# Cantúin na hEilvéise

| Cantúin na hEilvéise |
| --- |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | ch.ch  |

CuimsíonnIs 26 **cantún na hEilvéise** (Gearmáinis : *Kanton* ; Fraincis : *canton*  ; Iodáilis: *cantone*; Rumantsch Grischun: chantun) ballstáit Chónaidhm na hEilvéise. D'úsáideadh Waldstätte chun tagairt a dhéanamh ar na chéad trí chomhghuaillithe cónasctha a bhunaigh Cónaidhme na hEilvéise sa chéad áit. Tá achoimre ar an dá thréimhse thábhachtach i bhforbairt na Sean-Chónaidhme Eilvéise le téarmaí Acht Orte (‘Ocht gCantón’; ó 1353–1481) agus Dreizehn Orte (13 Cantóin, ó 1513–1798).

Bhí gach cantún de Shean-Chónaidhm na hEilvéise ar a dtugtaí Ort freisin (‘suíomh’, ó roimh 1450), nó Stand (‘eastát’, ó c.  1550), ina stát iomlán ceannasach a raibh a rialuithe teorann féin, a arm, agus a airgeadra féin acu, ó shíniú Síocháin Westfalen (1648) ar a laghad go dtí bunú an stáit fheidearálaigh san Eilvéis sa bhliain 1848, le tréimhse ghairid de rialtas láraithe le linn na Poblachta Helvetic (1798-1803). Tá an téarma Kanton in úsáid go forleathan ón 19ú haois. cantún de Chónaidhm na hEilvéise Sean, ar a dtugtaí Ort freisin (‘suíomh’, ó roimh 1450), nó Stand (‘eastát’, ó c. 1550 ), stát iomlán ceannasach a raibh a rialtáin teorann féin, a arm, agus a airgeadra féin ó Chonradh Westphalia (1648) ar a laghad go dtí bunú stát feidearálach na hEilvéise in 1848, le tréimhse ghairid de rialtas láraithe le linn na Poblachta **Helvética** (1798–1803). Tá an téarma Cantún in úsáid go forleathan ón 19ú haois.

## Liosta de Chantúin

Nuashonraigh an liosta anois |Cuardaigh íomhánna
Gintear an liosta see ó shonraí i Wikidata, agus anois agus arís nuashonraíonn Listeriabot é.
 **Bainfear eagarthóieachtí laistigh den liosta seo: cuir an mhír in eagar ar Wikidata!**

| # | Armas | Cantún | Cód | Príomhchathair | Bunaithe | Daonra | Achar km2 | Teanga |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | *Unterwalden* |  |  | 1315 |  |  |  |
| 2 |  | *cantún Aargau* | AG | Aarau | 1803 | 726894 | 1403.77 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 3 |  | *cantún Appenzell Ausserrhoden* | AR | Herisau *Trogen* | 1513 | 56495 | 242.84 ciliméadar cearnach | *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* |
| 4 |  | *cantún Appenzell Innerrhoden* | AI | *Appenzell* | 1513 | 16585 | 172.48 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 5 |  | *cantún Basel-Landschaft* | BL | Liestal | 1833 | 298837 | 517.67 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 6 |  | *cantún Basel-Stadt* | BS | Basel | 1833 | 200031 | 36.95 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 7 |  | *cantún Bern* | BE | Beirn | 1353 | 1063533 | 5959 ciliméadar cearnach | *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* *Swiss French* |
| 8 |  | *cantún Fribourg* | FR | Fribourg | 1481 | 341537 | 1671.36 ciliméadar cearnach | an Fhraincis an Ghearmáinis |
| 9 |  | *cantún Glarus* | GL | Glarus | 1352 | 42056 | 685.3 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* |
| 10 |  | *cantún Graubünden* | GR | Chur | 1496 | 204888 | 7105.39 ciliméadar cearnach | an Rómainis an Iodáilis an Ghearmáinis |
| 11 |  | *cantún Jura* | JU | Delémont | 1979-01-01 | 74548 | 838.51 ciliméadar cearnach | an Fhraincis |
| 12 |  | *cantún Lucerne* | LU | Luzern | 1332 | 432744 | 1493.51 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 13 |  | *cantún Neuchâtel* | NE | Neuchâtel | 1034 | 178291 | 802.24 ciliméadar cearnach | an Fhraincis |
| 14 |  | *cantún Nidwalden* | NW | *Stans* | 1291 | 45016 | 275.85 ciliméadar cearnach | *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* |
| 15 |  | *cantún Obwalden* | OW | *Sarnen* | 1291 | 39272 | 490.58 ciliméadar cearnach | *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* |
| 16 |  | *cantún Schaffhausen* | SH | Schaffhausen | 1501 | 87111 | 298.42 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 17 |  | *cantún Schwyz* | SZ | Schwyz | 1240 | 167403 | 907.88 ciliméadar cearnach | *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* |
| 18 |  | *cantún Solothurn* | SO | Solothurn | 1481 | 286844 | 790.45 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 19 |  | *cantún St. Gallen* | SG | Sankt Gallen | 1803 | 535114 | 2030.75 ciliméadar cearnach | *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* |
| 20 |  | *cantún Thurgau* | TG | Frauenfeld | 1803 | 295220 | 991.77 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 21 |  | *cantún Ticino* | TI | Bellinzona | 1803 | 358903 | 2812.15 ciliméadar cearnach | an Iodáilis |
| 22 |  | *cantún Uri* | UR | *Altdorf* | 1291 | 37931 | 1076.57 ciliméadar cearnach | *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* an Ghearmáinis |
| 23 |  | *cantún Valais* | VS | Sion | 1815 | 365844 | 5224.5 ciliméadar cearnach | an Fhraincis *Ard-Ghearmáinis na hEilvéise* an Ghearmáinis |
| 24 |  | *cantún Vaud* | VD | Lausanne | 1803 | 845870 | 3211.94 ciliméadar cearnach | an Fhraincis |
| 25 |  | *cantún Zug* | ZG | Zug | 1352 | 132556 | 238.73 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 26 |  | *cantún Zürich* | ZH | Zürich | 1351 | 1620020 | 1729 ciliméadar cearnach | an Ghearmáinis |
| 27 |  | *cantún na Ginéive* | GE | an Ghinéiv | 1815 | 524410 | 282.49 ciliméadar cearnach | an Fhraincis *Swiss French* |

Deireadh liosta ginte go huathoibríoch.
## Tagairtí