Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Naomh Iaróm

Dochtúir na hEaglaise
Naomh Iaróm|   |
| Ainm sa teanga dhúchais | (la) Sophronius Eusebius Hieronymus (grc) Ευσέβιος Σωφρόνιος Ίερώνυμος (la) Eusebius Sophronius Hieronymus  |
| Beathaisnéis |
| Breith | *c.* 345 Stridon  |
| Bás | *c.* 30 Meán Fómhair 420 74/75 bliana d'aois Beithil (Palaestina Prima) |
| Áit adhlactha | Beithil   |
|  |
|  |
| Rúnaí Pápa Damasus I |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Reiligiún | An Chríostaíocht |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | cléireach, scríbhneoir, file, scoláire Bíobla, aistritheoir, Aithreacha na hEaglaise, ancaire, cosantóir, aistritheoir an Bhíobla, diagaire, staraí, Dochtúir na hEaglaise  |
| Tréimhse ama | Impireacht na Róimhe |
| Mac/iníon léinn de chuid | Evagrius Ponticus, Aelius Donatus agus Apollinaris Láódacáia |
| Mac/iníon léinn | Asterius of Ansedunum (en)  |
| Faoi thionchar | Manachas agus Íosa Críost  |
| Teangacha | An Laidin, an tSean-Ghréigis agus Eabhrais an Bhíobla |
| Ardú |
| * naomh
 |
| Lá féile | 30 Meán Fómhair 15 Meitheamh 30 Meán Fómhair 30 Meán Fómhair  |
| Siombail íocónagrafach | Leon agus blaosc |
| Saothar |
| **Saothar suntasach (380) Chronicon
* (387 (Féilire Ghréagóra)) Commentary on Paul's Epistle to the Galatians (en)
* (392) De viris illustribus
* (4 haois) an Vulgáid
 |
| Teaghlach |
| Céile | luach ar iarraidh   |
| Páiste | Vytautas Benokraitis  |
| Croineolaíocht |
|  |
|  | Saint Jerome extracting a thorn from the lion's foot (en)  |
|  | Jerome in the wilderness (en)   |
|  |
|

---

 |
|

---

   |

Fear léannta agus sagart Gréagach ab ea **Iaróm** (347 – 30 Meán Fómhair 420), **NaomhIaróm** (tugtar Diarmaid air uaireanta as Gaeilge) nó *Eusebius Sophronius Hieronymus*.

Rugadh i Stridon é agus fuair sé bás sa Bheithil.

D’aistrigh sé an Bíobla go Laidin agus tá sé ina éarlamh ar aistritheoirí.

## Féach freisin

* Lá Idirnáisiúnta an Aistriúcháin

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi chreideamh é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi scríbhneoir é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Beirn

| Beirn |
| --- |
| Bern (de) Berne (fr) Berna (it) Berna (rm)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  |   |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Tír | an Eilvéis |
| Cantún san Eilvéis | cantún Bern |
| Administrative region of the canton of Berne (en)  | Bernese Mittelland administrative region (en)  |
| Administrative district of the canton of Bern (en)  | Bern-Mittelland administrative district (en)   |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | cantún Bern an Eilvéis (1848–)  |
| Daonra |
| Iomlán | 136,988 (2023)  |
| • Dlús | 2,653.78 hab./km² |
| Teanga oifigiúil | an Ghearmáinis  |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Üechtland (en)   |
| Achar dromchla | 51.62 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Aare  |
| Airde | 542 m  |
| Ar theorainn le | Bremgarten bei Bern Ostermundigen Wohlen bei Bern Frauenkappelen Zollikofen Neuenegg Mühleberg Muri bei Bern Ittigen Kirchlindach Köniz  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 1191 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| • Méara Bheirn  | Marieke Kruit (2025–)  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 3000, 3001, 3003, 3004, 3005, 3006, 3007, 3008, 3010, 3011, 3012, 3013, 3014, 3015, 3018, 3019, 3020, 3024, 3027, 3029 agus 3030  |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+01:00 UTC+02:00  |
| Glaochód | 031  |
|  |
| Swiss municipality code (en)  | 351  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | bern.ch  |
|

---

 |

Is í **Beirn** (Gearmáinis: *Bern*, Fraincis: *Berne*, Iodáilis: *Berna*, Rómainis: *Berna*) príomhchathair na hEilvéise.Is í an cúigiú cathair is mó san Elvéis. Tá breis is 125,000 duine ina gcónaí sa chathair fhéin, agus timpeall 390,000 duine má chuirtear na fo-bhailte san áireamh. Tá sí suite i lár na tíre, agus is í an Ghearmáinis príomhtheanga na cathrach.

## Déimeagrafaic

Beirn
Sa bhliain 2000 ba í an Ghearmáinis an teanga ba chomónta ar an gcathair agus 81.2% de na daoine á labhairt mar chéad teanga. Ba í an Iodáilis an dara teanga ba chomónta agus 3.9% á labhairt mar chéad teanga. Ba í an Fraincis an tríú teanga ba chomónta agus 3.6% á húsáid mar chéad teanga. Eachtrannaigh iad beagán breis is an tríú cuid de mhuintir Bheirn.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht na hEilvéise é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach

Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach| (en) European Coal and Steel Community  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  | Bratach an Chomhphobail Eorpaigh do Ghual agus Chruach  |

 |
|  |
|   |
| Sonraí |
| Cineál | eagraíocht réigiúnach  |
| Stair |
| Téann in áit | International Authority for the Ruhr (en)   |
| Dáta a bunaíodh | 18 Aibreán 1951 |
| Bunaitheoir(í) | an Bheilg, an Fhrainc, an Iodáil, Lucsamburg, an Ísiltír agus an Ghearmáin Thiar  |
| Dáta díscaoilte, díothaithe nó scartáilte | 23 Iúil 2002  |
| Rud nó duine a tháinig ina áit | an tAontas Eorpach  |
| Rialachas corparáideach |
|  |
|  |
| Ceanncheathrú

 | * An Bhruiséil, An Bheilg
 |
|  |
| Uachtaránacht | Jean Monnet (1952–1955)  |
| Fochomhlacht | Joint Information Service of the European Community (en)   |
| Cuid de | an tAontas Eorpach (1967–)  |
|  |

An chéad institiúid Eorpach eacnamaíochta ba ea an **Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach**, a bunaíodh sa bhliain 1952 faoi Chonradh Pháras. 6 thír a bhí ina mbaill ar dtús: an Fhrainc, an Iar-Ghearmáin, an Iodáil, an Bheilg, an Ollainn is Lucsamburg.

Ba é a chuspóir dleachtanna custaim is srianta cuóta maidir le gual, mianach iarainn is seaniarainn a bhaint agus iomaíocht shaor chothrom sna hearraí sin a chothú. Athraíodh an t-ainm go dtí an Comhphobal Eorpach Eacnamaíochta (EEC) i 1957, agus an Comhphobal Eorpach (EC) i 1967.

Chuaigh Éire, an Danmhairg is an Ríocht Aontaithe isteach san EC i 1973, an Ghréig i 1981, an Spáinn is an Phortaingéil i 1986, agus an iar-Oir-Ghearmáin i 1990 (le hathaontú na Gearmáine). Athraíodh an t-ainm arís i 1993 go dtí an tAontas Eorpach (EU).

Chuaigh an Ostair, an Fhionlainn is an tSualainn isteach ann i 1995; Málta, an Chipir, an tSlóivéin, an Eastóin, an Laitvia, an Liotuáin, an Pholainn, Poblacht na Seice, an tSlóvaic is an Ungáir i 2004; an Bhulgáir is an Rómáin i 2007.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |
# An Anatóil

| An Anatóil |
| --- |
| Anadolu (tr)  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Tíreolaíocht |
| Achar dromchla | 756,000 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | an Mheánmhuir, Muir Mharmara, an Mhuir Dhubh agus An Mhuir Aeigéach  |
| Pointe is airde | Mount Ararat (en)  (5,137 m)  |
| Ar theorainn le | an Leiveaint an Mheaspatáim  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
|  |

Leithinis mhór idir an Mhuir Dhubh agus an Mhuir Aeigéach is ea **an Anatóil** nó **Áise Bheag**. Is é atá ann formhór Phoblacht na Tuirce sa lá atá inniu ann. Tá an réigiún teorantach le Caolas na Tuirce san iarthuaisceart, an Mhuir Dhubh ó thuaidh, Ardchríocha na hAirméine san oirthear, an Mheánmhuir ó dheas, agus an Mhuir Aeigéach siar.

Cruthaíonn Muir Marmara nasc idir na farraigí Dubh agus Aeigéach trí an Bhosparais agus an Dardainéil agus scarann ​​sé Anatolia ón Tráicia ar leithinis na mBalcáin. Measadh go raibh teorainn thoir Anatolia mar líne idir Murascaill Alexandretta agus an Mhuir Dhubh, atá teorantach le Ardchríocha na hAirméine soir agus an Mheaspatáim san oirdheisceart.

Tuamaí Liciach i Kaunos (Dalyan), iarthar na hAnatóil
Labhair na pobail ársa Anatolianacha teangacha atá dearmadta, I measc na dteangacha móra Anatóileacha, labhraíodh an Hitis, agus an Ghalátais, teanga Cheilteach, sa Galáta, i lár na hAnatóile.

Bíonn mionlaigh in Anatóil ag labhairt teangacha éagsúla neamh-Thurcacha inniu, lena n-áirítear Coirdis, Nua-Aramais, Airméinis, Araibis, Laz, Seoirsis agus Gréigis.

## Miotaseolaíocht

Is féidir finscéal Dhaidí na Nollag a rianú siar go San Nioclás, easpag Críostaí de bhunadh na Gréige a rugadh sa bhliain 270 agus a mhair san Anatóil (san áit a bhfuil an Tuirc anois).

## Féach freisin

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht na Tuirce é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Poblacht an Chongó

| Poblacht an Chongó |
| --- |
| République du Congo (fr) Repubilika ya Kongo (kg) Republíki ya Kongó (ln)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  | Armas  |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Aintiún | *La Congolaise*  |
| Duration: 1 minute and 16 seconds.1:16 |
|

---

 |
| Mana | «Unité, Travail, Progrès» «Unity, Work, Progress» «Единство, труд, прогрес» «Undeb, Gwaith, Datblygiad» «团结，劳动，进步»  |
| Ainmnithe in ómós | An Congó  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Brazzaville  |
| Daonra |
| Iomlán | 6,142,180 (2023)  |
| • Dlús | 17.96 hab./km² |
| Déamainm | Congólach  |
| Teanga oifigiúil | an Fhraincis  |
| Tíreolaíocht |
| Achar dromchla | 342,000 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | an tAigéan Atlantach  |
| Pointe is airde | Mont Nabemba (en)  (1,020 m)  |
| Pointe is ísle | an tAigéan Atlantach (0 m)  |
| Ar theorainn le | LeathnaighAngóla Poblacht Dhaonlathach an Chongó Poblacht na hAfraice Láir Camarún an Ghabúin  |
| Sonraí stairiúla |
| Leanann sé/sí | Daon-Phoblacht an Chongó  |
| Cruthú | 1960 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Córas rialtais | poblacht pharlaiminteach  |
| Comhlacht feidhmiúcháin | Makosso government (en)   |
| Comhlacht reachtach | Parlaimint Phoblacht an Chongó  |
| • President of the Republic of the Congo (en)   | Denis Sassou-Nguesso (1997–)  |
| • Príomh-Aire Phoblacht an Chongó  | Anatole Collinet Makosso (2021–)  |
| Eacnamaíocht |
| OTI ainmniúil | 13,366,230,821 $ (2021)  |
| Airgeadra | franc CFA na hAfraice Láir  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+01:00  |
| Fearann Idirlín barrleibhéil | .cg  |
| Glaochód | +242  |
| Uimhir theileafóin éigeandála | 117 agus 118  |
|  |
| Cód tíre | CG  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | gouvernement.cg  |

Is tír san Afraic í **Poblacht an Chongó**. Is í Brazzaville an phríomhchathair.

Iarchoilíneacht de chuid na Fraince is ea Poblacht an Chongó (Brazzaville) agus iarchoilíneacht de chuid na Beilge is ea Poblacht Dhaonlathach an Chongó (Kinshasa).

## Stair

## Féach freisin

* Daon-Phoblacht an Chongó
* An Congó (abhainn)

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Tarragona

| Tarragona |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   |   |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | an Spáinn |
| Comhphobal féinrialaitheach de chuid na Spáinne | an Chatalóin |
| Cúige de chuid na Spáinne | Province of Tarragona (en)  |
| Comarca of Catalonia (en)  | Tarragonès (en)   |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | Tarragonès (en)  Camp de Tarragona (en)  Province of Tarragona (en)  Ard-Deoise Chaitliceach Tarragona  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Cathair Tarragona  |
| Daonra |
| Iomlán | 143,649 (2025)  |
| • Dlús | 2,480.98 hab./km² |
| Líon na dteaghlach | 960 (1553)  |
| Teanga oifigiúil | an Chatalóinis  |
| Tíreolaíocht |
| Achar dromchla | 57.9 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | an Mheánmhuir, Abhainn Gaià agus Abhainn Francolí  |
| Airde | 68 m  |
| Ar theorainn le | Altafulla la Riera de Gaià Constantí els Pallaresos Reus la Canonja el Catllar Vila-seca  |
| Sonraí stairiúla |
| Leanann sé/sí | Colonia Iulia Urbs Triumphalis Tarraco (en)   |
| Cruthú | 1165 1834 |
| Eachtra thábhachtach | Léigear Tarragona Léigear Tarragona Siege of Tarragone (en)  Siege of Tarragona (en)  Siege of Tarragona (en)  2018 Mediterranean Games (en)  Cath Tarraco Tarragona castle competition (en)  Tarraco Viva (en)  Enpetrol attack (en)  2020 Tarragona explosion (en)  Tarragona International Fireworks Displays Competition (en)  522 Spanish Martyrs (en)  Santa Tecla Festival (en)   |
| Éarlamh | Thecla (en)   |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| • Méara Tarragona  | Rubén Viñuales (2023–)  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 43001–43008  |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+01:00  |
| Glaochód | 977  |
|  |
| INE code (en)  | 43148  |
| IDESCAT territorial code in Catalonia (en)  | 431482  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | tarragona.cat  |
|

---

 |

Is cathair poirt sa Chatalóin in oirthuaisceart na Spáinne é **Tarragona**. Tá sí lonnaithe ar chósta *Daurada* ar an Meánmhuir. Tá sí mar phríomhchathair ar an gcúige Tarragona chomh maith agus cúigí Barcelona suite ó thuaidh agus Lleida ó dheas. BHí thart ar 131,000 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2017.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht na Spáinne é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Ríocht na Viseagotach

Ba ríocht í **Ríocht na Viseagotach** nó **Ríocht na nIar-Ghot**,( Laidin: *Regnum Visigothorum* ) a bhí lonnaithe ar thailte ar dhá thaobh na bPiréiní, ón 5ú go dtí an 8ú haois. Bhí sí ar cheann de na stáit chomharbacha Ghearmánacha d'Impireacht na Róimhe Thiar. Cruthaíodh í nuair a phlándáil an rialtas Rómhánach na Viseagotaigh, a bhí faoin cheannaireacht Rí Wallia, i gCúige Gallia Aquitania, in iarthar na Gaille. Den phroibhinse sin, leathnaigh sí amach thar fairsinge na hEaspáinne go léir. Choinnigh an Ríocht a neamhspleáchas ón Impireacht Bhiosántach, agus níor éirigh go maith leis na hiarrachtaí a rinneadh chun údarás Rómhánach a athbhunú i nDeisceart na Spáinne.
# CNN

Ceannáras CNN in Atlanta, sna Stáit Aontaithe
Cainéal nuachta Meiriceánach teilifíse agus satailíte is ea **The Cable News Network** (Líonra Cábla Nuachta) nó **CNN** mar is fearr aithne air. Is é Turner Broadcasting System, cuid de Time Warner, úinéir an chainéil. Cainéal cábla nuachta 24 huaire atá ann. Ted Turner a bhunaigh CNN sa bhliain 1980. B'é an chéad chainéal teilifíse a chuir nuacht ar fáil 24 huaire a chloig sa lá, agus an chéad chainéal lán-nuachta sna Stáit Aontaithe.

Tá ceanncheathrú CNN suite in Atlanta, Georgia, ach craoltar ó áiseanna de chuid an chainéil i gCathair Nua-Eabhrac, Washington, D.C. agus Los Angeles.

Na manaí atá acu ná *"Go there"*, *"The Most Trusted Name in News"*, agus *"This is CNN"*. Is stáisiún mí-ionraic CNN, dar le Scéal leis *The Irish Times* / *Irish Examiner*.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* Láithreán gréasáin CNN

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Pápa Dionysius

Pápa Dionysius|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | *c.* 200 Impireacht na Róimhe  |
| Bás | 26 Nollaig 268 67/68 bliana d'aois an Róimh (Impireacht na Róimhe) |
|  |
|  |
|  25 Pápa  |
|  |
|  |
|  22 Iúil 259 – 26 Nollaig 268 ← Pápa Sixtus II – Pápa Feilimí I →  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Reiligiún | An Eaglais Chaitliceach Rómhánach |
| Gníomhaíocht |
| Suíomh oibre  | An Róimh   |
| Gairm | sagart Caitliceach  |
| Tréimhse ama | Impireacht na Róimhe |
| Teangacha | An tSean-Ghréigis |
| Ardú |
| * naomh
 |
| Lá féile | 26 Nollaig  |

Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é **Dionysius**. Ba as an nGréig é agus ghlac sé an Chríostaíocht.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi chreideamh é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Pápa Vailintín

Pápa Vailintín|   |
| Ainm sa teanga dhúchais | (la) Valentinus  |
| Beathaisnéis |
| Breith | *c.* 780 an Róimh  |
| Bás | 10 Deireadh Fómhair 827 46/47 bliana d'aois an Róimh  |
| Áit adhlactha | Baisleac Pheadair   |
|  |
|  |
|  100 Pápa  |
|  |
|  |
|  4 Meán Fómhair 827 – 10 Deireadh Fómhair 827 (Féilire Ghréagóra) ← Pápa Eoghan II – Pápa Gréagóir IV →  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Reiligiún | An Eaglais Chaitliceach Rómhánach |
| Gníomhaíocht |
| Suíomh oibre  | An Róimh  Stáit an Phápa   |
| Gairm | sagart Caitliceach  |

Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é **an Pápa Vailintín**.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi chreideamh é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi dhuine Iodálach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Pápa Innocentius IV

Pápa Innocentius IV|  (1200í)  |
| Ainm sa teanga dhúchais | (la) Innocentius PP. IV  |
| Beathaisnéis |
| Breith | luach anaithnid (<1190) Genova  |
| Bás | 7 Nollaig 1254 Napoli  |
| Áit adhlactha | Ard-Eaglais Napoli   |
|  |
|  |
|  180 Pápa  |
|  |
|  |
|  25 Meitheamh 1243 – 7 Nollaig 1254 ← Pápa Celestine IV – Pápa Alastar IV → |
|  Cairdinéal-sagart |
|  18 Meán Fómhair 1227 – 25 Meitheamh 1243  |
| Roman Catholic Bishop of Albenga-Imperia (en)  |
|  |
|  1225 – 1226 Deoise: Deoise Chaitliceach Albenga-Imperia  |
|  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Reiligiún | An Eaglais Chaitliceach Rómhánach |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Ollscoil Parma   Ollscoil Bhologna   |
| Gníomhaíocht |
| Suíomh oibre  | An Róimh  Stáit an Phápa   |
| Gairm | easpag Caitliceach (1243 (Féilire Ghréagóra)–), sagart Caitliceach  |
| Fostóir | Ollscoil Bhologna   |
| Teaghlach |
| Athair | Ugo Fiesco, Conte di Lavagna |
|

---

 |
|  |
|  |
|

---

 |
|

---

  |

Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é **Innocentius IV**.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi chreideamh é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi dhuine Iodálach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Pápa Gréagóir XVI

Pápa Gréagóir XVI|  (1844, Pálás Versailles)  |
| Ainm sa teanga dhúchais | (la) Gregorius PP. XVI  |
| Beathaisnéis |
| Breith | (it) Bartolomeo Alberto Cappellari  18 Meán Fómhair 1765 Belluno (Poblacht na Veinéise) |
| Bás | 1 Meitheamh 1846 80 bliana d'aois an Róimh  |
| Áit adhlactha | Baisleac Pheadair   Monument to Gregorius XVI (en)    Gregorian Chapel (en)    |
|  |
|  |
|  254 Pápa  |
|  |
|  |
|  2 Feabhra 1831 – 1 Meitheamh 1846 ← Pápa Pius VIII – Pápa Pius IX → |
|  Cairdinéal  |
|  21 Márta 1825 – 2 Feabhra 1831  |
|  Ab  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Reiligiún | An Eaglais Chaitliceach Rómhánach |
| Gníomhaíocht |
| Réimse oibre | An Chríostaíocht |
| Suíomh oibre  | An Róimh  Stáit an Phápa   |
| Gairm | easpag Caitliceach (1831–), sagart Caitliceach (1787–)  |
| Ball de | Accademia Tiberina   |
| Teangacha | An Laidin agus an Iodáilis |
| Ord crábhaidh | Beinidictigh |
| Coisreacan | Bartolomeo Pacca  |
| Ghlac sé/sí páirt i |
|  |
| 14 Nollaig 1830 | comhthionól cairdinéal 1830–31 |
| 1829 | comhthionól cairdinéal 1829  |
|  |
| Teaghlach |
| Céile | luach ar iarraidh   |
|  **Síniú**  |
|

---

 |
|  |
|  |
|

---

 |
|

---

   |

Ba phápa ar an Eaglais Chaitliceach Rómhánach é **Gréagóir XVI** idir 1831 agus 1846. Ba mhanach Ceamaldóilíseach é, bráinse dian den Ord Beinidicteach. Bhí cáil air mar choimeádach agus traidisiúineóir nuair a bhí an Eoraip ag dul i dtreo bhliain na réabhlóíde.

Rugadh Bartolomeo Alberto Cappellari sa bhliain 1765 i mBelluna san Iodáil. Chuaigh sé san Ord Ceamaldóilíseach ina óige, ach tháinig aird ar a chumas mar dhiagaire agus mar theangeolaí. Ba eisean ar cheann de na cosantóirí is mó den Pápa tar éis do Napoleon na Stáit Pápúil a ghabhadh. Tar éis teacht ar ais Pius VII don Róimh in 1814, fuair an tAthair Cappellari post i seirbhís na hEaglaise sa Róimh. Rinneadh an Pápa Leo XII cairdinéal dó in 1825. Nuair a thoghadh é mar Phápa in 1831, ní raibh sé ina easpag - ba é an sagart deireanach nár easpag é a thoghadh ina Phápa.

Bhí an Pápa Greagóir coiscrithe ina easpag, a cur tús le pápaireacht fíor-choimeádach. Bhí liobrálaigh ag teacht chun cinn ar fud na hEorpa agus bhí fuinneamh sna gluaiseachtaí náisiúnta nua. Bhí Greagóir i gcoinne dul chun cinn teicneolaíochta ar nós soilsiú gáis agus na hiarann-róid. Ó thaobh conspóid diaga, chuir sé tosach leis an frith-gníomhú ultramointéanach i gcoinne na Gailiceánaigh, Caitlicigh a sheas ar son saoirse na n-eaglaisí náisiúnta i gcoinne lár-riaradh na heaglaise sa Róimh. I dtosach a réim, bhí liobráiligh sa bhFrainc, ar nós an tAthair Felicité de Lammenais, ar son polasaithe Greagóir i gcoinne na Gailiceánaigh coimeádach i measc cliarlathas na Fraince, ach de réir a chéile, ba léir go raibh Greagóir sa champa caomhach.

Ó thaobh polaitíocht saolta de, cuireadh tús leis an bhfeachtas aontaithe Iodálach. Tháinig na Poblachtaigh radacacha i gcoinne polasaithe an Phápa agus bhí foréigean ann. Bhí an Pápa láidir ina choinne, ach cailleadh riaradh na Stáit Pápúil dá réir, cé go raibh an-chuid gníomhaíochta ar siúl sa Róimh ag an am.
# 1757

1757| Sampla de | bliain féilire agus common year starting and ending on Saturday (en)  |
| Féilirí eile |
| féilire Ghréagóra | 1757 (mdcclvii) |
| Ioslamach | 1170 – 1172 |
|  Síneach | 4453 – 4454 |
| Eabhrach | 5517 – 5518 |
| Hiondúch | 1812 – 1813 (*Vikram Samvat*) 1679 – 1680 (*Shaka Samvat*) 4858 – 4859 (*Kali Yuga*) |
| Peirseach | 1135 – 1136 |
| Airméanach | 1206 |
| Rúnach | 2007 |
| *Ab urbe condita* | 2510 |
| Catagóirí |
| **Breitheanna** |
| Aois |
| 17ú haois - **18ú haois** - 19ú haois |
| Deich mbliana |
| 1720í 1730í 1740í - **1750í** - 1760í 1770í 1780í |
| Bliain |
| 1754 1755 1756 - **1757**  - 1758 1759 1760

---

 |
|   |

## Tarluithe

## Breitheanna

* 11 Eanáir — Alexander Hamilton, teoiricí polaitiúil agus státaire Meiriceánach
* 30 Bealtaine — Henry Addington, Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe ó 1801 go 1804
* 22 Meitheamh — George Vancouver, loingseoir is taiscéalaí Sasanach
* 6 Meán Fómhair – Gilbert du Motier, marquis de La Fayette, saighdiúir agus státaire Francach (b. 1834)
* 9 Deireadh Fómhair - Séarlas X na Fraince, rí (b. 1836)
* 1 Samhain – Antonio Canova, dealbhóir Iodálach (b. 1822)

## Básanna

* 17 Deireadh Fómhair — René Antoine Ferchault de Réaumur, eolaí Francach