551 674 | 47 |
| Arabi Saoudit | *Riyad* | 2 152 000 | 28 828 870 | 13 |
| Arméni | *Erevan* | 29 800 | 2 976 372 | 100 |
| Azerbaydjan | *Bakou* | 86 600 | 8 177 717 | 94 |
| Baréyn | *Manama* | 665 | 686 585 | 1 032 |
| Bangladesh | *Dhâkâ* | 144 000 | 156 594 962 | 1087 |
| Boutan | *Thimphou* | 47 000 | 753 945 | 16 |
| Birmani | *Naypyidaw* | 678 500 | 53 259 219 | 78 |
| Brounéy | *Bandar Seri Begawan* | 5 770 | 379 444 | 66 |
| Kanbodj | *Phnom Penh* | 181 035 | 15 135 169 | 84 |
| Répiblik popilèr di Lachin (RPL) | *Beijing* ou *Pékin* | 9 596 960 | 1 385 566 537 | 144 |
| Koré di Nò | *Pyongyang* | 120 540 | 24 895 480 | 207 |
| Koré di Sid | *Séoul* | 99 274 | 49 262 598 | 496 |
| Émirat arab ini | *Abou Dabi* | 82 880 | 9 346 126 | 112 |
| Hong Kong |  | 1 104 | 7 018 636 | 6 357 |
| End | *New Delhi* | 3 287 590 | 1 252 139 596 | 381 |
| Endonézi | *Jakarta* | 1 919 440 | 249 865 631 | 130 |
| Iran | *Téhéran* | 1 648 000 | 77 447 168 | 47 |
| Irak | *Bagdad* | 437 072 | 33 765 232 | 77 |
| Israyèl | *Jérusalem* | 20 770 | 7 733 123 | 372 |
| Japon | *Tokyo* | 377 835 | 127 143 577 | 337 |
| Jordani | *Amman* | 92 300 | 7 273 799 | 79 |
| Kazakstan | *Astana* | 2 717 300 | 16 440 547 | 6 |
| Kirgizistan | *Bichkek* | 198 500 | 5 213 898 | 26 |
| Kowèyt | *Koweït* | 17 820 | 2 418 393 | 136 |
| Laos | *Vientiane* | 236 800 | 6 769 755 | 29 |
| Liban | *Beyrouth* | 10 452 | 4 821 938 | 461 |
| Makao |  | 29 | 566 375 | 19 530 |
| Malézi | *Kuala Lumpur* | 329 750 | 29 716 965 | 90 |
| Maldiv | *Malé* | 298 | 359 008 | 1 204 |
| Mongoli | *Oulan-Bator* | 1 565 000 | 2 832 224 | 1.8 |
| Népal | *Katmandou* | 147 781 | 27 797 547 | 188 |
| Oman | *Mascate* | 309 500 | 3 632 444 | 12 |
| Ouzbékistan | *Tachkent* | 447 400 | 28 934 102 | 65 |
| Pakistan | *Islâmâbâd* | 803 940 | 182 142 594 | 227 |
| Palestin | *Ramallah* | 5 860 | 4 326 295 | 738 |
| Filipin | *Manille* | 300 000 | 98 393 574 | 328 |
| Katar | *Doha* | 11 437 | 2 168 673 | 190 |
| Risi | *Moscou* | 17 075 200 | 142 833 689 | 8 |
| Singapour | *Singapour* | 699 | 4 492 150 | 6 426 |
| Sri Lanka | *Colombo* | 65 610 | 21 273 218 | 324 |
| Siri | *Damas* | 185 180 | 21 898 061 | 118 |
| Tadjikistan | *Douchanbé* | 143 100 | 7 320 815 | 51 |
| Taywan (RDL) | *Taipei* | 35 980 | 23 146 090 | 643 |
| Taylann | *Bangkok* | 514 000 | 67 010 502 | 130 |
| Timor oryantal | *Dili* | 15 007 | 1 132 879 | 75 |
| Tirki | *Ankara* | 780 580 | 74 932 641 | 96 |
| Tirkménistan | *Achgabat* | 488 100 | 5 042 920 | 10 |
| Viêt Nam | *Hanoï* | 329 560 | 91 679 733 | 278 |
| Yémen | *Sanaa* | 527 970 | 24 407 855 | 46 |

* Sa chif ka enkli parti éropéyenn di Risi.

## Popilasyon é sivilizasyon

### Démografi

Azi ka konté 4,3 milyar di zabitan an 2014, swa pli di lamotché di popilasyon mondyal (anviron 60 %). Anviron 2 milyar di ant yé gen mwen di 20 lan. Popilasyon an sa toutfwè trè inégalman réparti : o dézèr moun di lwès é di nò di Azi ki ka opozé so kò gran fwayé yan di pèpman di Azi di sid é di lès.

### Lanng

Lanng yan pli parlé an Azi sa mandarin, ké anviron 1 milyar di lokitò é hindi.

### Rélijyon

Azi ka konté plizyò rélijyon majèr é pou laplipar orijinèr di Azi é dispersé asou tout kontinan : animism, bouddism, kristyanism, konfisyanism, hindouism, sikhism, jayinism, islam, judayism, shintoyism, taoyism, zoroastrism, bahayism é yézidism.

## Lékonnomi

Kontinan-an sa tré rich an rousours natirèl, tèl ki chis, danbwa, poson, dilo, gaz natirèl, kwiv ké lajan.

Lazi-a sa dézyenm kontinan pli rich di monn pa PIB nominal aprè Léròp é pronmyé an PPA.

Pli gran lékonnomi di Lazi sa Lachin, Japon, End, Koré di Sid ké Endonézi.

## Not ké référans

## Lannègs