# İspaniya

**İspaniya**

Reino de España|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| İspaniya bayraı | İspaniya gerbi |

 |
| **Milli deviz** | Plus ultra |
| **Milli gimna** | Marcha Real |
|  |
| **Geografik koordinatnarı** | 40° 26′ 0″ N, 3° 42′ 0″ W |
| **Adı** |   İspaniya |
| **Baş kasaba** | Madrid |
| **Ofiţial dil** | İspan dili |
| **Başka diller** | Aranez dili Bask dili Katalan dili Gallego dili |
| **Etnik kompozițiya** | İspannar % 87.8 Romınnar % 12.2, Marokkolular, Germannar Ekvadorlular İngilizler |
| **Halk** | İspaniyalı |
| **En büük kasaba** | Madrid |
| **Önetim** | Parlament demokratiya |
| **Kral** | Felipe VI |
| **Primyer ministru** | Pedro Sançes |
| **İspaniya demokratiya** | 1978 |
| **Toprak** | 504,030 km² |
| **Su** | % 1,04 |
| **İnsannar** | 46,030,109 (2010) |
| **İnsannar sıklıı** | 93 / km2 |
| **Para** | Euro |
| **Saat Kuşaı** | CET (UTC+1) |
| **Yaz** | CEST (UTC+2) |
| **Telefon kodu** | + 34 |
| **İnternet domeni** | .es |
| **ISO 3166-2** | ES |

**İspaniya**  (İspan dili *Reino de España*) Evropa kontinentında bir devlet. Madrid baş kasabası. Komşuları Portugaliya, Cebelitarık, Andorra hem Franțiya. İnsannar hepsi 46,030,109 (2010) kişi. Ofiţial dil İspan dili. Başka diller Aranese dili, Bask dili, Katalan dili, Gallego dili.Dinner hristian, islam, çıfıt, başka dinner. Toprak 504,030 km². En büük kasaba Madrid.

## Komşuları

* Portugaliya
* Cebelitarık
* Andorra
* Franţiya

Italiya qeduşum

* Kontinent :Evropa
* Kartadaki eri : Evropa

## Sınır komşuları

* Sınırları hepsi : 1,917.8 km
* Andorra : 63.7 km
* Franţiya : 623 km
* Cebelitarık : 1.2 km
* Portugaliya : 1,214 km
* Ceuta : 6.3 km
* Melilla : 9.6 km
* Kumsal : 4,964 km
* Klimat : Sıcak
* Denizden üüswklii :
* En alçak noktası : Atlas Okeniyası 0 m
* En üüsek noktası : Pico de Teide Tepe (Kanariya Adalarında) 3,718 m
* Maademner : Kömür, linyit, demir, ak şufa, alçıtaşı, tsink, kurşun, bakır,
* Tarla : % 27.18
* Ekinner : % 9.85
* Başka : % 62.97 (2005)
* Sulu tarla: 37,800 km² (2003)
* İnsannar : 46,030,109 (2010)
* İnsannar artmaa : % 0.13 (2006)
* Göçüm : 0.99 göçüm / 1,000 İnsannar (2006)
* Uşak ölüm Bebek ölüm % : 4.37 ölüm / 1,000 duum uşak (2006)
* Ömür insannar hepsi : 79.65 yıl
* Erkekler : 76.32 yıl
* Kadınnar : 83.2 yıl (2006)
* Uşak sayısı : 1.28 uşak / 1 kadın (2006)
* HIV / AIDS - hastası insannar : % 0.7 (2001)
* HIV / AIDS - hastası insannar sayısı : 140,000 (2001)
* HIV / AIDS - hastası insannar ölüm sayısı: 1,000 (2003)
* Halk : İspaniyalı
* Din : Roma Katolitsiz % 94, başka %6
* Ofiţial dil İspan dili. Başka diller Aranez dili, Bask dili, Katalan dili, Gallego dili.
* Okumaa 15 yaş üstü
* İnsannar hepsi : % 97.9
* Önetim biçimi: Parlement demokrasiya
* Baş kasaba : Madrid

İdari bölümler: 17 özerk bölge; Andaluziya, Aragon, Asturiyas, Baleares (Balearik Adaları), Kanariyas (Kanariya Adaları), Kantabriya, Kastela-La Mança, Kastela hem Leon, Katalunya, Kommunitet Valenţiyan, Estremadura, Galiçya, La Rioja, Madrid, Murţiza, Navarra, Pais Vasco (Bask Bölgesi)

* Baamsızlık günü : 1492
* Milli bayram İspaniya Günü, 12 Canavar ay (oktabri)
* Kanon (Zakon) : 6 Kırım ay (dekabri) 1978
* Ekincilik : % 3.9
* İndüstri : % 29.4
* İzmet: % 66.7 (2006)
* İş gücü : 21.77 milion (2006)
* İşsizlik % : %8.7 (2006)
* İndüstri: Tekstil, giim, imek gemi,avtomobil,maşina parçaları ,turizma
* İndüstri büüme % : % 0.6 (2006)
* Ekincilik : Zeytin, şaraplık üzüm, şeker pancarı, et, domuz eti, hayvannar, süt, balık
* Başka devletlere mal satmaa : 222.1 milyard Dollar (2006)
* Maş satmaa devletlär : Franțiya  % 19.3, Germaniya % 11.4, Portugaliya  % 9.6, Büük Britaniya % 8.4, İtaliya  % 8.4, Amerika Birleşik Devletläri % 4.1 (2005)
* Başka devletlerden mal almaa : 324.4 milyard Dollar (2006)
* Mal almaa devletlär : Germaniya  % 15.3, Franțiya  % 14.7, İtaliya % 8.6, Büük Britaniya % 5.8, Niderland  % 5, Kitay Halk Respublikası  % 4.2 (2005)
* Başka devletlere borç : 2.313.000 milion Dollar (2008)
* Para : Euro (EUR)
* Para kodu : EUR
* Telefon kodu : 34
* Radiolar : 13.1 milion (1997)
* Televizor yayın kanalları :224 (1995)
* Televizorlar : 16.2 milion (1997)
* İnternet domeni : .es
* İnternet kullanıcıları: 19,204,771 (2006)
* Demiryolları: 14,873 km (2005)
* Karayolları: 666,292 km (2003)
* Su yolları: 1,000 km
* Boru yolları: gaz 7,962 km; neft 622 km; neft başka yollar 3,447 km (2006)
* Limannarı :
* Aviles,
* Barţelona,
* \* Bilbao,
* Kadiţ,
* Kartahena,
* Kastellon de la Plana,
* Seuta,
* Huelva,
* La Korunza,
* Las Palmas (Kanariya Adaları),
* Malaga,
* Melilla,
* Pasahes,
* Hişon,
* Santa Cruz de Tenerife (Kanariya Adaları),
* Santander,
* Tarragona,
* Valenţiya,
* Vigo
* Aeroport: 157 (2006)

## İspaniya avtonom topluluklar

* Aragon
* Asturiyas
* Balear Adaları
* Bask
* Seuta
* Estremadura
* Andaluz
* Galiçya
* Kanariya Adaları
* Kantabriya
* Kastela hem Leon
* Kastilya-La Mança
* Katalunya
* La Rioha
* Madrid
* Melilla
* Murţiya
* Navarra
* Valenţiya

## İnsannar

1. Madrid 5,603,285
2. Barselona 4,667,136
3. Valensiya 1,671,189
4. Sevilla 1,499,673 (INE 2008)
5. Bilbao 950,829
6. Málaga 897,563
7. Asturias (Gijón-Oviedo) 857,079
8. Sabadell and Terrassa 817,641
9. Alicante-Elche 748,565
10. Zaragoza 731,803
11. Vigo 662,412
12. Las Palmas 616,903
13. Bahía de Cádiz (Cádiz-Jerez de la Frontera) 615,494
14. Santa Cruz de Tenerife 573,825
15. Murcia 563,272
16. Palma de Mallorca 474,035
17. Granada 472,638
18. San Sebastián 402,168
19. Tarragona 406,042
20. A Coruña 403,007
21. Valladolid 400,400
22. Santander - Torrelavega 391,480
23. Kurtuba 323,600
24. Pamplona 309,631

## Adalarda insannar

|  |
| --- |
| * 1. Tenerife 886,033
* 2. Mallorca 846,210
* 3. Gran Canaria 829,597
* 4. Lanzarote 132,366
* 5. Ibiza 113,908
* 6. Fuerteventura 94,386
* 7. Menorca 86,697
* 8. La Palma 85,933
* 9. La Gomera 22,259
* 10. El Hierro 10,558
* 11. Formentera 7,957
* 12. Arousa 4,889
* 13. La Graciosa 658
* 14. Tabarca 105
* 15. Ons 61
 |

| Rayon Adı | Baş kasaba | Avtonom Topluluk | Kommunalar |
| --- | --- | --- | --- |
| **Alava** | **Vitoria-Gasteiz** | Bask devleti | Kommunaları |
| **Albacete** | Albacete | Kastilya-La Mancha | Kommunaları |
| **Alicante** | **Alicante** | Valensiya Topluluu | Kommunaları |
| **Almería** | Almería | Endülüs | Kommunaları |
| **Asturias** | Oviedo | Asturyas | Kommunaları |
| **Avila** | Ávila | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Badajoz** | Badajoz | Estremadura | Kommunaları |
| **Balear Adaları** | Palma de Mallorca | Balear Adaları | Kommunaları |
| **Barselona** | Barselona | Katalunya | Kommunaları |
| **Biskay** | **Bilbao** | Bask devleti | Kommunaları |
| **Burgos** | Burgos | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Cáceres** | Cáceres | Estremadura | Kommunalar |
| **Cádiz** | Cádiz | Endülüs | Kommunaları |
| **Kantabria** | Santander | Kantabria | Kommunaları |
| **Castellón** | **Castellón de la Plana** | Valensiya Topluluu | Kommunaları |
| **Ciudad Real** | Ciudad Real | Kastilya-La Mancha | Kommunaları |
| **Kurtuba** | Kurtuba | Endülüs | Kommunaları |
| **Cuenca** | Cuenca | Kastilya-La Mancha | Kommunaları |
| **Gerona** | **Girona** | Katalunya | Kommunaları |
| **Granada** | Granada | Endülüs | Kommunaları |
| **Guadalajara** | Guadalajara | Kastilya-La Mancha | Kommunalar |
| **Guipuzcoa** | **San Sebastián** | Bask Devleti | Kommunalar |
| **Huelva** | Huelva | Endülüs | Kommunalar |
| **Huesca** | Huesca | Aragon | Kommunalar |
| **Jaén** | Jaén | Endülüs | Kommunaları |
| **La Coruña** | **La Coruña** | Galiçya | Kommunaları |
| **La Rioja** | Logroño | La Rioja | Kommunaları |
| **León** | León | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Lérida** | **Lleida** | Katalunya | Kommunaları |
| **Lugo** | Lugo | Galiçya | Kommunaları |
| **Madrid** | Madrid | Madrid Topluluu | Kommunaları |
| **Málaga** | Málaga | Endülüs | Kommunaları |
| **Murcia** | Murcia | Murcia | Kommunaları |
| **Navarra** | **Pamplona** | Navarra | Kommunaları |
| **Ourense** | **Ourense** | Galiçya | Kommunaları |
| **Palencia** | Palencia | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Las Palmas** | Las Palmas de Gran Canaria | Kanariya Adaları | Kommunaları |
| **Pontevedra** | Pontevedra | Galiçya | Kommunaları |
| **Salamanca** | Salamanca | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Santa Cruz** | Santa Cruz | Kanariya Adaları | Kommunaları |
| **Segovia** | Segovia | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Sevilla** | **Sevilla** | Endülüs | Kommunaları |
| **Soria** | Soria | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Tarragona** | Tarragona | Katalunya | Kommunaları |
| **Teruel** | Teruel | Aragon | Kommunaları |
| **Toledo** | Toledo | Kastilya-La Mancha | Kommunaları |
| **Valensiya** | **Valensiya** | Valensiya Topluluu | Kommunaları |
| **Valladolid** | Valladolid | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Zamora** | Zamora | Kastilya hem Leon | Kommunaları |
| **Zaragoza** | Zaragoza | Aragon | Kommunaları |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bu kategoriya ilə əlaqədar belgeler **Wikimedia Commons**'ta var:  İspaniya  |