# Federico García Lorca

Federico García Lorca|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | (es) Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca  5 Meitheamh 1898 Fuente Vaqueros, An Spáinn  |
| Bás | 19 Lúnasa 1936 38 bliana d'aois Víznar, An Spáinn  |
| Siocair bháis | Walk (en) , bású seachbhreithiúnach, enforced disappearance agus dúnmharú líonmhar (Tráma balaistíoch agus oll-lámhach) |
| Áit adhlactha | luach anaithnid   |
|  |
|  |
| Bainisteoir amharclainne La Barraca |
|  |
|  |
|  1932 – 1936 – Manuel Altolaguirre → In éineacht le: Eduardo Ugarte  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Facultad de Filosofía y Letras (Universidad de Granada) - eolaíocht liteartha (1915–) Ollscoil Granada   |
| Áit chónaithe | Granada Residencia de Estudiantes Casa Huerta de San Vicente (en)  Valderrubio |
| Teanga dhúchais | an Spáinnis |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | stiúrthóir drámaíochta, cumadóir, bainisteoir amharclainne, maisitheoir, ceoltóir, scríbhneoir, drámadóir, file, liriceoir, leabhrógaí  |
| Fostóir | La Barraca   |
| Seánra | Amharclannaíocht agus ealaín |
| Gluaiseacht | Glúin 1927 |
| Mac/iníon léinn de chuid | Martín Domínguez Berrueta agus Fernando de los Ríos |
| Teangacha | An Spáinnis agus an tSlóivéinis |
| Uirlis | Pianó |
| Saothar |
| **Saothar suntasach El público
* Noche
* (1921) Libro de poemas
* (1921) Poema del cante jondo
* (1928) Romancero gitano
* (1930) La zapatera prodigiosa
* (1931) Así que pasen cinco años
* (1933) Bodas de Sangre
* (1934) Yerma
* (1935) Doña Rosita la soltera
* (1935) Seis poemas galegos
* (1936) Poeta en Nueva York
* (1940) Diván del Tamarit
* (1945) La casa de Bernarda Alba
 |
| Teaghlach |
| Páirtí | Emilio Aladrén (1925–1927) Rafael Rodríguez Rapún (1935–1935)  |
| Athair | Federico García Rodríguez  agus Cristiano Ronaldo |
| Siblín | Francisco García Lorca, Isabel García Lorca agus Concepción García Lorca |
| Duine muinteartha | Laura de los Ríos Giner (deirfiúr chéile) Manuel Fernández Montesinos (deartháir céile) Isabel García Rodríguez (aintín) Laura García Lorca (neacht) Vicenta Fernández-Montesinos (neacht) Enrique González García (col ceathair fireann)  |
|  **Síniú**  |
|

---

 |
|

---

   |

File agus drámadóir de chuid na Spáinne ba ea **Federico García Lorca** (5 Meitheamh 1898 – 19 Lúnasa 1936). Bhí grá, éad, paisean agus bás tobann ina dtéarmaí lárnacha i ndrámaí Lorca, agus b'amhlaidh a bhí a shaol féin.

García Lorca c. 1904
## Beatha

1914
### Tús a shaoil

Rugadh Federico ar an 5 Meitheamh, 1898 i Fuente Vaqueros, ar bhruach an Genil, cúpla míle ó Granada. san Provincia de Granada i ndeisceart na Spáinne, i dteaghlach a raibh seasamh eacnamaíoch compordach acu. Baisteadh é mar Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca. Tá a chéad teach, i Fuente Vaqueros, anois ina iarsmalann..

1933
Ba úinéirí talún a athair Federico García Rodríguez (1859-1945) agus a mháthair, Vicenta Lorca Romero (1870-1959). Bhí a mháthair ina múinteoir scoile sular phós sí, agus chothaigh sí blas liteartha a mic.

Chun tús a chur le staidéir meánscoile, cuireadh García Lopez go hAlmería. D'fhan sé lena mhúinteoir Antonio Rodríguez Espinosa ar feadh tréimhse ghairid, ach chuir tinneas scornach tromchúiseach isteach air, a chuir i mbéal an bháis é. Cuireadh iallach air filleadh go práinneach ar a thuismitheoirí.

Sa bhliain 1909, shocraigh a theaghlach síos go buan i Granada, áit ar thosaigh sé ar a chuid staidéir ar dtús ag Coláiste Chroí Ró-Naofa Íosa.

Nuair a bhí sé sna déaga, chuir sé níos mó spéise sa cheol ná sa litríocht; rinne sé staidéar ar an bpianó le Antonio Segura Mesa.

### Ollscoil agus ceol

Rinne Lorca staidéar ar an dlí in Ollscoil Ghranada, ach d'imigh sé leis go Maidrid ina dhiaidh sin.

Ceoltóir den scoth a bhí ann chomh maith. I measc a chairde san ollscoil, bhí níos mó aithne air mar cheoltóir ná mar scríbhneoir. Sa bhliain 1926, i dteach muintire an teaghlaigh García - Trevijano in Órgiva, léirigh sé mazurka a chum Manuel de Falla do Carmen García-Trevijano den chéad uair ag an bpianó, a bhí ag an am seo ina aintín don dlíodóir agus don pholaiteoir frith-Fhranco Antonio García-Trevijano.

Fuair sé an-spreagadh as féile ceol traidisiúnta Fiesta de Cante Jondo i 1922. Bhunaigh sé go leor dá shaothar ar cheol na ngiofóg as sin i leith. Ba é an file ba cháiliúla in Andalucia é mar gheall ar shaothair ar nós *Poema del Cante Jondo* (1931), agus *Primer Romancero Gitano* (1927). Bhí an-cháil ar a dhráma *Marina Pineda*, dráma rómánsúil stairiúil.

Ón flamenco a thóg Federico García Lorca an coincheap *duende*, focal nach féidir a shainmhíniú; ach baint aige le braistintí nó eispéireas níos airde nó níos déine.

Bhí sé an-chairdiúil le healaíontóirí cáiliúla i Maidrid, Juan Ramón Jimenez, Pablo Neruda, Salvador Dalí agus Luis Buñuel ina measc. Meastar go raibh sé i ngrá le Dalí.

Ghnóthaigh Lorca a chéim sa dlí i 1923 agus chuir sin deireadh lena thréimhse ollscoile.

### Taistil

Thug Lorca cuairt ar Nua-Eabhrac i 1929 agus chónaigh sé ar champas Ollscoil Columbia. Ní raibh Béarla ar bith aige agus bhí lionndubh air go minic sa chathair aduain. Ach bhí an-mheas aige ar dhrámaíocht nua na Meiriceánach. Cháin sé cathair a shíl sé a bheith scanrúil agus truaillithe go fisiciúil agus go spioradálta i gcnuasach dánta nár foilsíodh go dtí 1940, *Poeta en Nueva York*, tar éis a bháis.

Thug sé cuairt ghéar ar Chúba agus tháinig abhaile chun na Spáinne i 1931.

### Cogadh agus bás

Mar gheall ar a shaol pearsanta mar dhrámadóir homaighnéasach, agus a dhearcadh polaitiúil, bhí an eite dheis an-naimhdeach dó.

Chuaigh sé ar a choimeád nuair a thosaigh Cogadh Cathartha na Spáinne. Ach tháinig saighdiúirí an Falange air i mí Lúnasa 1936. Daoradh chun báis é gan triail.

Dealbh i Maidrid - Federico Garcia LorcaCuireadh é in uaigh a thochail sé féin. Níor tháinig na saineolaithe fóiréinseacha riamh ar thaisí daonna.

## Saothair

Foilsíodh céad leabhar Lorca i 1918, leabhar taisteal dar teideal *Impresiones Y Paisajes*.

I 1921, foilsíodh *Libro de Poemas*, dánta i bhfoirm fabhalscéalta.

Chuir sé cumann drámaíochta taistil, La Barraca, ar bun nuair a bhí sé ar ais sa bhaile. Léiríodh a chuid drámaí ar fud chúigí na Spáinne.

I measc na ndrámaí ba cháiliúla dá chuid, tá *Boda de Sangre* (Bainis Fola), a léiríodh den chéad uair i 1933, dráma atá cosúil le tragóid Ghréagach.

Léiríodh *Yerma* i 1934, dráma faoi phósadh gan chlann.

Díreach sular maraíodh Lorca, cuireadh *La Casa de Bernarda Alba* ar an ardán den chéad uair, dráma faoi mháthair thiarnúil agus a clann iníonacha ina gcuireann an bhean is óige lámh ina bás féin mar gheall ar a leannán a bheith geallta leis an iníon is sine.

## Oidhreacht

Bhí grá, éad, paisean agus bás tobann ina dtéarmaí lárnacha i ndrámaí Lorca, agus b'amhlaidh a bhí a shaol féin.

Chothaigh saothar Michael Hartnett ar Federico García Lorca.

## Tagairtí