# Pápa Eoin Pól II

Pápa Eoin Pól II|  (1980)  |
| Ainm sa teanga dhúchais | (pl) Jan Paweł II  |
| Beathaisnéis |
| Breith | (pl) Karol Józef Wojtyła  18 Bealtaine 1920 Wadowice, An Pholainn  |
| Bás | 2 Aibreán 2005 84 bliana d'aois an Róimh, An Iodáil  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Dímheabhair na seanaoise, seipticéime, Galar Parkinson agus ionfharchtadh miócairdiach) |
| Áit adhlactha | Baisleac Pheadair  ﻿ / ﻿ Tomb of John Paul II (en)    |
|  |
|  |
|  264 Pápa  |
|  |
|  |
|  16 Deireadh Fómhair 1978 – 2 Aibreán 2005 ← Pápa Eoin Pól I – Pápa Beinidict XVI → |
| Vice-President of the Polish Episcopal Conference (en)  Polish Episcopal Conference (en)  |
|  1969 – 1978 – Franciszek Macharski → |
| San Cesareo in Palatio (en)  |
|  |
|  28 Meitheamh 1967 – 2 Aibreán 2005 Ceaptha ag: Pápa Pól VI  |
|  Cairdinéal  |
|  26 Meitheamh 1967 – 2 Aibreán 2005  |
| Ard-Easpag Kraków |
|  |
|  |
|  13 Eanáir 1964 – 16 Deireadh Fómhair 1978 ← Adam Stefan Sapieha – Franciszek Macharski → Deoise: Ard-Deoise Chaitliceach Kraków |
| Easpag teidealach |
|  31 Lúnasa 1958 – 13 Eanáir 1964 ← James Johnston Navagh (en)  – António de Castro Xavier Monteiro → Deoise: Ombi (en)  |
| Easpag cúnta |
|  |
|  4 Iúil 1958 – 13 Eanáir 1964 Deoise: Ard-Deoise Chaitliceach Kraków |
| Easpag teidealach |
|  4 Iúil 1958 – 31 Lúnasa 1958 Deoise: Diocese of Antigonia (en)   |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Grúpa eitneach | Polannaigh |
| Reiligiún | An Eaglais Chaitliceach Rómhánach, Caitliceachas agus an Chríostaíocht |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Theology faculty of the Jagiellonian University (en)  - Doctor of Sacred Theology (en)  (1953–1954) Pontifical University of Saint Thomas Aquinas (en)  - Licentiate of Sacred Theology (en)  (1946–1947) John Paul II Catholic University of Lublin (en)    |
| Céim acadúil | Dochtúir Diadhachta |
| Tráchtas acadúil | *Doctrina de fide apud S. Ioannem a Cruce* (1948 ) |
| Comhairleoir dochtúireachta | Władysław Wicher |
| Teanga dhúchais | an Pholainnis |
| Gníomhaíocht |
| Réimse oibre | Ministreacht Pheadair, filíocht, drámaíocht, scientific writing (en) , pastoral care (en) , oideachas agus seanmóireacht |
| Suíomh oibre  | Zakrzówek (en)   Lublin  An Róimh  Kraków  Borek Fałȩcki (en)   Niegowić (en)   Cathair na Vatacáine   |
| Gairm | easpag Caitliceach (1958–2005), sagart Caitliceach Rómhánach (1946–2005), latin catholic deacon (en)  (1946–2005), transitional deacon (en)  (1946–1946), ardeaspag, fealsamh, ollamh, polaiteoir, dírbheathaisnéisí, gníomhaí ar son chearta an duine, file, údar  |
| Tréimhse oibre | 1978 –  2005 |
| Fostóir | Ollscoil Jagiellonian  John Paul II Catholic University of Lublin (en)    |
| Ball de | Acadamh Pontaifiúil Mhuire  Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (ball oinigh)   |
| Spéis aige/aici i | Aisteoireacht, recreational mountaineering (en) , sciáil, léimneach sciála, canoeing and kayaking (en) , turasóireacht agus bicycle touring (en)  |
| Ainm cleite | Andrzej Jawień  Stanisław Andrzej Gruda  Piotr Jasień   |
| Teangacha | An Pholainnis, Esperanto, an Iodáilis, an Spáinnis, an Fhraincis, an Ghearmáinis, an Laidin, an Phortaingéilis, Béarla, an Úcráinis, an Liotuáinis, an Rúisis agus an Bhealarúisis |
| Gairm mhíleata |
| Brainse míleata | Armia Krajowa |
| Coisreacan | Eugeniusz Baziak  |
| Ardú |
| * 2014 - canonized saint (en) , ceaptha ag Pápa Proinsias
* 2011 - beannaithe, ceaptha ag Pápa Beinidict XVI  (an Róimh)
* 2009 - cásach
* 2005 - Servant of God (en)
 |
| Lá féile | 22 Deireadh Fómhair  |
| Ghlac sé/sí páirt i |
|  |
| 21 Deireadh Fómhair 2003 | Consistory - 2003 (en)  ../... 25+  |
|  |
| Teaghlach |
| Céile | luach ar iarraidh   |
| Athair | Karol Wojtyła  agus Emilia Wojtyła |
| Siblín | Edmund Wojtyła |
| Croineolaíocht |
|  |
| 27 Aibreán 2014 | canónú (Saint Peter's Square (en) ) |
| 1 Bealtaine 2011 | beatification (en)  (Saint Peter's Square (en) ) |
| 8 Aibreán 2005 | sochraid |
| 20 Meán Fómhair 1996 | pastoral visit (en)  (scrín Sainte-Anne d'Auray) |
| 26 Meitheamh 1967 | cardinalate creation (en) , per Pápa Pól VI |
| 28 Meán Fómhair 1958 | episcopal consecration in the Roman rite (en)  (Wawel Cathedral (en) ) |
| 1 Samhain 1946 | priestly ordination in the Roman rite (en) , per Adam Stefan Sapieha |
| 20 Deireadh Fómhair 1946 | diaconal ordination (en) , per Adam Stefan Sapieha  |
|  |
| **Gradam a fuarthas (2024)  Ord Tomáš Garrigue Masaryk, an chéad ghrád Bronnta ag Petr Pavel../... 29+
 |
|  **Síniú**  |
|

---

 |
|  |
| (la) Totus tuus |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | vatican.va…  |
|

---

   |

Bhí an **Pápa Naomh Eoin Pól II** (Laidin: Ioannes Paulus PP. II), nó **Karol Józef Wojtyła** (18 Bealtaine 1920 - 2 Aibreán, 2005), ina Phápa ón 16 Deireadh Fómhair 1978 go dtí lá a bháis sa bhliain 2005. Bhí sé i gceannas ar an Eaglais Chaitliceach le beagnach 27 mbliana.

Ba é Eoin Pól an dara Pápa ab fhaide a d'fhan i mbun na hoifige. Ba é an t-aon Pholannach amháin a bhí ina Phápa riamh, agus é ar an chéad Phápa neamh-Iodálach ó laethanta Aidrian VI sna 1520idí i leith.

lá na chéad Chomaoineach
Canónaíodh é go hoifigiúil ar an 27 Aibreán 2014. Ceiliúrtar a lá féile ar an 22 Deireadh Fómhair:

## Luathshaol

cliarscoil, 1930idí
Rugadh Karol Józef Wojtyła ar an 18 Bealtaine 1920 i Wadowice i ndeisceart na Pholainne. Fuair a mháthair, Emilia Kaczorowska, bás i 1929, nuair nach raibh sé ach naoi mbliana d'aois agus thug a athair airgead dó chun staidéar a dhéanamh. Bhí a óige marcaithe le teagmháil rialta leis an bpobal Giúdach i Wadowice a bhí ag rafar ag an am; tá cruthú ann go raibh máthair an Karol óg bainte as an bpobal Giúdach.

Chláraigh Karol ag an Ollscoil Jagiellonian in Kraków. D'oibrigh sé mar leabharlanna saorálach agus rinne sé traenáil riachtanach míleata sa Léigiún Acadúil. Ina óige bhí sé ina lúthchleasaí, aisteoir agus scríbhneoir drámaí agus d'fhoghlaim sé aon teanga déag i rith a shaoil, san áireamh an Laidin, an Ghréigis, an Spáinnis, an Fhraincis, an Iodáilis, an Ghearmáinis, agus Béarla. Bhí sé ábalta an Rúisis a labhairt freisin ach ní raibh sé líofa.

Karol Wojtyła ina ghasúr, 1920idí
1949-1951
I rith an Dara Cogadh Domhanda bhí scoláirí ón Ollscoil Jagiellonian gafa agus bhí an ollscoil curtha faoi chois. Bhí ar gach fear sláintiúil post a bheith aige. D'oibrigh sé mar theachtaire bialainne agus mar oibrí i gcairéal aolchloiche.

I 1942 chuaigh sé isteach i gcliarscoil faoi thalamh a reáchtáil Ard-Easpag Kraków, an Cairdinéal Sapieha.

Bhí Karol Wojtyła oirnithe mar shagart ar an 1 Samhain, 1946. Tar éis am gearr, cuireadh é go dtí Ollscoil Pápach Naomh Tomáis Aquinas chun staidéar a dhéanamh ar an diagacht. Bronnadh céim air ansin agus níos déanaí bhain sé dochtúireacht amach i ndiagacht naofa. Bhí an dochtúireacht sin, an chéad as péire, bunaithe ar an tráchtas Laidine *Doctrina de fide apud S. Ioannem a Cruce* (*Teagaisc an Chreidimh de réir Naomh Eoin na Croise*).

Krakowie, 1967
Cé gur ghlac gach uile dhuine a chuid oibre don dochtúireacht i Meitheamh sa bhliain 1948, níor bronnadh an chéim air mar ní raibh an t-airgead aige chun téacs a thráchtais a chlóbhualadh (riail de chuid na hollscoile). I mí na Nollag sa bhliain chéanna, chlóbhuail sé a thráchtas agus bhí sé glactha i ndámh na diagachta in Ollscoil Jagiellonian in Kraków, agus faoi dheireadh fuair Wojtyła a chéim.

1972
## Polaitíocht

le George H W Bush

I dtús, bhí sé ag cur in aghaidh an Chumannachais.

1966

Sa dara leath dá réimeas, ba mhinic a cháin sé idir Fhaisisteachas agus Chumannachas ina chuid óráidí, chomh maith le cogadh, deachtóireacht, ábharachas, caipitleachas neamhshrianta, agus na rudaí go léir ar thug sé "cultúr an bháis" orthu, cosúil leis an nginmhilleadh, an eotanáise, agus pionós an bháis.

Ar an 13 Bealtaine 1981, Piazza San Pietro, bhí an Pápa ina shuí sa "popemobile" seoIna lán bealaí, throid sé in aghaidh na leithcheala, an tsaoltachais agus na bochtaineachta. Cé go raibh sé ar théarmaí cairdiúla lena lán ceannairí agus príomhshaoránaigh an Domhan Thiar, thaisc sé freasúra go speisialta don rud a chreid sé mar na héifeachtaí creimneacha spioradálta an tomhaltachais nua-aimseartha Iartharaigh agus na meabhair shaolta agus pheacúla na ndaonraí Iartharacha.

## Creideamh

Nuair a bhí Eoin Pól II ina Phápa, chuaigh tionchar na hEaglaise go mór i laghad san Iarthar. Ach ag an am céanna, ghlac cuid mhaith daoine leis an gcreideamh Caitliceach sa Tríú Domhan.

Chuir Eoin Pól II brú arís ar theagaisc traidisiúnta Chaitliceacha mar bhí sé in aghaidh ginmhillte, frithghiniúna, phionóis an bháis, teagaisc cillín cosach suthach, clónála dhaonna, na heotanáise, agus chogaidh. Chosain sé freisin teagaisc thraidisiúnta ar phósadh agus rólanna inscne mar bhí sé in éadan an cholscartha, phósadh céanna-gnéis agus oirniú na mban. Ghlaoch Eoin Pól II ar leanúnaithe bheith ag vótáil de réir teagaisc Chaitliceach, agus mhol sé do shagairt an Chomaoineach Naofa a shéanadh ar pholaiteoirí a chuaigh ar seachrán.

* Féach freisin: *Diagacht an Choirp*, teagasc de chuid an Phápa Eoin Pól II.

## Taisteal

Tugadh an "Pápa Oilithreach" ar Eoin Pól II. Rinne Eoin Pól taisteal ar fud an domhain, níos mó ná aon Phápa eile agus níos mó fiú ná cuid mhór de na ceannairí polaitiúla.

Bhí na seacht dteangacha ar a thoil aige, nó amach ón bPolainnis, a bhí aige ó dhúchas, bhí Laidin, Iodáilis, Fraincis, Béarla, Gearmáinis, Spáinnis, Cróitis, Rúisis agus Portaingéilis aige.

Pápa Eoin Pól II: Meitheamh 2004
Thug sé cuairt ar Éirinn ar an 29 Meán Fómhair 1979.

* Príomhalt: Cuairt an Phápa Eoin Pól II ar Éirinn

De réir Eoin Pól II, sheas na turais mar iarrachtaí droichid a thógáil (ag coimeád lena theideal mar *Pontifex Maximus*, go litriúil, *Máistir na hTógálaithe-Droichid*) idir náisiúin agus creidimh, ag iarraidh go scriostar scoilteanna a rinneadh tríd na staire.

## Bás

**Iarracht ar mharú.** Ar an 13 Bealtaine 1981, scaoileadh ceithre urchar leis an bPápa. Bhí an sé ina shuí sa "popemobile" i bPiazza San Pietro, sa Róimh. Bhí sé gortaithe go dona ag an Turc, Mehmet Ali Ağca.

Sa bhliain 1992, haithníodh go raibh galar Parkinson air. Bhí sé ag streachailt leis na galair éagsúla a bhí ag luí air blianta deireanacha a shaoil, agus bhí an cheist i mbéal an phobail, ar chóir dó éirí as an bPápacht roimh a bhás.

Ar an 2 Aibreán 2005, shíothlaigh sé ina chuid seomraí, agus slua mór daoine ag coinneáil bigile ina onóir i gCearnóg Naomh Peadar. Tháinig na milliúin de dhaoine go dtí an Róimh leis an bPápa a fhaire is a thórramh.

Ba chomharba Eoin Pól II é Cairdinéal Iósaf Ratzinger as an nGearmáin. Bhí sé i gceannas ar Aifreann na Marbh d'Eoin Pól II, mar Déan *Coláiste na gCairdinéal*.

Ar an 9 Bealtaine 2005, d'ainmnigh a chomharba é don bheannú, an chéad chéim i gcanónú na naomh san Eaglais Chaitliceach, beag beann ar an moill cúig bliana ba nós a choinneáil i gcásanna mar seo.

## Naomh

Díreach i ndiaidh a bháis, d'éiligh mórán dá leanúnaithe go ndéanadh naomh de chomh luath agus is féidir, ag scairte "Santo Subito" ("Naomh Láithreach" in Iodáilis). Seoladh *L'Osservatore Romano* agus an Pápa Beinidict XVI, comharba Pápa Eoin Pól II, mar "Mór".

Bhí 482 naomhaí ainmnithe ag Eoin Pól II, níos mó ná aon phápa eile. Dearbhaíonn an Vatacáin go ndearna sé níos mó naomhaí ná gach pápa le chéile i rith na cúig chéad bliana seo caite.

ardeaglais St. Mary's, Sydney, An Astráil
## Oidhreacht

Cuimhneofar ar Eoin Pól II mar "Phápa na nDaoine". Bhí meas ag daoine timpeall an domhain air, ag na Críostaí agus na neamh-Chríostaí freisin. Shroich lámha an Phápa Eoin Pól II timpeall an domhain.

Tá a phápacht cuimhnithe lena mhodh oibre éacúiméineach dothuirsithe chun lóistín a thabhairt do chomhlachtaí Críostúil eile agus freisin chun teagmháil níos fearr a dhéanamh leis an Domhan Ioslamach. Ag a shochraid, bhí a lán creideamh neamh-Chríostúil léirithe, san áireamh ionadaí ón nGiúdachas, Ioslam agus Búdachas.

Rinneadh naomhphátrún *Lá Óige an Domhain* de, nuair a ceiliúradh an lá sin i Sydney san Astráil sa bhliain 2008. Chuir sé féin tús leis an bhféile chéanna sa bhliain 1986.

## Féach freisin

* 'Diagacht an Choirp', teagasc de chuid an Phápa Eoin Pól II.
* Cuairt an Phápa Eoin Pól II ar Éirinn, 1979

Máirín Ní Ghadhra (Lúnasa 2018). "Is muidne an ghlúin chéanna a bhí faoi gheall ag an bPápa Eoin Pól II i 1979 ..." (ga). *Comhar*. Dáta rochtana: 2020-09-29.

## Tagairtí