Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aontachas na hÚcráine leis an Aontas Eorpach

Aontachas na hÚcráine leis an Aontas Eorpach|  |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
|

|  |
| --- |
|   |
|  |

 |
| Cineál | accession of a country to the European Union (en)  proposed entity (en)   |
| Cuid de | caidreamh idir an Úcráin agus an tAontas Eorpach  |
| Tír | an Úcráin  |
| Croineolaíocht |
|  |
|  |
|  | Ionradh na Rúise ar an Úcráin  |
|  |

Ruslan Stefanchuk, Volodymyr Zelenskii agus Denõss Shmygal lena n-iarrtas in 2022
Chuir an tAontas Eorpach tús le cainteanna ballraíochta leis an Úcráin sa bhliain 2023. D’fhógair Uachtarán na Comhairle Eorpaí, Charles Michel, ar an 14 Nollaig 2023 go raibh sé socraithe tús a chur leis an idirbheartaíocht.

Bhí sé ina imní ag an am go mbainfeadh Viktor Orbán, Príomhaire na hUngáire, leas as *veto* chun bac a chur ar chainteanna ballraíochta leis an Úcráin. Mhaígh sé nach ngéillfeadh sé do bhrú ó stáit eile san AE ach sa deireadh níor bhain sé leas as a veto. Bhí Orban i gconaí i gcoinne na hÚcráine a bheith ina ball den Aontas. Ach shiúil sé amach as an seomra le linn do na ceannairí eile a bheith ag caitheamh vóta ar an gceist, rud a d’fhág gur glacadh leis an rún. (Níos déanaí, vótáil Orban i gcoinne pacáiste fóirithinte – gur fiú €50bn é - a thabhairt don Úcráin).

Léirigh pobalbhreith a rinneadh i sé bhallstáit de chuid an AE go raibh scoilt i measc an phobail faoi mhéadú an AE. Ní raibh móramh ann ar son ballraíocht a thabhairt d’aon cheann de na tíortha a bhí ag iarraidh bheith istigh ach bhí meon níos ‘oscailte’ ag daoine i dtaobh na hÚcráine, an Mholdóiv agus Montainéagró.

## Féach freisin

* Ionradh na Rúise ar an Úcráin

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin Aontas Eorpach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol a bhaineann leis an Úcráin é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Méadú an Aontais Eorpaigh

Críocha na gComhphobal Eorpach/an Aontais Eorpaigh i n-ord aontachais
 Daonra
 Plaic chuimhneacháin a tógadh sa Bhreatain Bhig in 2004
Is éard is **méadú** - nó **leathnú** - ann tíortha nua ag teacht isteach san Aontas Eorpach. Tharla sé sin roinnt uaireanta i stair an Aontais, agus gach uair rinneadh athrú ó bhonn ar an Aontas agus ar na tíortha a tháinig isteach ann.   Chuir méadú an Aontais Eorpaigh go mór le scaipeadh na cobhsaíochta, na síochána agus an rathúnais ar fud na mór-roinne, i dTuaisceart Éireann mar shampla; sheas an tAontas Eorpach i gcónaí le Comhaontú Aoine an Chéasta.

## Buntáistí do thíortha a thagann isteach san Aontas Eorpach

Tá go leor buntáistí ag baint leis an méadú do Bhallstáit nua, na cinn seo a leanas san áireamh:

* cobhsaíocht pholaitiúil
* saoirse do shaoránaigh maireachtáil, staidéar nó obair a dhéanamh in áit ar bith san Aontas
* trádáil mhéadaithe trí rochtain ar an margadh aonair
* maoiniú agus infheistíocht mhéadaithe
* caighdeáin shóisialta, chomhshaoil agus tomhaltais níos airdeTéann an méadú chun tairbhe don Aontas Eorpach freisin, ar na bealaí seo a leanas:

* rathúnas agus deiseanna méadaithe do shaoránaigh Eorpacha agus do ghnólachtaí Eorpacha
* guth níos láidre ar an ardán domhanda
* tuilleadh éagsúlachta cultúrtha
* an daonlathas, an smacht reachta agus cearta an duine a chur chun cinn
* infheistíocht sa tsíocháin agus sa tslándáil san Eoraip

## Ballraíocht agus coinníollacht

Chun éirí ina ball den AE, caithfear tír is iarrthóir na coinníollacha a glacadh atá leagtha amach i gcritéir Chóbanhávan (ainmnithe as an gcruinniú mullaigh i gCóbanhávan i mí Meitheamh 1993). Éilíonn na critéir seo:

* rialtas seasmhach daonlathach
* meas ar forlámhas an dlí
* na saoirsí agus forais a bhaineann leo siúd.

Dar le Conradh Maastricht, caithfidh gach ballstát agus Parlaimint na hEorpa bheith ar aon tuairim chun méadú éigin a ghlacadh.

Luaitear scaití an próiseas méadaithe mar lánpháirtiú na hEorpa. Úsáidtear an téarma seo chun comhchuibhiú diaidh ar ndiaidh na ndlíthe náisiúnta a léiriú.

I dtosach báire, bunaíodh réamhtheachtaí an AE, Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa, ag na Sé Laistigh sa bhliain 1958, le teacht i bhfeidhm Chonradh na Róimhe. Ó shin i leith, tá ballraíocht an AE méadaithe go seacht is fiche, agus an ball is déanaí ná an Chróit, a tháinig isteach i mí Iúil 2013. Tharla an méadú críche is déanaí nuair a tógadh Mayotte isteach san AE sa bhliain 2014. D'éirigh Campione d'Italia ina bhall d'aontas custam an AE sa bhliain 2020. Is iad a leanas na críocha a tharraing siar as an AE: an Ailgéir i ndiaidh neamhspleáchais sa bhliain 1962; an Ghraonlainn sa bhliain 1985; agus an Ríocht Aontaithe sa bhliain 2020.

## Idirbheartaíocht aontachais

Tá idirbheartaíocht aontachais ar siúl i láthair na huaire; tá an leathnú ag díriú go príomha ar Na Balcáin.

## Féach freisin

* Méadú féideartha an Aontais Eorpaigh

## Tagairtí
# Alexander Zverev Jr.

Alexander Zverev Jr.|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | 20 Aibreán 1997 29 bliana d'aois Hamburg, An Ghearmáin  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Áit chónaithe | Monte Carlo |
| Meáchan | 90 kg |
| Airde | 198 cm  |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | imreoir leadóige  |
| Tréimhse oibre | 2013 – |
| Teangacha | An Ghearmáinis, an Rúisis agus Béarla |
| Glanfhiúchas | 65,845,262 $  |
| Tír spóirt | an Ghearmáin   |
| Spórt | leadóg   |
| Disciplín spóirt | leadóg singil  leadóg dúbailte   |
| Lámh imeartha | deasógacht |
| Príomhchóitseálaí | Alexander Zverev Sr.   |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Módúlacht | **Cluiche leadóige**  |  | **Sáriarracht phearsanta** |
| Leadóg singil |
555–232    |
24  | 2 (2022) |
| Leadóg dúbailte |
75–95   |
3  | 68 (2019) |
| *ATP* |
Info ATP  |

 |
|

| Conair |
| --- |
|   | **Foireann** | **Comórtas** |
|  |
| - | Germany Davis Cup team (en)  |  |
| - | Uhlenhorster HC |  |
|  |

 |
| Ghlac sé/sí páirt i |
|  |
| 2021 | tennis at the 2020 Summer Olympics – men's doubles (en)  (5) |
| 2021 | tennis at the 2020 Summer Olympics – men's singles (en)  (1) (bonn óir Oilimpeach) |
| 2021 | Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2020  |
| 2019 | 2019 Davis Cup (en)  |
| 2018 | 2018 Davis Cup (en)  |
| 2017 | 2017 Davis Cup (en)  |
| 2016 | 2016 Davis Cup (en)   |
|  |
| Teaghlach |
| Páirtí | Sophia Thomalla (2021–)  |
| Athair | Alexander Zverev Sr.  agus Irina Zvereva |
| Siblín | Mischa Zverev |
| **Gradam a fuarthas (2021)  German Sportspersonality of the Year (en)
* (2015)  ATP Tour Awards (en)
 |
|

---

 |
|

---

 |

Is imreoir leadóige as An Ghearmáin é **Alexander Zverev Jr.**. Rugadh é ar an 20 Aibreán 1997.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Peiriú

| Peiriú |
| --- |
| República del Perú (es)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  | Armas  |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Aintiún | *Amhrán náisiúnta Pheiriú*  |
|  |
|

---

 |
| Mana | «Firme y feliz por la unión» «Firm and Happy for the Union» «Твърди и радостни за съюза» «Land of the Incas» «연합을 위한 확고한 행복하다» «Gwlad yr Inca»  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Líoma  |
| Daonra |
| Iomlán | 33,726,000 (2023)  |
| • Dlús | 26.24 hab./km² |
| Déamainm | Peiriúch  |
| Teanga oifigiúil | an Spáinnis Aidhmiris an Cheatsuais  |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Meiriceá Laidineach  |
| Achar dromchla | 1,285,216 km²  |
| • Uisce | 8.8 %  |
| Imeallbhord | 3,080 km  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | an tAigéan Ciúin agus Grau Sea (en)   |
| Pointe is airde | Huascarán (en)  (6,768 m)  |
| Pointe is ísle | Depresión de Sechura (en)  (−34 m)  |
| Ar theorainn le | Eacuadór an Bhrasaíl an tSile an Bholaiv an Cholóim Gran Colombia (en)  (–1831)  |
| Sonraí stairiúla |
| Leanann sé/sí | Protectorate of San Martín (en)   |
| Cruthú | 28 Iúil 1821 |
| Eachtra thábhachtach | Peruvian War of Independence (en)   |
| Saoire phoiblí | Fiestas Patrias (en)  (28 Iúil)  |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Córas rialtais | córas uachtaránachta  |
| Comhlacht feidhmiúcháin | Rialtas Pheiriú  |
| Comhlacht reachtach | Comhdháil Phoblacht Pheiriú  |
| • Uachtarán Pheiriú  | José María Balcázar (2026–)  |
| Údarás breithiúnach is airde | Cúirt Bhunreachtúil Pheiriú  |
| Eacnamaíocht |
| OTI ainmniúil | 223,717,791,483 $ (2021)  |
| Airgeadra | nuevo sol Pheiriú  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC−05:00  |
| Fearann Idirlín barrleibhéil | .pe  |
| Glaochód | +51  |
| Uimhir theileafóin éigeandála | 911, 105, 116, 111, 117 agus 106  |
|  |
| Cód tíre | PE  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | gob.pe  |
|

---

 |

Is tír i Meiriceá Theas í **Peiriú**, ar an Aigéan Ciúin. Tá sí ag críochantaíocht leis An tSile, leis an mBolaiv, leis an mBrasaíl, leis an gColóim agus le hEacuadór.

Is í Líoma an phríomhchathair. Tá 8 milliún duine ina gcónaí i Líoma.

Machu Picchu, Peiriú
 Señor de los Milagros, Lima
Seaman in Urarina, 1988
## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol tíreolaíochta é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Keiko Fujimori

Keiko Fujimori|  (2026)  |
| Beathaisnéis |
| Breith | (es) Keiko Sofia Fujimori Higuchi  25 Bealtaine 1975 51 bliana d'aois Líoma, Peiriú  |
|  |
|  |
|  Ball de Chomhdháil Phoblacht na Peiriú |
|  |
|  |
|  27 Iúil 2006 – 26 Iúil 2011 Téarma parlaiminte: 2006–2011 legislative term of the Congress of Peru (en)  Toghcheantar: Lima electoral district (en)  Toghadh i: Élections législatives péruviennes de 2006 (fr)  |
|  Céadbhean Pheiriú  |
|  Lúnasa 1994 – 21 Samhain 2000 ← Susana Higuchi – Nilda Jara de Paniagua →  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Ainm cleite | La Chica  Señora K  Ruth   |
| Reiligiún | Caitliceachas |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Columbia Business School - Máistreacht sa Riarachán Gnó (2004–2008) Ollscoil Bhostúin - business management (en)  (1995–1997) Ollscoil Stony Brook  (1993–1994) Colegio Sagrados Corazones Recoleta (en)   (1981–1993) Questrom School of Business (en)    Stony Brook University College of Business (en)    Ollscoil Columbia   |
| Áit chónaithe | Santiago de Surco (en)  |
| Teanga dhúchais | an Spáinnis |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | polaiteoir  |
| Ball de pháirtí polaitíochta | People's Force (en)  (2010–)  |
| Teangacha | An Spáinnis agus Béarla |
| Teaghlach |
| Céile | Mark Vito (2004–2022)  |
| Athair | Alberto Fujimori  agus Susana Higuchi |
| Siblín | Kenji Fujimori agus Hiro Alberto Fujimori |
|  **Síniú**  |
|

---

 |
|

---

 |

Is riarthóir agus polaiteoir Peiriúch í **Keiko Sofía Fujimori Higuchi** (sa tSeapáinis: フジモリケイコ [Fujimori Keiko]) a rugadh ar 25 Bealtaine 1975 i Líoma, Peiriú. Bhí ina Céad Bhean ar Pheiriú ó 1994 go 2000, na blianta a raibh a athair, Alberto Fujimori, ina uachtarán, agus ansin ina ball ar son Líoma i gComhdháil na tíre ó 2006 go 2011. Tá sí i gceannas ar an Fuerza Popular, páirtí polaitiúil i bhfad amach ar an eite dheas.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |