# An Mhaláiv

| An Mhaláiv |
| --- |
| Republic of Malawi (en) Charu cha Malaŵi (tum)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  | Armas  |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Aintiún | *Mulungu dalitsa Malaŵi*  |
|  |
|

---

 |
| Mana | «Unity and Freedom» «The warm heart of Africa» «Undod a Rhyddid»  |
| Ainmnithe in ómós | Loch na Maláive  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Lilongwe  |
| Daonra |
| Iomlán | 17,563,749 (2018)  |
| • Dlús | 148.24 hab./km² |
| Déamainm | Malávach  |
| Teanga oifigiúil | Béarla an tSiséivis Tumbuka (en)   |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Deisceart na hAfraice Southeast Africa (en)   |
| Achar dromchla | 118,484 km²  |
| Pointe is airde | Mulanje Massif (en)  (3,002 m)  |
| Pointe is ísle | Abhainn Shire (37 m)  |
| Ar theorainn le | an tSaimbia an Tansáin Poblacht Mhósaimbíc  |
| Sonraí stairiúla |
| Leanann sé/sí | Commonwealth realm of Malawi (en)   |
| Cruthú | 6 Iúil 1964 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Comhlacht feidhmiúcháin | Cabinet of Malawi (en)   |
| Comhlacht reachtach | National Assembly (en)   |
| • Uachtarán na Maláive  | Peter Mutharika  |
| • Uachtarán na Maláive  | Lazarus Chakwera  |
| Eacnamaíocht |
| OTI ainmniúil | 12,602,334,124 $ (2021)  |
| Airgeadra | kwacha na Maláive  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+02:00 Africa/Blantyre  |
| Fearann Idirlín barrleibhéil | .mw  |
| Glaochód | +265  |
| Uimhir theileafóin éigeandála | 999, 998, 997 agus 990  |
|  |
| Cód tíre | MW  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | malawi.gov.mw  |

Is tír san Afraic í **an Mhaláiv**. Tá an Mhaláiv thart ar chomh mór le hÉirinn agus a leath arís.

### Tíreolaíocht

Tá teorainneacha aici san iarthuaiscirt leis an tSaimbia, ó thuaidh leis an Tansáin, agus soir ó dheas, agus siar le Phoblacht Mhósaimbíc. Deighleann Loch na Maláive an tír ón Tansáin agus ó Mhósaimbíc. Tá méid na tíre níos mó ná 118,000 km ².

Is í Lilongwe an phríomhchathair. Is í Blantyre an chathair is mó sa tír.

### Daonra

Meastar an daonra a bheith tuairim ar **Script error: The function "main" does not exist.**.

Béarla is ea an teanga oifigiúil. Is teanga áitiúil í an tSiséivis a labhraíonn beagnach 60% den daonra.

### Stair

Is iarchoilíneacht Bhriotanach í. B'é **Nyasaland** an seanainm a bhí uirthi. Ní fios cad as a d'eascair an t-ainm dúchasach. Tugann míniúchán amháin le fios dúinn go gciallaíonn an t-ainm "glioscarnach na Gréine agus í ag éirí thairis ar loch". Sin an fáth go bhfuil an Ghrian ar thaispeáint sa bhrat náisiúnta.

### Geilleagar

Bíonn roinnt de mhuintir na Maláive ag brath go mór ar an bhfeirmeoireacht chun maireachtáil. Mar gheall ar an tionchar a imríonn imeachtaí adhaimsire arb é an t-athrú aeráide is cúis leo, cosúil le triomach agus tuilte, tá an fheirmeoireacht éirithe an-deacair; níl dóthain bia ag fás. Bíonn ganntanas ainsealach bia sa Mhaláiv.

Tá an t-ionchas saoil an-íseal, timpeall 63.7 bliain.

### Éire agus an Mhaláiv

Tá clár Chúnamh Éireann ag obair le rialtas na Maláive le fada chun cabhrú le feirmeoirí cur le fómhar na mbarr. Chomh maith leis sin, tacaíonn Cúnamh Éireann leis an obair a dhéanann Concern.

### Litríocht

Thug J.R.R. Tolkien, údar *Tiarna na bhFáinní*, cuairt ar an Maláiv sna 1930idí. Síleann a lán daoine gur tírdhreach na Maláive a spreag Tolkien nuair a scríobh sé faoi na ‘Hobaid’ agus faoin ‘tSír’.

## Gailearaí

* Loch na Maláive, ag amharc ó Oileán Likoma
* Lilongwe, príomhchathair na tíre
* Sliabh Mulanje, i Réigiún an Deiscirt
* Bá Nkhata, i Réigiún an Tuaiscirt, ar bhruach Loch na Maláive
* An bóthar M1, idir Lilongwe agus Blantyre
* Párlaimint na Maláive, i Lilongwe
* Ardeaglais Blantyre
* Áirse an Neamhspleáchais, leacht i mBlantyre

## Tagairtí