# Macbeth (dráma)

Macbeth|   |
| Cineál | saothar drámaíochta  |
| Údar | William Shakespeare  |
| Teanga | Nua-Bhéarla Moch agus Béarla  |
| Dáta a bunaíodh | 1606  |
| Seánra | traigéide  |
| Gníomh | 5  |
| Dáta foilsithe | 1623  |
| Personatges |
| Carachtair | King Duncan (en) , Macbeth (en) , Lady Macbeth (en) , Banquo (en) , Macduff, Lady Macduff (en) , Macduff's son (en) , Siward, Earl of Northumbria (en) , Young Siward (en) , Fleance (en) , Three Witches (en) , Malcolm (en) , Donalbain (en) , Ross (en) , Lennox (en) , Angus (en) , Menteith (en) , Caithness (en) , Seyton (en) , Hecate (en) , Captain (en) , Murderer Ι (en) , Murderer ΙΙ (en) , Murderer ΙΙΙ (en) , Porter (en) , Doctor Ι (en) , Doctor ΙI (en)  agus Gentlewoman (en)   |
| Eile |
| Aitheantóir Theatricalia | c0k agus t  |
|

---

  |

An t-aisteoir Charles Kean i bpáirt Macbeth sa bhliain 1858
Is dráma traigéide leis an ndrámadóir clúiteach Sasanach, William Shakespeare, é **Macbeth**. Is é an traigéide is giorra agus is fuiltí dá chuid. Bhunaigh Shakespeare plota Macbeth go garbh ar rí stairiúil na hAlban, de réir an chuntais a thug Raphael Holinshed ar a shaol. Aithnítear go forleathan, áfach, go scinneann scéal an dráma i bhfad ón bhfírinne stairiúil.

## Dátú an Dráma

Ní féidir a rá cén t-am go beacht a scríobhadh Macbeth, ós rud é gurb iomaí athrú agus leasú a rinne Shakespeare ar an téacs i ndiaidh an chéad leagan. Is iomaí saineolaí a shíleann gur chum an t-údar sna blianta 1603-1606 é, a bheag nó a mhór. Tá an chuma ar an scéal go raibh an dráma ceaptha le corónú an Rí Séamus a hAon a cheiliúradh, sa bhliain 1603 - ba de shliocht Banquo an Rí Séamus, de réir mar a chreid sé féin, ar a laghad - agus mar sin, is dócha nár cumadh an dráma roimh an mbliain sin. Tá siad ann freisin ar dóigh leo gur sa bhliain 1605 nó 1606 a tháinig Macbeth ar pár, ó aithníonn siad tagairtí do Chomhcheilg an Phúdair agus do na próiseanna dlí ina diaidh.

## Na Pearsana

*Macbeth* - Póstaer t.1884
* Duncan - Rí na hAlban.

* Malcolm - an mac is sine ag Duncan.

* Donalbain - an mac is óige ag Duncan.

* Macbeth - ginearál in arm an Rí Duncan. Tá sé ina thaen ar Glamis.

* Lady Macbeth - bean chéile Macbeth.

* Banquo - cara le Macbeth, ginearál eile in arm an Rí Duncan.

* Fleance - mac Banquo.

* Macduff - an Taen ar Fhìobh.

* Lady Macduff - bean chéile Macduff.

* Mac Macduff.

* Lennox - tiarna Albanach.

* Ross - tiarna Albanach.

* Angus - tiarna Albanach.

* Mentieth - tiarna Albanach.

* Caithness - tiarna Albanach.

* Siward - Iarla Northumberland, ginearál na bhfórsaí Sasanacha.

* Siward Óg - mac Siward.

* Seyton - searbhónta.

* Hecate - príomh-bhandraoi, bandia na draíodóireachta.

* Triúr bandraoithe

* Triúr dúnmharfóirí

* Timire, nó Teachtaire

* Dochtúir Sasanach

* Dochtúir Albanach

## Leagan Gaeilge

Sa bhliain 1925, d'fhoilsigh an Gúm leagan Gaeilge den dráma seo. S. Labhrás Ó Súilleabháin a d'aistrigh go Gaeilge é. Ní raibh an t-aistriúchán seo ar fáil le fada, ach sa bhliain 2007, tháinig leagan nua i gcló ó Choiscéim faoin teideal *Traigéide Mhic Bheatha*, agus é réitithe don fhoilsiú ag Nicholas Williams (féach thíos). D'fhéach Williams le hainmneacha na gcarachtar a Ghaelú, nó i ndiaidh an iomláin, tá an scéal suite in Albain nuair a bhí i bhfad níos mó Gaeilge (nó Gàidhlig) á labhairt sa tír sin ná Béarla (nó Albainis). Ainmneacha ab ea na bunleaganacha féin ar féidir an bunús Gaelach a aithint orthu faoi bhréagriocht an Bhéarla. Seo mar a d'ath-Ghaelaigh Williams cuid de na hainmneacha:

* *Macbeth* -> Mac Bheatha
* *Duncan* -> Donnchadh
* *Malcolm* -> Calum
* *Macduff* -> Mac Duibh
* *Lennox* -> Leamhanach
* *Banquo* -> Bánchú

## Naisc Sheachtracha

* Nasc leis an leagan Gaelach athfhoilsithe Curtha i gcartlann 2012-03-08 ar an Wayback Machine
* Téacs an dráma *Macbeth* as Béarla

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin drámaíocht nó dráma é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |