# Euro

Euro|   |
| Críocha infheidhme |
|  an Ostair (1 Eanáir 2002 - ) an Bheilg (1 Eanáir 2002 - ) an Ísiltír (1 Eanáir 2002 - ) an Fhionlainn (1 Eanáir 2002 - ) an Fhrainc (1 Eanáir 2002 - ) an Ghearmáin (1 Eanáir 2002 - ) an Ghréig (1 Eanáir 2002 - ) Éire (1 Eanáir 2002 - ) an Iodáil (1 Eanáir 2002 - ) Lucsamburg (1 Eanáir 2002 - ) an Phortaingéil (1 Eanáir 2002 - ) an Spáinn (1 Eanáir 2002 - ) Monacó (1 Eanáir 2002 - ) San Mairíne (1 Eanáir 2002 - ) Cathair na Vatacáine (1 Eanáir 2002 - ) an tSlóivéin (1 Eanáir 2007 - ) an Chipir (1 Eanáir 2008 - ) Málta (1 Eanáir 2008 - ) an tSlóvaic (1 Eanáir 2009 - ) an Eastóin (1 Eanáir 2011 - ) Andóra (1 Aibreán 2012 - ) an Laitvia (1 Eanáir 2014 - ) an Liotuáin (1 Eanáir 2015 - ) an Chróit (1 Eanáir 2023 - ) an Chosaiv ( - ) Montainéagró ( - ) an Bhulgáir (1 Eanáir 2026 - )  |
| Tréithe |
| Cód ISO 4217 | EUR |
| Carachtar Unicode | € agus 💶 |
| Giorrúchán nó siombail | € |
| Banc ceannais | Banc Ceannais Eorpach |
| Ráta malairte |  1.95583 marg inmhalartaithe () 655.957 franc CFA na hAfraice Láir () 655.957 franc CFA Iarthar na hAfraice () 491.96775 franc Oileáin Chomóra () 7.46038 krone na Danmhairge () 24.5 dobra São Tomé agus Príncipe () 1.95583 lev na Bulgáire () 1.12565 dollair na Stát Aontaithe (13 Feabhra 2016) 1.0859 dollair na Stát Aontaithe (31 Nollaig 2015) 1.2101 dollair na Stát Aontaithe (31 Nollaig 2014) 1.3779 dollair na Stát Aontaithe (31 Nollaig 2013) 1 Aonad Airgeadra Eorpach () 0.87165 puint steirling (6 Márta 2020) 1.1901 dollair na Stát Aontaithe (23 Samhain 2020) 1.017 dollair na Stát Aontaithe (5 Lúnasa 2022) 1 euro () 1.0857 dollair na Stát Aontaithe (7 Márta 2025) 160.35 yen (7 Márta 2025) 0.84088 puint steirling (7 Márta 2025) 10.9715 krona na Sualainne (7 Márta 2025) 0.9557 franc na hEilvéise (7 Márta 2025) 147.3 Króna (7 Márta 2025) 11.759 krone na hIorua (7 Márta 2025) 25.016 koruna na Seice (7 Márta 2025) 399.28 forint na hUngáire (7 Márta 2025) 4.1788 złoty (7 Márta 2025) 4.9757 leu na Rómáine (7 Márta 2025) 39.5792 lira na Tuirce (7 Márta 2025) 1.7258 Dollar na hAstráile (7 Márta 2025) 1.5566 dollar Cheanada (7 Márta 2025) 8.4357 dollar Hong Cong (7 Márta 2025) 1.9012 dollar na Nua-Shéalainne (7 Márta 2025) 1.4448 dollar Shingeapór (7 Márta 2025) 1,570.47 won na Cóiré Theas (7 Márta 2025) 19.7306 rand (7 Márta 2025) 7.8561 renminbi (7 Márta 2025) 17,664.39 rupiah na hIndinéise (7 Márta 2025) 4.7934 ringgit na Malaeisia (7 Márta 2025) 62.129 peso na nOileán Filipíneach (7 Márta 2025) 36.518 baht na Téalainne (7 Márta 2025) 6.2617 real na Brasaíle (7 Márta 2025) 22.049 peso Mheicsiceo (7 Márta 2025) 94.4435 rúipí na hIndia (7 Márta 2025) 96.5975 rúbal na Rúise (7 Márta 2025) 1.1634 dollair na Stát Aontaithe (9 Eanáir 2026)  |
| Croineolaíocht |
| 1999-  |
| ← Aonad Airgeadra Eorpach, scilling na hOstaire, franc na Beilge, gildear na hOllainne, markka na Fionlainne, franc na Fraince, Deutsche Mark, drachma na Gréige, punt Éireannach, lira na hIodáile, franc Lucsamburg, escudo na Portaingéile, peseta, franc Mhonacó, lira San Mairíneach, lira na Vatacáine, tolar na Slóivéine, punt na Cipire, lira Mhálta, koruna na Slóvaice, coróin na hEastóine, lats na Laitvia, litas na Liotuáine, kuna na Cróite agus lev na Bulgáire  |
| Tuilleadh eolais |
| ID wurvoc.org | euro |
|  |

Is é an **euro** an t-airgeadra i gcás mórchuid de mhuintir na hEorpa (siombail: **€**; cód ISO 4217 **EUR**). Tháinig an euro de thoradh an athchóiriú airgeadais san Eoraip sa bhliain 1999.

Cé gur féidir an euro a mheas mar áis chun an Cómhargadh Eorpach a aontú trí shaorthrádáil idir na ballstáit a éascú, shíl lucht a bheartaithe go mbeadh dlúthbhaint aige le comhaontú polaitiúil na hEorpa.

Siombail don euro
## Riar an euro

Is iad na forais a riarann an euro an Córas Eorpach Banc Ceannais (CEBC) a riarann an euro, agus príomhoifig aige in Frankfurt am Main sa Ghearmáin, agus bainc cheannais na mballstát mar chuid den Eorachóras. An CEBC amháin a shocraíonn an beartas airgeadais. Tá an tEorachóras freagrach as bualadh, clóbhualadh agus dáileadh an euro agus riar na gcóras íoctha san eorailimistéar.

Chuir Conradh Maastricht na bliana 2002 iachall ar fhormhór na mballstát an euro a úsáid dá gcomhlíonfaí roinnt coinníollacha airgeadais agus buiséid, cé nach ndearna na ballstáit uile amhlaidh.

## Dearadh

Tá céad ceint san euro. Tá dhá thaobh ar na boinn: taobh coiteann a thaispeánann léarscáil agus luach an bhoinn forshuite uirthi, agus taobh náisiúnta a thaispeánann íomhá a bhaineann le tír ar leith. Is féidir bonn euro de chuid ballstáit ar bith a úsáid in aon bhallstát eile.

Banc Ceannais Eorpach
Tá íomhá choiteann ar gach taobh de na nótaí: tá a dhath féin ar gach nóta, agus tréimhse áirithe d'ailtireacht na hEorpa á léiriú ann. Bíonn fuinneoga nó geataí ar aghaidh an nótaí agus droichid ar a chúl.

## Rátaí

Shocraigh Comhairle an Aontais Eorpaigh na bunrátaí malairte de réir molaidh a thug an Coimisiún Eorpach i bhfianaise rátaí margaidh ar 31 Nollaig 1998. Socraíodh gurbh ionann aon Ionad Eorpach Airgeadra (ECU4) amháin agus euro amháin. Níorbh airgeadra é an ECU féin ach ionad cuntasóireachta de chuid an AE agus é bunaithe ar airgeadraí na mballstát. Níorbh fhéidir an socrú a dhéanamh níos luaithe toisc go raibh an IEA taobh le ráta malairte deiridh na n-airgeadraí neamh-euro (go háirithe an punt steirling) an lá sin.

Airgead saor in aisce: beartas um éascú cainníochtúil ó 2015 ar aghaidh
Malartaíodh nótaí agus boinn na sean-airgeadraí ar an euro ar feadh timpeall dhá mhí go dtí 28 Feabhra 2002. An dáta a stad na hairgeadraí úd de bheith ina n-airgead dlíthairgthe bhí sé de réir na mballstát féin.
Ó tugadh an euro isteach tá sé ar an airgeadra cúlchiste is coitianta ar domhan cé is moite den dollar Meiriceánach.

## Buntáistí

Síleadh riamh gurb é an buntáiste is mó a bhainfeadh le hairgeadra aontaithe fáil réidh le costas malartaithe, rud a ligfeadh do lucht gnó tráchtáil a dhéanamh a bhí neamhthairbheach roimhe sin.

Bhíothas ag súil freisin go mbeadh margaí airgeadais i bhfad níos leachtaí ná mar a bhí. Thaispeáin iarsmaí éigin de ghábh airgeadais na bliana 2008, áfach, go bhféadfadh deacrachtaí ballstát amháin drochrian a fhágáil ar an gcóras uile, go háirithe i gcás na Gréige.

## Stair

Ar 1 Eanáir 1999, seoladh an euro mar 'aonad cuntais' na hEorpa, in úsáid ar pháipéar in go leor oibríochtaí airgeadais. Ach nach raibh sé fós ar fáil in airgead tirim (nótaí bainc). Ar 4 Eanáir 1999, tháinig an euro ar mhalartáin airgeadais na hEorpa an chéad uair, mar airgeadra fíorúil, cé nach raibh sé ann go fóill i bhfoirm nithiúil. Tharla sé sin in Eanáir 2002.

Bancnótaí euro
Boinn euro
### Rátaí malairte

Socraíodh rátaí malairte na n-airgeadraí náisiúnta leis an euro i dtíortha limistéar an euro ar an 31 Nollaig 1998.

Is ionann euro amháin agus:

* 1.95583 *Deutsche Mark* na Gearmáine (Socraithe, 1998)
* 340.750 *Drachma* na Gréige (Socraithe, 2000)
* 200.482 *Escudo* na Portaingéile (Socraithe, 1998)
* 40.3399 *Franc* na Beilge (Socraithe, 1998)
* 6.55957 *Franc* na Fraince (Socraithe, 1998)
* 40.3399 *Franc* Lucsambuirg (Socraithe, 1998)
* 2.20371 *Gulden* na hÍsiltíre (Socraithe, 1998)
* 15,6466 *Kroon* na Eastóine (Socraithe, 2011)
* 7,53540 *Kuna* na Chróitis (Socraithe, 2023)
* 0,702804*Lat* na Laitvie (Socraithe, 2014)
* 3,45280 *Litas* na Liotuáine (Socraithe, 2015)
* 1936.27 *Lira* na hIodáile (Socraithe, 1998)
* 5.94573 *Markka* na Fionlainne (Socraithe, 1998)
* 166.386 *Peseta* na Spáinne (Socraithe, 1998)
* 0.787564*Punt* na hÉireann (Socraithe, 1998)
* 13.7603 *Schilling* na hOstaire (Socraithe, 1998)
* 239.640 *Tolar* na Slóivéine (Socraithe, 2006)
* 0.585274*Pound* na Cipire (Socraithe, 2007)
* 0.429300*Lira* Mhálta (Socraithe, 2007)

## Lasmuigh den AE

Úsáidtear an euro chun fiacha a íoc i dtíortha Eorpacha lasmuigh den AE, leithéidí Mhontainéagró agus na Cosaive.

An Franc na Fraince a bhí in úsáid i Monacó roimh theacht an euro, agus an lira a bhí á úsáid i San Mairíne agus i gCathair na Vatacáine agus i Andóra. As an euro a bhaintear feidhm sna tíortha úd anois, agus cead acu boinn euro dá gcuid féin a bhualadh, cé nach ballstáit den Aontas Eorpach iad.

Limistéar an euro 2023
## Limistéar an euro

Baintear feidhm as an euro i naoi mballstát déag de chuid an Aontais Eorpaigh (AE):

1. an Bheilg,
2. an Chipir,
3. An Eastóin,
4. Poblacht na hÉireann,
5. an Fhionlainn,
6. an Fhrainc,
7. an Ghearmáin,
8. an Ghréig,
9. an Iodáil,
10. an Ísiltír,
11. An Laitvia,
12. An Liotuáin,
13. Lucsamburg,
14. Málta,
15. an Ostair,
16. an Phortaingéil,
17. an tSlóivéin,
18. an tSlóvaic, agus
19. an Spáinn.

Tugtar limistéar an euro ar an ngrúpa seo.

## Féach freisin

* Euro digiteach

## Naisc sheachtracha

* Banc Ceannais Eorpach (Béarla)
* Bancnótaí euro (Béarla)

## Tagairtí