# 1 Iúil

Is é an **1 Iúil** an 182ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 183ú lá i mbliain bhisigh. Tá 183 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte

* Ceanada - Lá Cheanada
* Gána - Lá na Poblachta

## Daoine a rugadh ar an lá seo

* 1182 — San Proinsias Assisi, bráthair agus naomh Iodálach; bunaitheoir Ord na bProinsiasach (b. 1226)
* 1646 — Gottfried Leibniz, matamaiticeoir agus fealsamh Gearmánach (b. 1716)
* 1818 — Ignaz Phillipp Semmelweis, dochtúir Ungárach (b. 1865)
* 1882 — Brian Ó hUiginn, polaiteoir Éireannach (b. 1963)
* 1902 — Josep Lluís Sert i López, ailtire (b. 1983)
* 1903 — Amy Johnson, eitleoir Sasanach (b. 1941)
* 1905 — Joseph Farrell, polaiteoir Éireannach (b. 1999)
* 1909 — Madge Evans, ban-aisteoir (b. 1981)
* 1910 — Dan Spring, polaiteoir Éireannach (b. 1998)
* 1916 — Olivia de Havilland, ban-aisteoir Meiriceánach (b. 2020)
* 1929 — Gerald Maurice Edelman, bitheolaí Meiriceánach (b. 2014)
* 1930 — Gonzalo Sánchez de Lozada, Uachtarán na Bolaive
* 1931 — Leslie Caron, ban-aisteoir
* 1937 — Morgan Freeman, aisteoir
* 1940 — John McCoy, polaiteoir Éireannach
* 1942 — Geneviève Bujold, ban-aisteoir Ceanadach
* 1943 — Patrick O'Malley, polaiteoir Éireannach (b. 2021)
* 1944 — David Norris, polaiteoir Éireannach
* 1945 — Jack Wall, polaiteoir Éireannach
* 1950 — David Duke, iar-Grand Wizard na Knights of the Ku Klux Klan agus feileon ciontaithe Meiriceánach
* 1952 — Brian George, aisteoir Briotanach
* 1952 — Dan Aykroyd, aisteoir Ceanadach
* 1953 — David Gulpilil, aisteoir Astrálach (b. 2021)
* 1953 — Lawrence Gonzi, príomh-aire Mhálta
* 1955 — Mike Rossman, dornálaí Meiriceánach
* 1955 — Sanma Akashiya, fuirseoir agus aisteoir
* 1960 — Trevor Sargent, polaiteoir Éireannach
* 1961 — Diana Spencer, Banphrionsa na Breataine Bige (b. 1997)
* 1963 — Nick Giannopoulos, aisteoir Astrálach
* 1970 — Joni Ernst, polaiteoir Meiriceánach
* 1972 — Volodymyr Vakulenko, Scríbhneoir Úcránacha (b. 2022)
* 1973 — Antóin de Brún, iománaí Éireannach
* 1976 — Ruud Van Nistelrooy, imreoir sacair
* 1987 — Shane Mac Dhuarcáin, iománaí Éireannach
* 1989 — Daniel Ricciardo, tiománaí carr rásaíochta Astrálach
* 1993 — Colm Ó Spealáin, iománaí Éireannach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo

* 1681 — Oilibhéar Pluincéid, ardeaspag Ard Mhacha agus Príomháidh na hEaglaise Caitlicí in Éirinn (r. 1629)
* 1782 — Charles Watson-Wentworth, Príomh-Aire na Breataine (r. 1730)
* 1791 — Séarlas Ó Conchúir Dhoinn, ársaitheoir (r. 1710)
* 1860 — Charles Goodyear, ceimiceoir agus innealtóir (r.1800)
* 1896 — Harriet Beecher Stowe, scríbhneoir Meiriceánach (r. 1811)
* 1942 — Cú Uladh - Peadar Toner Mac Fhionnlaoich, scríbhneoir Gaeilge (r. 1857)
* 1950 — Eliel Saarinen, 76, ailtire Fionlannach (r. 1873)
* 1961 — Louis-Ferdinand Céline, scríbhneoir (r. 1894)
* 1968 — Fritz Bauer, breitheamh Gearmánach (r. 1903)
* 1974 — Juan Perón, Uachtarán na hAirgintíne (r. 1895)
* 1976 — Patrick Lehane, polaiteoir Éireannach
* 1978 — Kurt Student, oifigeach (r. 1890)
* 1999 — Sylvia Sidney, ban-aisteoir Meiriceánach (r. 1910)
* 2000 — Walter Matthau, aisteoir Meiriceánach (r. 1920)
* 2001 — Nikolai Gennadiyevich Basov, fisiceoir Sóivéadach (r. 1922)
* 2004 — Marlon Brando, aisteoir (r. 1924)
* 2005 — Luther Vandross, amhránaí agus léiritheoir ceoil Meiriceánach (r. 1951)
* 2009 — Karl Malden, aisteoir (r. 1912)
* 2015 — Val Doonican, amhránaí agus ceoltóir Éireannach (r. 1927)
* 2023 — Gerard Cott, polaiteoir Éireannach (r. 1940)

## Tarluithe eile

* 1681 - Crochadh Oilibhéar Pluincéid ag Tyburn i Londain
* 1903 - Thosaigh an chéad *Tour de France*
* 1916 - An Chéad Chogadh Domhanda: Thosaigh Cath an Somme
* 1979 - Bunaíodh Sveriges Television
* 1991 - Ghlac An Ghearmáin Thoir leis an *Deutsche Mark* dona h-airgeadra
* 1997 - Tharla aistriú cumhachta de Hong Cong ón Ríocht Aontaithe go dtí an tSín
* 1991 - Chealaigh Comhaontú Vársá go hoifigiúil i bPrág
* 1999 - D'oscail Eilís II Pàrlamaid na h-Alba
* 2002 - Bunaíodh An Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta
* 2013 - D'éirigh an Chróit an t-ochtú ball is fiche den Aontas Eorpach