Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Artiri

Nou ka aplé **artiri** ansanm-an dé arm kolèktiv oben lourd ki ka sèrvi pou voyé, à grann distans, asou ennmi-a oben asou so pozisyon-yan é so ékipman-yan, divèr projèktil di gro oben piti kalib : obi, boulé, rokèt, misil, pou apiyé si pròp troup-ya ki angajé annan roun batay oben roun syèj. Tèrm-an té aparèt anviron o xiiie syèk, ki ka dérivé di vyé fransé artilyé ki ka dézigné artizan-yan, fabrikan d'arm é ékipman di lagèr. So artizan-yan té pannan lontan sèl èspésyalis-ya annan sèrvis-a di sa arm-yan pis ki yé ka fabriké yé é ka éséyé yé anvan livrézon-yan. A pousa ki, jouk xviiie syèk, yé té komisyoné pa souvren-yan pou sèrvi yé à lagèr-a.

## Nòt ké référans

## Wè osi
# Char pou briga

**Char pou briga** osi aplé **char di batay**, **char d'aso** (an anglé : tank, an alman : Panzer, an ris : Танк, an italyen : Carro armato, é an arab : الدبابة) sa roun sistenm d'arm mobil konstitchwé di roun kannon ki monté asou roun véyikil otombil blendé é ki pouvé fika chéniyé.

## Lorijin di tèrm

Tchèk mwa aprè koumansman-an di Pronmyé Lagèr mondjal-a, an òktòb 1914, kolonèl-a Swinton (en) di British Army-a, roun taktisyen militèr, gen projè-a di konsouvwè oun véyikil armé, blendé é à chéni. Oun vizit o fron té an léfè konvenk li ki konbinézon di lagèr-a dé tranché é di mitrayéz té ka ègzijé oun tèl véyikil. Sa projè ka atéri asou biro-a di Winston Churchill, alò Pronmyé Lord di Amiroté-a, ki ka konprann lentérè-a é ka konstitchwé an févriyé 1915 oun komité pou étid-a di sa prototip-ya di « lands ships »(litéralman navir di latè), Landships Committee-a. Char-a ka nèt ensi atè Lonn.

## Nòt ké référans

## Wè osi