# Poblacht Ghranada Úir

| Poblacht Ghranada Úir |
| --- |
| República de la Nueva Granada (es)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   |   |

 |
|  |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Bogotá  |
| Daonra |
| Teanga oifigiúil | an Spáinnis  |
| Sonraí stairiúla |
| Leanann sé/sí | Gran Colombia (en)   |
| Cruthú | 28 Aibreán 1831 |
| Díscaoileadh | 22 Bealtaine 1858 |
| Á leanúint ag | Granadine Confederation (en)   |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Córas rialtais | poblacht  |
| Eacnamaíocht |
| Airgeadra | peso na Colóime  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
|  |

Tugadh **Poblacht Ghranada Úir** ar an gColóim idir 1831 agus 1858, tar éis chliseadh na Colóime Móire, an chéad stát Colómach. Chaill an dúiche dhá réigiún thábhachtach: Eacuadór agus Veiniséala, ba chúis le corraíl pholaitiúil. Le 27 bliain ghnóthaigh an Phoblacht. 11 uachtarán: Domingo Caycedo Santamaría, Francisco de Paula Santander, José Ignacio de Márquez Barreto, Pedro Alcántara Herrán, Tomás Cipriano de Mosquera, José Hilario López, José María Obando, José María Melo, José de Obaldía, Manuel de Obaldía. Manuel María Mallarino, agus Mariano Ospina Rodríguez.

## Stair

Tháinig Poblacht Ghranada Úir chun cinn mar stát neamhspleách tar éis chliseadh na Colóime Móire sa bhliain 1830, tar éis an choinbhinsiúin réamh-Apulo (28 Aibreán, 1830). Mar sin, thug an Ginearál Rafael Urdaneta, uachtarán deireanach na Colóime Móire, an Rialtas ar láimh do Dhomingo Caicedo Santamaría an 3 Bealtaine, 1831. .

Tháinig **Stát Ghranada Úir** mar ainm eatramhach ar Phoblacht Ghranada Úir nuair a bhí sé idirscartha ón Cholóm Mór sa bhliain 1830.Rinneadh an náisiún nua a chomhdhéanamh go dlíthiúil mar phoblacht an 29 Feabhra 1832, nuair a ghlac an Coinbhinsiún Náisiúnta leis an bhunreacht úr. Ina theannta sin, fuair na réigiúin seo a leanas a gcumhachtaí: Antioquia, Barbacoas, Bogotá, Cartagena, Magdalena, Neiva, Pamplona, ​​Panama, Pasto, Popayán, Socorro, Tunja, Vélez agus Veraguas.Granada Ùr ainmeachadh mar Stàit Granada Ùr. Cuireadh deireadh leis an sclábhaíocht anseo i 1851.

D’athraigh Poblacht Ghranada Úir a hainm go Cónaidhm Ghranada i 1858, nuair a glacadh leis an Bhunreacht. Bhí an stát nua i bhfad níos cónaidhme. Glacadh an t-ainm Stáit Aontaithe na Colóime i 1863. Bunaíodh an Cholóim, mar is eol dúinn í inniu, sa deireadh i 1886.

## Tíreolaíocht agus Réigiúin Tíre

De réir Bhunreacht an Náisiúin réir Bhunreacht na Tíre bhí teorainneacha na Poblachta mar an gcéanna mar a bhí siad i 1810, is é sin, bhí Leas-Ríocht Ghranada Úir roinnte ina dhá chuid idir Veiniséala agus Guatamala, agus ón mBrasaíl freisin, a bhí fós faoi thionchar na Portaingéile. Ina theannta sin, bunaíodh teorainneacha le Eacuadór tríd an gconradh, ar ghlac an Chomhdháil leis an 30 Bealtaine 1833. Ba iad dúiche Phoblacht Ghranada úir críocha Choinbhinsiún Ghranada in 1832 ar a laghad, arna ndaingniú ag an mBunreacht agus a dhaingnigh an Phoblacht freisin, agus is iad seo a leanas iad:

|  | Ceantar | Caipiteal |
| --- | --- | --- |
| 1 | Dúiche Antioquia | Medellín |
| 2 | Dúiche Barbacoas | Barbacoas |
| 3 | Dúiche Chartagena | Cartagena de Indias |
| 4 | Chasanare Oblast | Pore |
| 5 | Dúiche Mariquita | Mariquita |
| 6 | Dúiche Pamplona | Pamplona |
| 7 | Limistéar Cainéal | Panama |
| 8 | Dúiche Pasto | Pasto |
| 9 | Dúiche Popayán | Popayán |
| 10 | Dúiche Riohacha | Riohacha |
| 11 | Dúiche Bogotá | Bogota |
| 12 | Dúiche Santa Martha | Santa Marta |
| 13 | Réigiún Shocorro | Socorro |
| 14 | Dúiche Thunja | Tunja |
| 15 | Vélez Oblast | Velez |
| 16 | Réigiún Veragua | Santiago de Veraguas |