Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lá Fhéile Vailintín

Lá Fhéile Vailintín|  |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Cineál | lá saoire  |
| Ainmnithe in ómós | Naomh Vailintín  |
| Lá | 14 Feabhra  |
|  |

Féile bhliantúil is ea **Lá Fhéile Vailintín** (**Lá 'le Vailintín** a thugtar air mar ghiorrúchán uaireanta) a cheiliúrtar ar an 14 Feabhra. Féile í a bhaineann le cúrsaí grá agus ceana idir compánaigh atá dlúth lena chéile.

Gelasius I, An Róimh
### Nósanna

Lá é ar a dtaispeánann lánúin a ngrá dá chéile trí bhláthanna agus milseogra a thabhairt dá chéile, agus 'cártaí vailintín' a sheoladh dá chéile.

Chaucer le Thomas Hoccleve sa *Regiment of Princes* (1412).
I measc na siombail atá ann sa lá atá inniu ann a bhaineann leis an lá seo, áirítear; imlíne an chroí, atá dearg nó bándearg go mion-minic, coilm, agus fíor Chúipid na sciathán.

### Stair

Tá bunús na féile faoi fholach diamhair. Ainmnítear an fhéile, b'fhéidir, i gcuimhne ar dhuine de mhairtírigh na Críostaíochta is luaithe, a raibh Vailintín mar ainm air. naomh Vailintín níos déanaí. De réir an tseanchais, bhunaigh an Pápa Gelasius I an fhéile sa bhliain AD 496, agus chun Lupercalia, Féile Rómhánach an íonghlanta, a chur faoi chois.

CácaThosaigh baint a bheith ag an bhféile le cúrsaí an ghrá rómánsúil i measc chairde Geoffrey Chaucer, an file mór le rá, i rith na hard-mheánaoise, í.e, nuair a bhláthaigh an grá cúirtéiseach. Sa bhliain 1383, chríochnaigh Chaucer dán grá agus is cosúil gurb é sin an chéad dán faoi Lá Fhéile Vailintín riamh.

Ón 19ú céad i leith tá an lámh in uachtar faighte ag cártaí beannachta olltáirgthe ar na cártaí vailintín lámhdhéanta is lámhscríofa.

Thug an Pápa Gregóir XVI (1831-1846) coirp Vailintín don Ath. John Spratt, a thóg Séipéil na gCarmailíteach ar Sráid na mBrathar Bán i mBaile Átha Cliath. Tá altóir ina onóir anois ann, le dealbh den naomh agus a thaise faoi.

### Gnó

Caitheann daoine a lán airgid ar Lá Fhéile Vailintín gach bliain. Mar shampla, sa bhliain 2017, chaith daoine €18 billiúin sna Stáit Aontaithe ar bhronntanais, ar bhláthanna agus ar chártaí.

## Féach freisin

* Pápa Gelasius I
* Naomh Vailintín

## Tagairtí
# Preispitéireachas

Lord John Thomas Alderdice (Baron Alderdice) in 2008
Is éard atá sa **Phreispitéireachas** ná cineál Protastúnachais agus foirm de rialtas eaglaise. Tugtar Preispitéireachas ar Phrotastúnachas na hAlbain, an "Church of Scotland". Tá an Preispitéireachas an-láidir i gCúige Uladh chomh maith, agus sna Stáit Aontaithe - tugtar an Protastúnachas Soiscéalach air thall ansin.

## Diagacht

Tá na heaglaisí Preispitéireacha i measc na n-eaglaisí atá bunaithe ar mhúineadh Eoin Cailvín. Tá na Cúig *Sola* i measc phríomhphrionsabail an Phreispitéireachais .i. *sola scriptura* (an Bíobla amháin), *sola gratia* (grásta amháin), *soli Deo gloria* (an ghlóir do Dhia amháin), *sola fide* (creideamh amháin), agus *solo Christo* (i gCríost amháin).

## Stair

Sa bhliain 1572, thug John Knox reiligiún Calvin ar ais go hAlbain leis. Tugtar Preispitéireachas ar an leagan den Phrotastúnachas a thagann chun cinn in Albain ag an am.

## In Éirinn

Sa bhliain 2018, caitheadh vóta gan rannpháirtíocht iomlán san Eaglais a cheadú do lánúineacha comhghnéis agus a gclann. D'éirigh go leor daoine as an Eaglais Phreispitéireach ag an am mar gheall ar an vóta sin agus cuireadh éadulaingt agus tiarnúlacht i leith lucht ceannais. Cuireadh smacht ar mhinistrí agus ar sheanóirí san Eaglais de bhrí go raibh malairt tuairime acu.

Sa bhliain 2022, scríobh Lord John Alderdice tuairisc, ag maígh nach raibh an Eaglais ag comhlíonadh a cuid oibleagáidí mar charthanas atá cláraithe ar dhá thaobh na teorann in Éirinn.Bhí an tuairisc curtha faoi bhráid na rialálaithe carthanas sa Tuaisceart agus sa Phoblacht araon.

Iarcheannaire Pháirtí na Comhghuaillíochta sa Tuaisceart, John Alderdice, is é a chuir an tuairisc i dtoll a chéile. Seanóir san Eaglais Phreispitéireach ab ea John Alderdice ach d'éirigh sé as in 2018 i bhfianaise na conspóide faoi lánúineacha comhghnéis. De réir Alderdice, "Léirítear imní mhór faoi chúrsaí smachta agus rialachais san Eaglais Phreispitéireach. Cáintear go láidir sa tuairisc cur chuige na hEaglaise Preispitéirí i dtaca leis na ceisteanna sin agus tuilleadh. Líomhnaítear sa tuairisc go bhfuil oifigigh shinsearacha ag déanamh bulaíocht agus imeaglú ar dhaoine eile san Eaglais agus go bhfuil siad ag baint mí-úsáid as an gcumhacht atá acu."

## Gaeilge

Ba leabhar faoin gcreideamh Preispitéireach é an chéad leabhar a chlódh as Gaeilge (ní raibh cead ag Caitlicigh aon ábhar a chur i gcló ag an am).

## Féach freisin

* Reifirméisean, Cailvíneachas, Protastúnachas Soiscéalach

## Tagairtí
# Kuala Lumpur

| Kuala Lumpur |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  |   |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Mana | «Progress and Prosper» «Maju dan Makmur»  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | an Mhalaeisia  |
|  |
|  |
| Iamhchríoch laistigh de | Selangor  |
| Príomhchathair de | an Mhalaeisia Federated Malay States (en)  Japanese occupation of Malaya (en)  Cónaidhm Malaya  |
| Daonra |
| Iomlán | 9,000,280 (2025)  |
| • Dlús | 36,939.38 hab./km² |
| Teanga oifigiúil | an Mhalaeis  |
| Tíreolaíocht |
| Achar dromchla | 243.65 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Abhainn Gombak agus Abhainn Klang  |
| Airde | 66 m-50 m  |
| Ar theorainn le | Selangor  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 1857 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| • Ceannaire an rialtais | Kamarulzaman Mat Salleh (2023–)  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 50000–59999  |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+08:00  |
| Glaochód | 03  |
|  |
| Cód ISO 3166-2 | MY-14  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | dbkl.gov.my  |
|

---

 |

Is é **Kuala Lumpur,** nó **KL,** príomhchathair Chomhaidhm na Malaeisia, agus is é an chathair is mó sa tír. Tá parlaimint na tíre agus pálás ríoga suite i gKuala Lumpur, cé go bhfuil an chuid is mó d'oifigí an rialtais náisiúnta suite anois in Putrajaya, 25km ó dheas. Bhí 1.6 milliún duine ina gcónaí sa chathair féin sa bhliain 2012. 6,608,000 an meastachán i gcomhar an cheantair uirbigh ar fad (2013).

Sráid i lár na cathrach

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Admháil Taiscí Mheiriceánach

Is teastas é an **Admháil Taiscí Mheiriceánach (ATM),** nó **American Depository Receipt** nó **ADR**, a dhíoltar agus a cheannaítear i Stáit Aontaithe Mheiriceá, a léiríonn úinéireacht i stoic eachtracha.

## Stair

D'eisigh an banc infheistíochta J.P. Morgan an chéad ATM don chomhlacht Briotanach Selfridges, san earnáil mhiondíola, ar 29 Aibreán 1927.

## Tagairtí
# Jiddu Krishnamurti

Jiddu Krishnamurti|   |
| Ainm sa teanga dhúchais | (te) జిడ్డు  |
| Beathaisnéis |
| Breith | *c.* 12 Bealtaine 1895 Madanapalle (an Réimeas Briotanach) |
| Bás | 17 Feabhra 1986 90 bliana d'aois Ojai, California  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Ailse phaincréis) |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Reiligiún | Díreiligiún |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Paris-Sorbonne (1971–2018)   |
| Teanga dhúchais | an Teileagúis |
| Gníomhaíocht |
| Réimse oibre | Fealsúnacht |
| Gairm | fealsamh  |
| Mac/iníon léinn | Harold Lehman |
| Ainm cleite | K   |
| Teangacha | An Teileagúis agus Béarla |
| Saothar |
| **Saothar suntasach (1954) The First and Last Freedom
* (1960) Commentaries on Living (en)
* (1968) Krishnamurti Foundation (en)
* (1969) Freedom from the Known
 |
| Teaghlach |
| Céile | luach ar iarraidh   |
| Máthair | Annie Besant |
| **Gradam a fuarthas (1985)  Bonn Síochána na Náisiún Aontaithe
 |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | jkrishnamurti.org  |
|

---

   |

Rugadh **Jiddu Krishnamurti** ar an 12 Feabhra 1895 i Madanapalle, san India, i dteaghlach Bráhmanach traidisiúnta. Nuair a bhí sé ina dhéagóir, tháinig sé faoi aird Charles Leadbeater agus an tSochraíocht Teosófacha, a chreid go raibh sé ina “Mhúinteoir Domhanda” a bhí geallta don chine daonna. Tugadh go dtí an Eoraip é agus cuireadh oideachas air ann.

In ainneoin an aitheantais agus an tacaíocht ó na Teosófaigh, dhiúltaigh Krishnamurti don ról a bhí socraithe dó. In 1929, bhris sé leis an Eagraíocht Ord an Réalta, ag rá nach féidir leis an bhfírinne a bheith faoi údarás ná institiúid ar bith. Dúirt sé: "The truth is a pathless land." Bhí sé tiomanta don tsaoirse mheabhrach agus dúirt sé go gcaithfidh daoine a bheith saor ó chreideamh, ó chumhacht, agus ó threoir seachtrach chun an fhírinne a thuiscint.

Le breis agus sé scór bliain, thaistil sé ar fud an domhain, ag tabhairt léachtaí agus ag déanamh díospóireachtaí ar cheisteanna domhain maidir le smaointeoireacht, eagla, grá, an inchinn, agus síocháin inmheánach. Bhí cairdeas agus comhráite aige le scoláirí, eolaithe, agus figiúirí spioradálta – ina measc David Bohm agus an Dalaí Lama.

Stampa Indiach a tháinig amach i 1987 bliain i ndiaidh a bháis
Fuair Krishnamurti bás i 1986 i gCalifornia, ach fágann a chuid cainteanna, leabhair agus taifid fuaime oidhreacht spioradálta láidir ina dhiaidh. D’áitigh sé ar dhaoine breathnú orthu féin go hionraic agus gan glacadh le smaointe i bhfoirm dogma.
# Cúpla ceangailte

Cúpla ceangailte
Locht sa bhfás sutheolaíochta ina mbeirtear cúpla comhionann agus iad ceangailte le chéile go fisiciúil. Féadfaidh an mhíchuma a bheith chomh beag le sreang imleacánach amháin a bheith roinnte le chéile, nó chomh casta leis na cinn nó na stoic a bheith nasctha le chéile ionas nach féidir iad a scaradh. Tugtar *cúpla Siamach* ar a leithéid freisin, as an gcéad chúpla den saghas a aithníodh san aois seo, Chang is Eng (1811-1874) a rugadh i Siam (Téalainn an lae inniu).

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Facebook

Facebook|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
|  |
|  leathanach baile  |
|

---

 |
| Ainmnithe in ómós | face book (en)   |
| Sonraí |
| Giorrúchán | FB  |
| Cineál | seirbhís líonrú sóisialta user-generated content platform (en)  comhphobal ar líne meáin shóisialta suíomh gréasáin ardán ar líne an-mhór  |
| Stair |
| Dáta a bunaíodh | 4 Feabhra 2004 |
| Bunaitheoir(í) | Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin, Dustin Moskovitz agus Chris Hughes  |
| **Ócáid shuntasach** |
| 2019  | Facebook–Cambridge Analytica data scandal (en)  |
| 4 Deireadh Fómhair 2021 4 Deireadh Fómhair 2021-4 Deireadh Fómhair 2021 | 2021 Facebook outage (en)  |
| 2022- | srian ar rochtain Cúis leis seo: international sanctions during the Russo-Ukrainian War (en)  |
| 1 Lúnasa 2023-1 Samhain 2023 | srian ar rochtain Cúis leis seo: targeted advertising (en)   |
|  |
| Gníomhaíocht |
|  |
| Ballraíocht | 9 (2015)  |
|  |
| Líon saorálaithe | 9 (2015)  |
| Rialachas corparáideach |
| Oibreoir | Meta Platforms  |
| Líon fostaithe | 0 (2015)  |
| Úinéir | Meta Platforms  |
| Táscaire eacnamaíoch |
| Ioncam iomlán | 122 € (2015)  |
| Eile |
| **Gradam a fuarthas (2016)  duais 'Verschlossene Auster'
 |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | facebook.com  |
|

---

 |

Is láithreán líonraithe shóisialta é **Facebook**, a bhunaigh Mark Zuckerberg ar an 4 Feabhra, 2004. Is féidir le duine ar bith cuntas a chruthúí agus tá sé faoi úinéireacht phoiblí Meta Inc.

## Stair

Sna 2000idí, bhí Facebook in iomaíocht dhíreach le láithreáin líonraithe shóisialta eile, ar nós Bebo agus MySpace. Dar le Facebook, sa bhliain 2008 bhí breis is 60 milliún duine cláraithe ar an suíomh agus bíonn breis is 50% acu ag logáil isteach go laethúil.

D'fhógair phríomhfheidhmeannach Meta, Mark Zuckerberg, ar an 8 Eanáir 2025 go gcuirfí "deireadh le seiceáil fíricí" ar Facebook. Ní córas cuimsitheach fiosrúcháin a bhí ar intinn Zuckerberg, ach córas faoinar baineadh amach sciar den ábhar a bhí mídhleathach, bagrach, maslach, ciníoch, frithghiúdach (nó frith-Iosraelach fiú), nó fuafar ar mhná, ar thrasdaoine agus ar ghrúpaí áirithe eile.

## Facebook in Éirinn

Dé réir staidrimh in 2018, tá cuntas Facebook ag 65% na ndaoine in Éirinn.

## An Ghaeilge ar Facebook

Labhraítear agus úsáidtear an Ghaeilge ar Facebook. Sa bhliain 2023, thug an Coiste Gaeilge agus Gaeltachta i dTeach Laighean cuireadh d’ionadaithe ó chomhlachtaí Meta agus Facebook chun plé a dhéanamh ar conas a d’fhéadfaí an Ghaeilge a chur chun cinn a thuilleadh ar an ardán.

Is féidir an Ghaeilge a roghnú mar theanga ar Facebook.

## Féach freisin

* Meta agus Instagram
* Frances Haugen

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* Suíomh Gaelach Facebook
# Punt steirling

Punt steirling| Pound Sterling |
| --- |
|   |
| Críocha infheidhme |
|  an Ríocht Aontaithe ( - )  |
| Tréithe |
| Cód ISO 4217 | GBP |
| Giorrúchán nó siombail | £ |
| Banc ceannais | Banc Shasana |
| Ráta malairte |  1.180998 euro (17 Deireadh Fómhair 2023) 1.246643 dollair na Stát Aontaithe (17 Deireadh Fómhair 2023) 1.4746 dollair na Stát Aontaithe (31 Nollaig 2015) 1.2763 dollair na Stát Aontaithe (7 Eanáir 2019) 1.18 euro (7 Feabhra 2020)  |
| Croineolaíocht |
| 27 Iúil 1694-  |
| ← punt Angla-Shacsanach, rúipí na hAfraice Thoir agus punt na hAlban Australian pound (en)  → |
| Tuilleadh eolais |
| ID wurvoc.org | pound\_sterling |
|  |

Punt steirling
Is é an **punt steirling** (as Béarla: *pound sterling*, paʊnd 'stɜː.lɪŋ, siombail: **£**; cód ISO: **GBP**), a fhóroinntear i 100 *pingin* (as Béarla: *penny*, iolra: *pence*), airgeadra na Ríochta Aontaithe, na spleáchas Corónach d'Oileán Mhanann agus Oileáin Mhuir nIocht, agus na gCríoch Thar Lear Briotanach den Seoirsia Theas agus Oileáin Sandwich Theas agus Críoch Antartach na Breataine.

Is airgeadraí ar leith iad punt Giobráltar, punt Oileáin Fháclainne agus punt San Héilin, atá le rátaí malairte pionnáilte leis an steirling acu.

Tá an steirling ar an tríú airgeadra cúltaca is coitianta faoi láthair, i ndiaidh dollar na Stáit Aontaithe agus an euro. Is eisean an ceathrú airgeadra is trádálaithe sa mhargadh airgeadraí, i ndiaidh dollar SAM, an euro agus yen na Seapáine.

## Féach freisin

* Pingin
* Punt
* Airgeadra cúltaca

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* Punt steirling (en) (de)
# Idaho

| Idaho |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  | Armas  |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Aintiún | *Here We Have Idaho* (1931)  |
|

---

 |
| Mana | «Esto perpetua»  |
| Siombail oifigiúil | Gorméan sléibhe  |
| Leasainm | Gem State  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | Stáit Aontaithe Mheiriceá  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Boise  |
| Daonra |
| Iomlán | 1,839,106 (2020)  |
| • Dlús | 8.49 hab./km² |
| Líon na dteaghlach | 649,299 (2020)  |
| Teanga oifigiúil | Béarla  |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | na Stáit Aontaithe comhtheagmhálacha  |
| Achar dromchla | 216,699 km²  |
| • Uisce | 1.11 %  |
| Airde | 1,524 m  |
| Pointe is airde | Borah Peak (en)  (3,857 m)  |
| Pointe is ísle | Lewiston (227 m)  |
| Ar theorainn le | British Columbia Nevada Oregon Utah Montana Wyoming Washington  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 3 Iúil 1890 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Comhlacht feidhmiúcháin | Rialtas Idaho  |
| Comhlacht reachtach | Reachtas Idaho  |
| • Gobharnóir Idaho  | Brad Little (2019–)  |
| Údarás breithiúnach is airde | Cúirt Uachtarach Idaho  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC−07:00 UTC−08:00 America/Denver  |
| Glaochód | 208  |
|  |
| Cód ISO 3166-2 | US-ID  |
| ID GNIS | 1779783  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | idaho.gov  |

Is stát in iarthuaisceart na Stát Aontaithe Mheiriceá é **Idaho**. Is í Boise an phríomhchathair, agus an chathair is mó. Tugtar an t-ainm "Idahoans" ar na daoine atá ina gcónaí sa stát seo. Tá teorainneacha ag Idaho leis na stáit eile a leanas Washington, Oregon, Nevada, Utah, Montana, Wyoming agus an cúige Colóim Bhriotanach i gCeanada. Ba í an Ghaoluinn an phríomhtheanga ag 83 duine i Idaho sa bhliain 2010.

## Contaetha in Idaho

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* Idaho.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.

|  |  |
| --- | --- |
| Stáit Aontaithe Mheiriceá |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Stáit:** | Alabama | Alasca | Arizona | Arkansas | California | Carolina Theas | Carolina Thuaidh | Colorado | Connecticut | Dakota Theas | Dakota Thuaidh | Delaware | Florida | Georgia | Haváí | Idaho | Illinois | Indiana | Iowa | Kansas | Kentucky | Louisiana | Maine | Maryland | Massachusetts | Michigan | Minnesota | Mississippi | Missouri | Montana | Nebraska | Nevada | New Hampshire | Nua-Gheirsí | Nua-Mheicsiceo | Nua-Eabhrac | Ohio | Oklahoma | Oregon | Pennsylvania | Oileán Rhode | Tennessee | Texas | Utah | Vermont | Virginia | Virginia Thiar | Washington | Wisconsin | Wyoming |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Contaetha in Carolina Thuaidh

* **Tá 100 contae i stát Carolina Thuaidh.**

## Contaetha

### A

* Alamance
* Alexander
* Alleghany
* Anson
* Ashe
* Avery

### B

* Beaufort
* Bertie
* Bladen
* Brunswick
* Buncombe
* Burke

### C

* Cabarrus
* Caldwell
* Camden
* Carteret
* Caswell
* Catawba
* Chatham
* Cherokee
* Chowan
* Clay
* Cleveland
* Columbus
* Craven
* Cumberland
* Currituck

### D

* Dare
* Davidson
* Davie
* Duplin
* Durham

### E

* Edgecombe

### F

* Forsyth
* Franklin

### G

* Gaston
* Gates
* Graham
* Granville
* Greene
* Guilford

### H

* Halifax
* Harnett
* Haywood
* Henderson
* Hertford
* Hoke
* Hyde

### I

* Iredell

### J

* Jackson
* Johnston
* Jones

### L

* Lee
* Lenoir
* Lincoln

### M

* Macon
* Madison
* Martin
* McDowell
* Mecklenburg
* Mitchell
* Montgomery
* Moore

### N

* Nash
* New Hanover
* Northampton

### O

* Onslow
* Orange

### P

* Pamlico
* Pasquotank
* Pender
* Perquimans
* Person
* Pitt
* Polk

### R

* Randolph
* Richmond
* Robeson
* Rockingham
* Rowan
* Rutherford

### S

* Sampson
* Scotland
* Stanly
* Stokes
* Surry
* Swain

### T

* Transylvania
* Tyrrell

### U

* Union

### V

* Vance

### W

* Wake
* Warren
* Washington
* Watauga
* Wayne
* Wilkes
* Wilson

### Y

* Yadkin
* Yancey

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht contae Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Fayetteville, Carolina Thuaidh

| Fayetteville, Carolina Thuaidh |
| --- |
|   |
|

---

 |
| Ainmnithe in ómós | Gilbert du Motier, Marquis de Lafayette  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | Stáit Aontaithe Mheiriceá |
| Stát sna Stáit Aontaithe | Carolina Thuaidh |
| County of North Carolina (en)  | Contae Cumberland  |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | Contae Cumberland  |
| Daonra |
| Iomlán | 208,501 (2020)  |
| • Dlús | 538.17 hab./km² |
| Líon na dteaghlach | 82,242 (2020)  |
| Tíreolaíocht |
| Suite san aonán críochach staitistiúil | Fayetteville metropolitan area (en)   |
| Cuid de | North Carolina Coastal Plain (en)   |
| Achar dromchla | 387.425611 km²  |
| • Uisce | 1.2619 %  |
| Airde | 80 m  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 1762 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| • Méara Fayetteville, Carolina Thuaidh  | Mitch Colvin (2017–)  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 28301, 28302, 28303, 28304, 28305, 28306, 28309, 28311, 28312 agus 28314  |
| Lonnaithe i gcrios ama | an tAmchrios Oirthearach  |
| Glaochód | 910  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | ci.fayetteville.nc.us  |

Cathair i lár Carolina Thuaidh is ea **Fayetteville**. Sa bhliain 2010 fuarthas 200,564 duine ina gcónaí in Fayetteville.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Contae Mecklenburg, Carolina Thuaidh

| Contae Mecklenburg, Carolina Thuaidh |
| --- |
| Mecklenburg County (en)  |
|   |
|

---

 |
| Ainmnithe in ómós | Charlotte Mecklenburg-Strelitz  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | Stáit Aontaithe Mheiriceá |
| Stát sna Stáit Aontaithe | Carolina Thuaidh  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Charlotte  |
| Daonra |
| Iomlán | 1,115,482 (2020)  |
| • Dlús | 788.33 hab./km² |
| Líon na dteaghlach | 421,950 (2020)  |
| Tíreolaíocht |
| Achar dromchla | 1,415 km²  |
| • Uisce | 4 %  |
| Ar theorainn le | Contae Iredell Contae York Contae Gaston Contae Union Contae Lancaster Contae Cabarrus Contae Lincoln  |
| Sonraí stairiúla |
| 6 Samhain 1762 1 Feabhra 1763 |
| Aitheantóir tuairisciúil |
|  |
| Cód INSEE | 37119  |
| ID GNIS | 1008570  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | charmeck.nc.us  |

Is contae Meiriceánach é **Contae Mecklenburg** atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2017, bhí daonra 1,076,837 duine ann. Is é Charlotte a phríomhbhaile contae.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht contae Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Aindiachas

An 'atomic whirl' - lógó a úsáidtear chin An tAindiachas a léiriú
Seasamh fealsúnach é **An tAindiachas**, ina maítear nach bhfuil aon Dia ná Ard-Bheith ann. Tugtar **Aindiachaí** ar dhuine a leanann an fhealsúnacht seo. Is minic go gcuirtear ina leith gur creideamh atá ann, amhail creideamh spioradálta ar bith, ach maíonn na haindiachaithe féin gur cruinne 'easpa creidimh' a thabhairt air.

Is é an méid a dúirt an fealsamh agus aindiachaí cáiliúil Sasanach, Bertrand Russell, ina leith ná:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| “ |
Is creideamh é an t-aindiachas sa chaoi chéanna gur caitheamh aimsire é gan a bheith ag bailiú stampaí. | ” |
| —Bertrand Russell |

Is é an tAindiachas a mhalairt don diachas.

Tugann 2.3% de dhaonra an domhain aindiachaithe orthu féin sa lá atá inniu ann, agus tugtar neamhdhiachaí (daoine nach gcreideann in aon dia nó gur cuma leo) ar 11.9% sa bhreis. Tugann idir 64-65% de mhuintir na Seapáine aindiachaí, agnóiseach, nó neamhchreidmheach orthu féin, agus 48% sa Rúis. Ní hionann líon na n-aindiachaithe i stáit an Aontais Eorpaigh, le céadatán níos lú ná 10% san Iodáil agus tíortha eile, agus chomh hard le 85% sa tSualainn.

I measc na gcúiseanna a thugann aindiachtaithe dá n-easpa creideamh luaitear fadhb an oilc, easpa fianaise go bhfuil aon dia ann, agus éagsúlacht agus bréagnú idir na ráitis i dtaobh Dé a dhéanann creidimh éagsúla.

Cé gur minicí nach gcreideann aindiachaithe in aon rud osnádúrtha, tá fealsúnachtaí ann a chreideann in imeachtaí osnádúrtha gan aon chreideamh i nDia acu, mar shampla, an Búdachas.

## Stair

Maítear gurb é an fealsamh Sean-Ghréigeach, Diagoras, a bhí ar an gcéad aindiachaí ceart, cé nár tháinig forás ceart ar an gcoincheap go dtí aimsir na hEagnaíochta.

## Aindiachaithe Cáiliúla

* Bertrand Russell
* Richard Dawkins
* Karl Marx
* Christopher Hitchens
* Democritus

## Cumainn

* Aindiachaithe Éireann (Atheist Ireland)
* Aindiachaithe Thuaisceart Éireann (Atheist Northern Ireland)
* Comhaontas Idirnáisiúnta Aindiachaithe (Atheist Alliance International)
* Aindiachas na Ríochta Aontaithe (Atheism U.K.)
* Aindiachaithe Meiriceá (American Atheists)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |