Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cúige Bhelgorod

| Cúige Bhelgorod |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  | Armas  |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | an Rúis  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Belgorod  |
| Daonra |
| Iomlán | 1,482,025 (2025)  |
| • Dlús | 54.62 hab./km² |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Central Federal District (en)   |
| Achar dromchla | 27,134 km²  |
| Airde | 220 m  |
| Pointe is airde | Prokhorovsky District (en)  (277 m)  |
| Ar theorainn le | LeathnaighCúige Kursk Kharkiv Oblast (en)  Cúige Luhansk Cúige Voronezh Cúige Shumy  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 6 Eanáir 1954 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Comhlacht reachtach | Belgorod Oblast Duma (en)   |
| • Ceannaire an rialtais | Vyacheslav Gladkov  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Lonnaithe i gcrios ama | Am Mhoscó An Eoraip/Moscó  |
|  |
| Cód ISO 3166-2 | RU-BEL  |
| OKTMO ID (en)  | 14000000  |
| OKATO ID (en)  | 14  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | belregion.ru  |
|

---

 |

Is cúige de chuid na Rúise é **Cúige Bhelgorod**. Is é Belgorod an phríomhchathair.

## Tíreolaíocht

Tá an cúige suite timpeall 500-700 km ó Mhoscó.

* *Achar*: 36,400 km²
* *Teorainneacha*:
	+ *Teorainneacha inmheánacha*: Cúige Kursk (*Thuas*), Cúige Voronezh (*Thoir Thuas/Thoir*)
	+ *Teorainneacha idirnáisiúnta*: An Úcráin (*Thoir Theas/Theas/Thiar Theas/Thiar*)

### Crios Ama

 Tá Cúige Bhelgorod suite i gcrios ama Moscó (MSK/MSD).

## Na hAonaid Riaracháin

Na hAonaid Riaracháin Chúige Bhelgorod
Tá Cúige Bhelgorod roinnte ina 17 réigiún. Féach *Aonaid Riaracháin Chúige Bhelgorod*.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Kreminna

| Kreminna |
| --- |
| Кремінна (uk)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   |   |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | an Úcráin |
| Oblastí na hÚcráine | Cúige Luhansk |
| Raion of Ukraine (en)  | Siverskodonetsk Raion (en)  |
| Hromada (en)  | Kreminna urban hromada (en)   |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | Kreminna urban hromada (en)  (2020–)  |
| Daonra |
| Iomlán | 18,417 (2021)  |
| • Dlús | 1,171.56 hab./km² |
| Tíreolaíocht |
| Achar dromchla | 15.72 km²  |
| Airde | 56 m  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 1680 |
| Eachtra thábhachtach | Battle of Kreminna (en)  Luhansk Oblast campaign (en)   |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 92900  |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+02:00 UTC+03:00  |
| Glaochód | 6454  |
|  |
| KOATUU ID (en)  | 4421610100  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | kremrada.gov.ua  |

Cathair i Siievierodonetsk Raion de réigiún Luhansk san Úcráin is ea **Kreminna** (Úcráinis: *Кремінна*; Rúisis: *Кременная*). Roimh 2020, bhí sí ina lárionad riaracháin don iar-Kreminna Raion. Ghabh Fórsaí Armtha na Rúise seilbh ar an limistéar ar 19 Aibreán 2022 le linn ionradh na Rúise ar an Úcráin in 2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht na hÚcráine é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Mogalra leictreach

an mogalra leictreach
Córas cáblaí chun cumhacht leictreach a dháileadh ar fud na tíre is ea **an mogalra leictreach**.

Ag tosú ag na stáisiúin ginte, cuirtear an chumhacht srutha ailtéarnaigh (SA) trí thrasfhoirmeoirí uaschéimneacha chun an tarchur ar feadh faid mhóir do bhailte is cathracha a dhéanamh go héifeachtach ar ardphoitéinseal, suas le 400 kV.

Iompraíonn píolóin arda na cáblaí seo. Ansin sa chathair, úsáidtear trasfhoirmeoirí íoschéimneacha chun cumhacht ag voltas 240 V a sholáthar do thomhaltóirí ina dtithe.

Tá ceangal idir Sasana is an Fhrainc a oibríonn le sruth díreach (SD) chun déileáil leis na difríochtaí sa mhinicíocht is an pas idir an dá mhogalra náisiúnta.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Galar tógálach

Galar tógálach|   |
| Cineál | galar agus infection associated with diseases (en)   |
| Speisialtacht leighis | galair thógálacha  |
| Pataigineas |
| Cúis | pataigin  |
| Éifeacht | infective psychosis (en)   |
| Aicmiú |
| ICD-11 | 1G60  |
| ICD-10 | I  |
| ICD-9 | 001-139001-139  |
| Acmhainní seachtracha |
| MeSH | D003141  |
| UMLS CUI | C0009450 agus C0001485  |
| DOID | DOID:0050117  |

Galar a gcuireann miocrorgánach tús leis, agus is féidir leis an miocrorgánach seo a tharchur do dhuine ó ainmhithe nó daoine eile ionfhabhtaithe nó ón gcomhshaol. Is féidir go dtarlóidh an t-ionfhabhtú trí thadhall díreach (mar a tharlaíonn le galair véinéireacha), tríd an aer (mar a tharlaíonn le slaghdán is fliú), trí ionghabháil (mar a tharlaíonn le dinnireacht), nó tarchur le feithidí (mar a tharlaíonn le maláire).

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin galar é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Goid

Goid
Is gníomh nó coir an ghadaíocht í **goid**.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# An tSaimbia

| An tSaimbia |
| --- |
| Republic of Zambia (en)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  | Armas  |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Aintiún | *Stand and Sing of Zambia, Proud and Free*  |
|  |
|

---

 |
| Mana | «One Zambia, One Nation» «Една Замбия, една нация» «Una Zàmbia, una nació» «Un Sambia, Un Genedl»  |
| Ainmnithe in ómós | An tSaimbéis  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Lusaka  |
| Daonra |
| Iomlán | 19,610,769 (2022)  |
| • Dlús | 26.06 hab./km² |
| Déamainm | Saimbiach  |
| Teanga oifigiúil | Béarla  |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Deisceart na hAfraice  |
| Achar dromchla | 752,618 km²  |
| Pointe is airde | Mafinga Central (en)  (2,339 m)  |
| Pointe is ísle | An tSaimbéis (329 m)  |
| Ar theorainn le | an tSiombáib Poblacht Mhósaimbíc an Namaib Angóla an Mhaláiv an Tansáin Poblacht Dhaonlathach an Chongó an Bhotsuáin  |
| Sonraí stairiúla |
| Leanann sé/sí | Northern Rhodesia (en)   |
| Cruthú | 24 Deireadh Fómhair 1964 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Córas rialtais | córas uachtaránachta agus representative democracy (en)   |
| Comhlacht feidhmiúcháin | Cabinet of Zambia (en)   |
| Comhlacht reachtach | National Assembly (en)   |
| • Uachtarán na Saimbia  | Kenneth Kaunda (1964–1991)  |
| • Uachtarán na Saimbia  | Edgar Lungu  |
| Eacnamaíocht |
| OTI ainmniúil | 29,784,454,056 $ (2022)  |
| Airgeadra | kwacha na Saimbia  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+02:00 Africa/Lusaka  |
| Fearann Idirlín barrleibhéil | .zm  |
| Glaochód | +260  |
| Uimhir theileafóin éigeandála | 999, 911, 112, 991, 992 agus 993  |
|  |
| Cód tíre | ZM  |
|  |

Is tír thalamhiata atá suite i ndeisceart na hAfraice í **Poblacht na Saimbia**, nó **an tSaimbia** de ghnáth. Tá sí ag críochantaíocht le Poblacht Dhaonlathach an Chongó ó thuaidh, le hAngóla san iarthar, leis an mBotsuáin (ag pointe amháin), leis an tSiombáib agus leis an bPoblacht Mhósaimbíc ó dheas, agus leis an Maláiv san oirthear. Tá teorainn leis an Tansáin san oirthuaisceart. B'é Rhodesia Tuaisceartach an t-ainm a thugadh uirthi i ré riail an Ríocht Aontaithe. Tagann an t-ainm nua-aimseartha ón abhainn Zambezi. Is í Lusaka an phríomhchathair, agus an chathair is mó. Tá formhór an daonra bailithe timpeall na príomhchathrach i lár na tíre, chun deiscirt, nó i gCrios an Chopair, san iarthuaisceart.

### Rannáin riaracháin

Tá an tSaimbia roinnte ina dheich gcúigí, atá roinnte a thuilleadh ina 117 ceantar, 156 toghcheantar agus 1,281 barda.
Zambia is divided into ten provinces, which are further divided into 117 districts, 156 constituencies and 1,281 wards.

Cúigí
1. An Cúige Lárnach
2. Chrios an Chopair
3. Cúige an Oirthir
4. Luapula
5. Lusaka
6. Muchinga
7. Cúige an Iarthuaiscirt
8. Cúige an Tuaiscirt
9. Cúige an Deiscirt
10. Cúige an Iarthair

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |