Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Albam ceoil

Rinneadh na chéad albaim ag cur ceirníní 78 rpm le chéile faoi chlúdaigh i bhfoirm leabhair.
Díolaim amhrán nó dréachtaí ceoil a bhfuil baint acu lena chéile agus a chuirtear le fáil go poiblí is ea **albam ceoil**. Is gnách albam ceoil a dháileadh ar bhunús trádálach, cé go ndíolann cuid ceoltóirí a n-albaim do díreach len a lucht leanúna ag ceolchoirmeacha nó tríd a suíomhanna idirlín.

Is féidir na traiceanna ar albam a bheith ceangailte trí mheán téama, gné ceoil nó seanra coiteann. Uaireanta bíonn teachtaireacht éigin á chur in iúl nó i gcás albam choincheapúil scéal á insint. Is féidir freisin albam a eisiúint i gcomhar taifeadán a rinneadh ag am nó áit amháin, albam ceolchoirme mar shampla. Thig le comhlacht nó sealbhóir cóipchirt eile albam a eisiúint le rogha saothair dá gcuid.

Is féidir albam a sheoladh ar an margadh i bhformáidí difriúla, mar shampla ceirnín, caiséad, dlúthdhiosca (CD), DVD, MP3, AAC nó taifeadadh Digiteach Dírshrutha (DSD).

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Maracas

Maracas|  |
| Cineál | cnaguirlis, vessel rattle (en)  agus rhythmic instrument (en)  |
| Aicmiú Hornbostel-Sachs | 112.13 |

Is é is **maracas** ann ná péire gligín (guird lán de shíolta tirime ó bhunús) a úsáidtear mar uirlis rithime i gceol Laidineach-Mheiriceánach, agus uaireanta i gceol iartharach siansach.

Seaman Guaránach, maracas i lámh amháin, cros sa lámh eile
## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol ceoil é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Scoil

Scoil
Albert Anker (1896)
Is institiúid do pháistí a fhoghlaim í **scoil.**

## Féach freisin

* Bunscoil
* Meánscoil
* Gaelscoil

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Yuri (seánra)

Pictiúr a léiríonn *Yuri*
Is é yuri (Gaelaithe: *iúirí*, Seapáinis: 百合, go litriúil “lile”) an focal Seapáinise a chiallaíonn spéis rómánsach nó ghnéasach idir mná. Faightear *yuri* ar an gcineál coimicí (manga) agus beochaintí (anime) a tharraingítear sa tSeapáin, agus i gcoimicí agus anime a dhéanann aithris ar stíl shainiúil an mhanga agus anime Sheapánaigh.
Téarma eile do *yuri* ná **GL**, an giorrúchán ar **Girls' Love** (Seapáinis: ガールズラブ, Rómhánú Hepburn: *Gāruzu Rabu*, wasei-eigo).

Is é a chontrapháirt *yaoi*, seánra anime agus manga a leagann béim ar chaidreamh rómánsach nó gnéasach idir beirt daoine fireanna.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Clár fógraí Idirlín

Clár fógraí Idirlín
Saghas clár leictreonach fógraí a bhíonn ar fáil i líonraí cumarsáid sonraí, go príomha iad sin a cheanglaíonn institiúidí acadúla. Feidhmíonn an córas seo mar óstach d'fhógraí comhdhálacha is cruinnithe acadúla, páipéir theicniúla, agus fiú cláir bogearraí. De bhrí go bhfuil an tIdirlíon uiledhomhanda, léitear na fógraí ar fud an Domhain.

## Féach freisin

* Fóram lán-Ghaeilge
* Boards.ie
* Politics.ie

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin ríomhaireacht é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Neoiliteach

Neoiliteach|  |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Cineál | ré seandálaíochta  |
| Cuid de | An Chlochaois  |
| Tréimhse | 55 haois "RCh" - 3000 "RCh" |
| ← Méisiliteach

An Chré-umhaois → An Ré Chalcailiotach  → |
| Fionnachtaí nó aireagóir | John Lubbock  |
| Codanna |
| **Early Neolithic in Central Europe (en)Final Neolithic in Central Europe (en)Pottery Neolithic (en)Late Neolithic in Central Europe (en)Middle Neolithic in Central Europe (en)Pre-Pottery Neolithic (en)**   |
|  |

Teach Neoiliteach (3100-2500 RC), Brí Scara, Inse Orc, in Albain
Is é an dara cuid den Chlochaois í an ré **Neoiliteach** (Gréigis *neos*=nua, *lithos*=cloch, nó "Nua-Chlochaois"), de réir an chórais a úsáidtear chun réanna réamhstaire an chine daonna a rangú:

* An Chlochaois
* An Chré-umhaois
* An Iarannaois

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol na staire é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Airgead (dúil)

Airgead|   |
| Substaint cheimiceach | dúil cheimiceach, púdar inlasta agus chalcophile element (en)  |
| Airgead sa tábla peiriadach |
| Siombail cheimiceach | Ag |
| Uimhir adamhach | 47 |
| Mais adamhach | 107.8682 |
| Peiriad, Grúpa | peiread 5 grúpa 11 |
| Airíonna fisiceacha |
| Dath | airgead |
| Dlús | 10.49 kg/m⁻³ |
| Leáphointe | 1,761 |
| Fiuchphointe | 3,632 agus 961.78 |
| Leictridhiúltacht | 2 |
| Ga ianach | 100, 115, 128, 79, 94 agus 75 |
| Stair |
| Fionnachtain | 5 mílaois "RCh" |
| Eapainm | bán |
|  |

buillean
Dúil mhiotalach is ea an t-**airgead** nó an t-**airgead geal**, agus is í an uimhir adamhach atá aige sa tábla peiriadach ná 47. Is é an meáchan adamhach atá aige ná 107.880, agus cuirtear in iúl é sna foirmlí ceimiceacha leis an ngiorrúchán **Ag**, atá bunaithe ar an bhfocal Laidine *argentum*.

## Suíomh sa tábla peiriadach

Smután airgid
Tá an t-airgead geal ar an dara ceann de na miotail i ngrúpa a 11, in éineacht leis an ór agus leis an gcopar. Ceann de na miotail trasdultacha is ea é, mar sin. Tá sé suite i bpeiriad 5. Mar sin, is í an dúil a thagann roimhe ná an pallaidiam, agus an caidmiam ag teacht sna sálaí aige.

Buail mona 3 dollar (1867)
## Tréithe fisiceacha

Miotal, beagnach bán, bog agus lonrach atá ann, ina sheoltóir maith teirmeach is leictreach. Tá an t-airgead geal ar an seoltóir idir leictreach agus teirmeach is fearr atá ann. A leáphointe 961°C.

Is neamhghníomhach ó thaobh ceimice de. Comhdhúilíonn sé le sulfar, rud a theimhlíonn a dhromchla.

Aicéitilíd
Ós rud é gur triathmhiotal é, faightear ina aonar é sa nádúr. Faightear saor neamh-chomhcheangailte i mianaigh é, go príomha le luaidhe is copar. Thairis sin, is féidir é a fháil i mianraí ar nós argaintít, arb ionann í agus suilfíd an airgid (I), Ag2S, agus cornairgead nó clórargairít, arb ionann í agus clóiríd an airgid (I), AgCl.

Spúnóga, Hoxne, Suffolk (4ú haois)
## Úsáid

Úsáidtear an miotal seo sa mhonaíocht, seodra, sa ghrianghrafadóireacht, sa leictreonaic, i scátháin fhrithchaiteacha, soithí airgid, agus san fhiaclóireacht. In úsáid freisin sa mhíochaine, dúigh, scátháin, agus go forleathan sa cheimic. An dúil is fearr le sruth leictreach a sheoladh.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin substaint cheimiceach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# 17ú haois

## Forbhreathnú

Mosc an tSeá in Isfahan na Peirse, a críochnaíodh sa bhliain 1629.
## Tarluithe

* 1600 - Ar an 17 Feabhra loisceadh Giordano Bruno ag an stáca ag an Ionchoisne.
* 1601 - Cath Chionn tSáile inar bhuaigh na Sasanaigh ar na Gaeil agus na Spáinnigh.
* 1601–1603 - Gorta Mór na Rúise ina bhfuair suas le duine as triúr bás sa tír úd.
* 1605 –Theip ar Chomhcheilg an Phúdair i Londain.
* 1627 - Bás an Áracs dheireanaigh san Eoraip.
* 1644 – Fógraíodh tús an Rítheaghlach Qing sa tSín.
* 1663 – D'fhionn Robert Hooke cealla i neacha beo ag baint úsáid as micreascóp.
* 1666 – Dóiteán Mór Londan
* 1680 – In Éirí amach na bPueblo i Nua-Mheicsiceo cuireadh ruaig ar na cóilínithe Spáinneacha. Coimeádadh amuigh iad go dtí an bhliain 1692.
* 1688 – Léigear Dhoire
* 1692 – Scrios crith talún agus súnámaí Port Royal in Iamáice. Maraíodh 2,000 duine; gortaíodh breis is 2,000.

Nua-Amstardam sa bhliain 1644
## Daoine suntasacha

## Deichniúra agus blianta

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1590í** | 1590 | 1591 | 1592 | 1593 | 1594 | 1595 | 1596 | 1597 | 1598 | 1599 |
| **1600í** | 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 |
| **1610í** | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 |
| **1620í** | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 |
| **1630í** | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 |
| **1640í** | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 |
| **1650í** | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 |
| **1660í** | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 |
| **1670í** | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 |
| **1680í** | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 |
| **1690í** | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 |
| **1700í** | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709 |

## Tagairtí
# Ealaín na Meánaoise

Ealaín na hEorpa sa Mheánaois, sa mhíle bliain idir titim na Róimhe agus tosú an náisiúin nua-aoisigh le linn na hAthbheochana. Ag nochtadh ceannasaíocht spioradálta is intleachtúil na hEaglaise Caitlicí, cuimsíonn an ealaín seo eibhir is mósáicí Biosántacha, leabhair urnaithe is lámhscríbhinní maisithe eile, ardeaglaisí na hArd-Mheánaoise lena ndealbhóireacht fhlaithiúil is a bhfuinneoga daite. I dtíortha Protastúnacha cosúil leis an mBreatain, scriosadh cuid mhór den oidhreacht sin sa Reifirméisean.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Ealaín Chríostaí

*Suipéar ag Emmaus*, le Caravaggio
Ealaín a bhain le forbairt na Críostaíochta ó timpeall 300 AD san Iodáil, a mhionathraigh stíl dhéanach na Róimhe ach le híocónagrafaíocht nua.

Léiríonn freascónna ar chatacómaí na Róimhe, painéil le rilífí dealbhaithe ar sharcófagais, agus snoíodóireacht eabhartha chomh luath leis an 4ú céad bunábhair mar an Aoire Maith, Ióna is an Míol Mór, agus radhairc ó pháis Chríost.

Níl crochadh Chríost san íocónagrafaíocht go dtí an 5ú céad.

I maisiú lámhscríbhinní sa tréimhse, bhí meascán den nádúrachas clasaiceach is teibíocht an oirthir.

Sa phéintéireacht painéil is luaithe, ón 7ú céad, bhí an Mhaighdean Mhuire is na naoimh mar théamaí.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Corn an Domhain sa Rugbaí

Corn an Domhain sa Rugbaí|   |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Ainm oifigiúil | Men’s Rugby World Cup  |
| Cineál | craobhchomórtas an domhain agus international rugby union competition (en)   |
| Spórt | rugbaí aontais  |
| Eagraí | World Rugby  |
| Rannpháirtithe | 24  |
| Áit agus dáta |
| Dátaí | 1985 –  |
| Minicíocht | 4 bliain  |
| Tuilleadh eolais |
| Suíomh | rugbyworldcup.com  |
|

---

 |
|

---

 |

Comórtas idirnáisiúnta rugbaí is ea **Corn an Domhain sa Rugbaí**, an príomhchomórtas rugbaí sa domhan. Bronntar Corn William Webb Ellis ar na buaiteoirí.

Bhuaigh An Afraic Theas an t-eagrán de Chorn an Domhain sa bhliain 2019, agus arís sa Fhrainc sa bhliain 2023.

## Coirn Domhanda 1987 - inniu

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bliain | Óstaigh |  | Cluiche ceannais |  | Cluiche don 3ú háit |
| Buaiteoir | Scór | Dara háit | Tríú háit | Scór | Ceathrú háit |
| *1987* |   An Astráil &   An Nua-Shéalainn |  **An Nua-Shéalainn** | **29–9** |   An Fhrainc |   An Bhreatain Bheag | **22–21** |   An Astráil |
| *1991* |   An Bhreatain,   Éire   An Fhrainc |  **An Astráil** | **12–6** |   Sasana |   An Nua-Shéalainn | **13–6** |   Albain |
| *1995* |   An Afraic Theas |  **An Afraic Theas** | **15–12** (ab) |   An Nua-Shéalainn |   An Fhrainc | **19–9** |   Sasana |
| *1999* |   An Bhreatain Bheag |  **An Astráil** | **35–12** |   An Fhrainc |   An Afraic Theas | **22–18** |   An Nua-Shéalainn |
| *2003* |   An Astráil |  **Sasana** | **20–17** (ab) |  An Astráil |   An Nua-Shéalainn | **40–13** |   An Fhrainc |
| *2007* |   An Fhrainc |  **An Afraic Theas**  | **15-6** |   Sasana |   An Airgintín | **34–10** |   An Fhrainc |
| *2011* |   An Nua-Shéalainn |  **An Nua-Shéalainn** | **8–7** |   An Fhrainc |   An Astráil | **21–18** |   An Bhreatain Bheag |
| *2015* |   Sasana |  **An Nua-Shéalainn** | **34–17** |   An Astráil |   An Afraic Theas | **23–13** |   An Airgintín |
| *2019* |   An tSeapáin |  **An Afraic Theas** | **32-12** |   Sasana |   An Nua-Shéalainn | **40-17** |   An Bhreatain Bheag |
| *2023* |   An Fhrainc |  **An Afraic Theas** | 12-11 |  **An Nua-Shéalainn** |   An Airgintín | 23-26 |   Sasana |

## Freastal

Cuma Freastal| Bliain | Óstach(í) | Freastal iomlán | Cluichí | Freastal Meán | % Athrú | Toilleadh Staid | % Toilleadh |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987 |    | 604,500 | 32 | 20,156 | -- | 1,006,350 | 60% |
| 1991 |       | 1,007,760 | 32 | 31,493 | +56% | 1,212,800 | 79% |
| 1995 |   | 1,100,000 | 32 | 34,375 | +9% | 1,423,850 | 77% |
| 1999 |   | 1,750,000 | 41 | 42,683 | +24% | 2,104,500 | 83% |
| 2003 |   | 1,837,547 | 48 | 38,282 | -10% | 2,208,529 | 83% |
| 2007 |   | 2,263,223 | 48 | 47,150 | +23% | 2,470,660 | 92% |
| 2011 |   | 1,477,294 | 48 | 30,777 | -35% | 1,732,000 | 85% |
| 2015 |   | 2,477,805 | 48 | 51,621 | +68% | 2,600,741 | 95% |

## Tagairtí
# 12ú haois

## Forbhreathnú

## Tarluithe

* 1169 Ionradh na Normannach ar Éirinn.
* 29 Nollaig 1170 Dúnmharú Thomas Becket.
* 4 Iúil 1187 Cath Hattin.

## Daoine Suntasacha

## Deichniúra agus blianta

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1090í** | 1090 | 1091 | 1092 | 1093 | 1094 | 1095 | 1096 | 1097 | 1098 | 1099 |
| **1100í** | 1100 | 1101 | 1102 | 1103 | 1104 | 1105 | 1106 | 1107 | 1108 | 1109 |
| **1110í** | 1110 | 1111 | 1112 | 1113 | 1114 | 1115 | 1116 | 1117 | 1118 | 1119 |
| **1120í** | 1120 | 1121 | 1122 | 1123 | 1124 | 1125 | 1126 | 1127 | 1128 | 1129 |
| **1130í** | 1130 | 1131 | 1132 | 1133 | 1134 | 1135 | 1136 | 1137 | 1138 | 1139 |
| **1140í** | 1140 | 1141 | 1142 | 1143 | 1144 | 1145 | 1146 | 1147 | 1148 | 1149 |
| **1150í** | 1150 | 1151 | 1152 | 1153 | 1154 | 1155 | 1156 | 1157 | 1158 | 1159 |
| **1160í** | 1160 | 1161 | 1162 | 1163 | 1164 | 1165 | 1166 | 1167 | 1168 | 1169 |
| **1170í** | 1170 | 1171 | 1172 | 1173 | 1174 | 1175 | 1176 | 1177 | 1178 | 1179 |
| **1180í** | 1180 | 1181 | 1182 | 1183 | 1184 | 1185 | 1186 | 1187 | 1188 | 1189 |
| **1190í** | 1190 | 1191 | 1192 | 1193 | 1194 | 1195 | 1196 | 1197 | 1198 | 1199 |
| **1200í** | 1200 | 1201 | 1202 | 1203 | 1204 | 1205 | 1206 | 1207 | 1208 | 1209 |

## Tagairtí
# Andorra la Vella

| Andorra la Vella |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  | Armas |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Tír | Andóra |
| Parish of Andorra (en)  | Andorra la Vella (en)   |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | Andóra Andorra la Vella (en)   |
| Daonra |
| Iomlán | 24,042 (2023)  |
| • Dlús | 801.4 hab./km² |
| Teanga oifigiúil | an Chatalóinis  |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Andóra  |
| Achar dromchla | 30 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Gran Valira (en)   |
| Airde | 1,022 m  |
| Ar theorainn le | La Massana (en)  Sant Julià de Lòria (en)  Escaldes-Engordany (en)  les Valls de Valira  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 9 haois |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| • Cònsol major (en)   | Sergi Gonzalez (en)   |
| • Consul mineur (fr)   | Olalla Losada Seguin  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | AD500  |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+02:00 UTC+01:00  |
|  |
| Cód ISO 3166-2 | AD-07  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | andorralavella.ad  |
|

---

 |

Is í **Andorra la Vella** príomhchathair Andóra. Tá corradh is 22,256 duine ina gcónaí in Andorra la Vella.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Logroño

| Logroño |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   | Armas  |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | an Spáinn |
| Comhphobal féinrialaitheach de chuid na Spáinne | La Rioja  |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | district électoral de Logroño (fr)  (1871–1923)  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Cathair Logroño  |
| Daonra |
| Iomlán | 152,150 (2025)  |
| • Dlús | 1,912.15 hab./km² |
| Tíreolaíocht |
| Achar dromchla | 79,570,000 m²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | An Eabró  |
| Airde | 384 m  |
| Ar theorainn le | Agoncillo Fuenmayor Laguardia - Guardia Lanciego/Lantziego Oyón-Oion Navarrete Villamediana de Iregua Lardero Murillo de Río Leza Viana  |
| Sonraí stairiúla |
| Éarlamh | Barnabas  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 26001–26009  |
| Glaochód | 941  |
|  |
| INE code (en)  | 26089  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | logro-o.org  |

Is í **Logroño** príomhchathair Chomhphobal féinrialaitheach agus cúige La Rioja. Tá sé suite i dtuaisceart na Spáinne ar abhainn *Ebro*. Tá níos mó ná 150 876 daoine ina gcónaí ann (2016), agus mar sin an chathair is mó sa réigiún agus leath daonra an réigiúin lonnaithe ann - agus ímar lár ionad geilleagar cultúir agus seirbhísí an réigiúin. Tá sí suite ar Tóchar an Chamino agus bhíodh na ríocht Spáinneach éagsúla ag troid fúithi sna meánaoiseanna. Tá fás measartha tagtha ar daonra na cathrach agus daoine ag bogadh ann. Tá aeráid measctha aici de bharr bheith suite garr don Atlantach agus ar an abhainn ach intíre go leor le teas na Spáinne a fháil chomh maith.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht na Spáinne é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Leabhar Eazrá

*Leabhar Eazrá*| (la) I Esdrae  |
| --- |
|   |
| Cineál | téacs reiligiúnach agus leabhar de chuid an Bhíobla  |
| Cárta innéacs |
| Údar | the Chronicler (en)   |
| Teanga | Late Biblical Hebrew (en)  agus Aramais an Bhíobla  |
| Codanna | Eazrá 3 Eazrá 5 Eazrá 9 Eazrá 8 Eazrá 1 Eazrá 4 Eazrá 2 Eazrá 7 Eazrá 6 Eazrá 10  |
| Cuid den tsraith |
| Cuid de | an Sean-Tiomna, Eazrá–Nihimiá agus Na leabhair stairiúla  |
| ← Second Book of Chronicles (en)   Leabhar Nihimiá  → |
|  Fuaime téacs labhartha (*an Ollainnis*)  |
|

---

 |

Is leabhar sa Bhíobla é **Leabhar Eazrá**.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi chreideamh é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi leabhar nó litríocht é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Céad Litir Naomh Eoin

*Céad Litir Naomh Eoin*| (grc) Α΄ Επιστολή Ἰωάννου  |
| --- |
|   |
| Giorrúchán | 1 Joh  |
| Cineál | eipistil agus leabhar de chuid an Bhíobla  |
| Cárta innéacs |
| Údar | John the Presbyter (en)   |
| Teanga | Gréigis an Tiomna Nua  |
| Codanna | 1 Eoin 1 1 Eoin 4 1 Eoin 3 1 Eoin 2 1 Eoin 5  |
| Tréith |
| Seánra | eipistil  |
| Cuid den tsraith |
| Cuid de | an Tiomna Nua agus Eipistilí ginearálta  |
| Dara Litir Naomh Eoin  → |
| Duration: 16 minutes and 16 seconds.16:16 Fuaime téacs labhartha (*Béarla*)  |
|

---

 |

Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua í **Céad Litir Naomh Eoin**.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi chreideamh é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi leabhar nó litríocht é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Nürnberg

| Nürnberg |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   | Armas  |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | an Ghearmáin |
| Stát sa Ghearmáin | An Bhaváir |
| Regierungsbezirk | Middle Franconia (en)   |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | Pegnitzkreis (en)  (1808–1810)  |
| Daonra |
| Iomlán | 529,508 (2024)  |
| • Dlús | 2,839.95 hab./km² |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Nuremberg Metropolitan Region (en)  An Fhrancóin An Bhaváir  |
| Achar dromchla | 186.45 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Pegnitz agus Main-Donau-Kanal  |
| Airde | 209 m  |
| Ar theorainn le | LeathnaighFürth Roth (en)  Schwabach Fürth (en)  Nürnberger Land (en)  Erlangen Erlangen-Höchstadt (en)  Oberasbach  |
| Sonraí stairiúla |
| Eachtra thábhachtach | Léigear Nürnberg  |
| Éarlamh | Sebaldus (en)   |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| • Lord mayor of Nuremberg (en)   | Marcus König (2020–)  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 90402–90491 agus 8500  |
| Glaochód | 0911  |
|  |
| Cód NUTS | DE254  |
| German regional key (en)  | 095640000000  |
| German municipality key (en)  | 09564000  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | nuernberg.de  |
|

---

  |

Is cathair í **Nürnberg** i ndeisceart na Gearmáine. Tá sé suite i gceantar na Francóine sa Bhaváir *(Bayern)*.

Tá clú agus cáil ar an áit mar an chathair ina reachtaíodh Dlíthe Nürnberg, a choisc ar na Giúdaigh daoine "Airianacha" a phósadh agus a bhain saoránacht na Gearmáine díobh le linn ré Adolf Hitler, agus an áit inar tharla Triail Nürnberg, nuair a cuireadh ceannairí na Naitsithe chun báis agus an Dara Cogadh Domhanda caillte acu.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# 604

604| Sampla de | bliain |
| Féilirí eile |
| féilire Ghréagóra | 604 (dciv) |
| Ioslamach | 19 aH – 18 aH |
|  Síneach | 3300 – 3301 |
| Eabhrach | 4364 – 4365 |
| Hiondúch | 659 – 660 (*Vikram Samvat*) 526 – 527 (*Shaka Samvat*) 3705 – 3706 (*Kali Yuga*) |
| Peirseach | 18 BP – 17 BP |
| Airméanach | 53 |
| Rúnach | 854 |
| *Ab urbe condita* | 1357 |
| Catagóirí |
| **Básanna** |
| Aois |
| 6ú haois - **7ú haois** - 8ú haois |
| Deich mbliana |
| 570í 580í 590í - **600í** - 610í 620í 630í |
| Bliain |
| 601 602 603 - **604**  - 605 606 607

---

 |
|   |

## Eachtraí

## Breitheanna

## Básanna