# 1905

1905| Sampla de | bliain féilire agus common year starting and ending on Sunday (en)  |
| Féilirí eile |
| féilire Ghréagóra | 1905 (mcmv) |
| Ioslamach | 1323 – 1324 |
|  Síneach | 4601 – 4602 |
| Eabhrach | 5665 – 5666 |
| Hiondúch | 1960 – 1961 (*Vikram Samvat*) 1827 – 1828 (*Shaka Samvat*) 5006 – 5007 (*Kali Yuga*) |
| Peirseach | 1283 – 1284 |
| Airméanach | 1354 |
| Rúnach | 2155 |
| *Ab urbe condita* | 2658 |
| Catagóirí |
| **BreitheannaBásanna** |
| Aois |
| 19ú haois - **20ú haois** - 21ú haois |
| Deich mbliana |
| 1870í 1880í 1890í - **1900í** - 1910í 1920í 1930í |
| Bliain |
| 1902 1903 1904 - **1905**  - 1906 1907 1908

---

 |
|   |

## Tarluithe

* 22 Eanáir - Sléacht Dhomhnach na Fola sa Rúis, nuair a maraíodh agóideoirí ag Pálás an Gheimhridh i Cathair Pheadair, rud a chuir le réabhlóid na Rúisigh (gan toradh) sa bhliain 1905.
* 27 Bealtaine–28 Bealtaine - Sa Chogadh Rúis-Seapánach, fuair an cabhlach Seapánach an bua ar an gcabhlach Rúiseach i gCath Tsushima.
* Bhunaígh Art Ó Gríofa Sinn Féin.

Sa bhliain 1905 a foilsíodh páipéir *Anno Mirabilis*, ceithre pháipéar taighde de chuid Albert Einstein a rinne an-tionchar ar an eolaíocht.
## Breitheanna

* 5 Eanáir — Vladimir Pozner, scríbhneoir agus aistritheoir Francach
* 13 Eanáir — Kay Francis, ban-aisteoir
* 21 Eanáir — Christian Dior, dearthóir faisin Francach
* 4 Feabhra — Thomas Kyne, polaiteoir Éireannach
* 7 Feabhra — Ulf von Euler, fiseolaí Sualannach (b. 1983)
* 27 Feabhra — Franchot Tone, aisteoir Meiriceánach
* 18 Márta — Máire an Ghabha, amhránaí Éireannach
* 18 Márta — Robert Donat, aisteoir Briotanach
* 3 Aibreán — Añjela Duval, file Briotánach
* 18 Aibreán — George Hitchings, ceimiceoir Meiriceánach (b. 1998)
* 24 Bealtaine — Mikhail Sholokhov, scríbhneoir Sóivéadach
* 27 Bealtaine — Young Corbett III, dornálaí Meiriceánach
* 7 Meitheamh — James J. Braddock, dornálaí Gael-Mheiriceánach (b. 1974)
* 17 Meitheamh — John McCann, polaiteoir Éireannach
* 1 Iúil — Joseph Farrell, polaiteoir Éireannach
* 25 Iúil — Elias Canetti, scríbhneoir i nGearmáinis (b. 1994)
* 29 Iúil — Clara Bow, ban-aisteoir Meiriceánach
* 2 Lúnasa — Myrna Loy, ban-aisteoir Meiriceánach
* 4 Lúnasa — Timothy Linehan, polaiteoir Éireannach
* 9 Lúnasa — Leo Genn, aisteoir Briotanach
* 11 Lúnasa — Edwin Chargaff, bithcheimiceoir Ostarach-Mheiriceánach (b. 2002)
* 11 Lúnasa — Kurt Gerstein, oifigeach SS Gearmánach a chuir lámh ina bhás féin (b. 1945)
* 12 Lúnasa — Henry Fonda, aisteoir Meiriceánach (b. 1982)
* 25 Lúnasa — Mary Faustina Kowalska, naomh Polannach (b. 1938)
* 28 Lúnasa — Sam Levene, aisteoir Meiriceánach
* 3 Meán Fómhair — Carl David Anderson, fisiceoir Meiriceánach (b. 1991)
* 8 Meán Fómhair — Henry Wilcoxon, aisteoir
* 15 Meán Fómhair — John Ormonde, polaiteoir Éireannach
* 18 Meán Fómhair — Eddie "Rochester" Anderson, fuirseoir agus aisteoir
* 18 Meán Fómhair — Greta Garbo, aisteoir Sualannach (r. 1990)
* 18 Meán Fómhair — Joseph Hughes, polaiteoir Éireannach de chuid Fine Gael
* 24 Meán Fómhair — Severo Ochoa, bithcheimiceoir Spáinneach (b. 1993)
* 28 Meán Fómhair — Max Schmeling, dornálaí Gearmánach
* 30 Meán Fómhair — Nevill Francis Mott, fisiceoir Sasanach
* 22 Deireadh Fómhair — Karl Guthe Jansky, réalteolaí Meiriceánach
* 23 Deireadh Fómhair — Felix Bloch, fisiceoir Eilvéiseach
* 5 Samhain — Joel McCrea, aisteoir Meiriceánach
* 8 Samhain — Conrad Hal Waddington, bitheolaí Briotanach
* 21 Samhain — Robert William Alexander, scríbhneoir Éireannach
* 25 Samhain — Erskine Hamilton Childers, 4ú uachtarán na hÉireann (b. 1974)
* 5 Nollaig — Frank Pakenham, 7ú hIarla an Longfoirt, polaiteoir Briotanach
* 7 Nollaig — Gerard Kuiper, réalteolaí Olannach (b. 1973)
* 12 Nollaig — Vasiliy Grossman, scríbhneoir Rúiseach (b. 1964)
* 20 Nollaig — Albert Dekker, aisteoir agus polaiteoir Meiriceánach
* 24 Nollaig — Howard Hughes, fear gnó Meiriceánach

## Básanna

* 23 Eanáir — Ernst Abbe, fisiceoir Gearmánach (r. 1840)
* 24 Márta — Jules Verne, scríbhneoir Francach (r. 1828)
* 4 Lúnasa — Walther Flemming, bitheolaí Gearmánach
* 18 Meán Fómhair — Seòras Dòmhnallach, Údar Albanach, file agus ministir Comhthionólach Críostaí
* 6 Deireadh Fómhair — Ferdinand Paul Wilhelm Richthofen, geografaí Gearmánach (r. 1833)
* 30 Samhain — Rasmus Flo, acadóir, scríbhneoir, agus aistritheoir Ioruach

## Duaiseanna Nobel

* Síocháin - Baroness Bertha Sophie Felicita Von Suttner
* Fisic - Philipp Eduard Anton Lenard
* Ceimic - Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Bäyer
* Leigheas – Robert Koch
* Litríocht – Henryk Sienkiewicz

22 Eanáir 1905: Rinne saighdiúirí an tSáir sléacht ar agóideoirí ag Pálás an Gheimhridh i Sankt Peterburg sa Rúis.