# 9 Deireadh Fómhair

Is é an **9 Deireadh Fómhair** an 282ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 283ú lá i mbliain bhisigh. Tá 83 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte

* Uganda - *Lá na Saoirse*

## Daoine a rugadh ar an lá seo

* 1547 — Miguel de Cervantes, úrscéalaí, file, drámadóir Spáinneach (b. 1616)
* 1757 — Séarlas X, rí na Fraince (b.1836)
* 1852 — Emil Hermann Fischer, ceimiceoir Gearmánach (b. 1919)
* 1864 — Reginald Dyer, ginearál Sasanach (b. 1927)
* 1873 — Karl Schwarzschild, réalteolaí Gearmánach (b. 1916)
* 1879 — Max von Laue, fisiceoir Gearmánach (b. 1960)
* 1900 — Alastair Sim, aisteoir Albanach (b. 1976)
* 1903 — Aonghas Caimbeul (Am Puilean), file Albanach (b. 1982)
* 1908 — Werner von Haeften, trodaí frithbheartaíochta Gearmánach (b. 1944)
* 1923 — Donald Sinden, aisteoir Sasanach (b. 2014)
* 1927 — Frank O'Farrell, peileadóir agus bainisteoir Éireannach (b. 2022)
* 1931 — Tony Booth, aisteoir Sasanach (b. 2017)
* 1937 — Liam Mac Con Iomaire, iriseoir agus údar Éireannach (b. 2019)
* 1939 — John Pilger, iriseoir Astrálach (b. 2023)
* 1940 — John Lennon, ceoltóir as The Beatles (b.1980)
* 1941 — Trent Lott, polaiteoir Meiriceánach
* 1944 — John Entwistle, ceoltóir as The Who (b.2002)
* 1947 — France Gall, amhránaí Francach (b. 2018)
* 1948 — Ciaran Carson, scríbhneoir Éireannach (b. 2019)
* 1952 — Ronan Collins, craoltóir Éireannach
* 1952 — Sharon Osbourne, pearsa theilifíse
* 1953 — Tony Shalhoub, aisteoir Meiriceánach
* 1956 — Nessa Childers, polaiteoir Éireannach
* 1957 — Peter Casey, fear gnó Éireannach
* 1960 — Colette Kelleher, polaiteoir Éireannach
* 1964 — Guillermo del Toro, stiúrthóir scannán Meicsiceach
* 1966 — David Cameron, polaiteoir Briotanach
* 1969 — PJ Harvey, ceoltóir Sasanach
* 1978 — Nicky Byrne, amhránaí Éireannach
* 1979 — Chris O'Dowd, aisteoir Éireannach
* 1993 — Lauren Davis, imreoir leadóige Meiriceánach
* 1993 — Scotty McCreery, amhránaí
* 1996 — Bella Hadid, mainicín Meiriceánach
* 1996 — Jared Donaldson, imreoir leadóige Meiriceánach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo

* 1264 — Pápa Urban IV, Pápa ó 1261 go 1264 (r. ~1185)
* 1812 — Michael Kelly, amhránaí agus cumadóir Éireannach (r. 1762)
* 1841 — Karl Friedrich Schinkel, ailtire agus péintéir Gearmánach (r. 1781)
* 1911 — Ludwig Christian Stern, leabharlannaí agus seandálaí Gearmánach (r. 1846)
* 1958 — Pápa Pius XII, ceannaire na hEaglaise Chaitlicí (r.1876)
* 1967 — Che Guevara, réabhlóidí sóisialaí (r.1928)
* 1972 — Miriam Hopkins, ban-aisteoir Meiriceánach (r. 1902)
* 1974 — Oskar Schindler, fear gnó Gearmánach (r.1908)
* 1987 — William Parry Murphy, eolaí Meiriceánach (r. 1892)
* 1990 — Dessie Grew, poblachtánach Éireannach (r. 1953)
* 1995 — Alec Douglas-Home, Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe (r. 1903])
* 2006 — Paul Hunter, imreoir snúcair Sasanach (r. 1978)
* 2013 — Wilfried Martens, polaiteoir Beilgeach (r. 1936)
* 2015 — Geoffrey Howe, polaiteoir coimeádach Briotanach (r. 1926)
* 2023 — Chuck Feeney, fear gnó Meiriceánach (r. 1931)
* 2023 — Críostóir Ó Floinn, file agus drámadóir Éireannach (b. 1927)

## Tarluithe eile

* 1701 - Tugadh cairt don *Collegiate School of Connecticut* (Ollscoil Yale inniu)
* 1834 - D'oscail Iarnród Bhaile Átha Cliath & Bhaile an Rí - an chéad iarnród in Éirinn
* 1962 - Neamhspleáchas ag Uganda tar éis a bheith 70 bliain faoi smacht ag an mBreatain
* 1967 - Cuireadh Che Guevara chun báis sa Bholaiv
* 1973 - Fuair Elvis Presley colscaradh ó Priscilla Presley
* 1984 - Thosaigh *Thomas & Friends* craoltóireacht
* 2006 - Rinne an Chóiré Thuaidh a gcéad tástáil núicléach
* 2012 - Rinne An Talaban Pacastánach iarracht dúnmharaithe ar Malala Yousafzai. Mhair sí.