Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Difé

Difé bwa.
**Difé** sa prodiksyon di roun flanm é dégradasyon vizib di oun kò pa roun réyaksyon chimik ègzotèrmik ògsidasyon aplé konbistyon. Di mannyè jénéral, tèrm-a « difé » ka souvan dézigné oun fénomenn ki ka prodjwi limyèr-a ké chalò-a, ki ka provini di oun konbistyon oben pa.

Konbistchon-an sa roun réyaksyon chimik ké difé ké gaz ki ka dégajé di énèrji tèrmik-a (ègzotèrmik) é di énèrji liminéz-a. A osi dégradasyon vizib-a di roun matchè. Sa dégradasyon sa réyèlman vizib ki pou matchè konbistib solid. Pou gaz sèl, abèsman-an di présyon annan konténan-an pouvé fika òbsèrvé, é pou likid-ya, abèsman-an di nivo di sala si li sa vizib.

## Nòt ké référans

## Wè osi
# Jéni jénétik

Gren di blé ki kavrézisté à roun maladi, obténi à partir di'n anzim ki ka provini di baktéri fabrikan natirèlman dé antibyotik
**Jéni jénétik** sa roun processus ki ka modifyé konstitisyon di roun òrganism an soupriman oben an entrodjwizan di ADN-an pouvé fika entrodjwi dirèkman annan òrganism lot oben annan roun sélil ki sa answit fizyonnen oben ibridé ké lot-a. Sala ka roupozé so kò asou dé tèknik roukonbinant di asid nikléyik pou fòrmé di nouvèl konbinézon di matéryèl jénétik éritab swivi di enkòporasyon-an di sa matéryèl swé endirèkman atravè roun sistenm vèktò oben dirèkman pa mikro-enjèksyob, makro-enjèksyon obeb mikro-ankapsilasyon.

Li gen souvan pou lòbjèktif modifikasyon-an dé jénotip, é kidonk dé fénotip.

## Nòt ké référans

## Wè osi
# Métal

An chimi, **métal** sa dé matéryèl don atom-yan sa ini pa dé lyézon métalik. A roun kò senp oben di alyaj pli souvan-an rèd, opak, briyan, bon kondiktò di chalò-a di élèktrisité-a. Yé sa jénéralman maléyab, ki-lé-di ki yé pouvé fika martélé oben présé pou yé fè chanjé di fòrm san fisou-ya ni brizé yé. Di nonbréz sibstans ki pa klasé kou métalik à présyon atmosférik pouvé akéri dé propriyété métalik lòské yé sa soumèt à dé présyon élvé. Métal-ya ki posédé di nonbréz aplikasyon kourant, é yé konsomasyon ki trè fòrtman akriyŕ so kò dipi lannen-yan 1980, o pwen ki sèrten di ant yé sa divini dé matchè pronmyèr minéral kritik.

## Nòt ké référans

## Wè osi
# Spektak vivan

Lasèn di téyat, pa Pietro Longhi(bò'd 1780).
**Spèktak vivan** ka karaktérizé so kò pa koprézans-a di aktan (sa ki ka bay pou wè é pou tandé) é di roun piblik (sa ki asèpté di wè é di tandé).

An saka, spèktak vivan ka dézigné dé nonbré mòd di èsprésyon artistik : téyat-a, dans-a, lar di sirk, lar di lari, lar di maryonèt-a, lopéra, spèktak di lari é di lamizik "live".

Nou ka palé osi pli jénéralman di lar spèktak, mè sa èsprésyon pouvé égalman anglobé sinéma ké lamizik, notaman annan cursus inivèrsitèr-ya ki adòpté sa entitilé.

## Nòt ké référans

## Anèks