# Hermann von Helmholtz

Hermann von Helmholtz|   |
| Ainm sa teanga dhúchais | (de) Hermann Ludwig Ferdinand von Helmholtz  |
| Beathaisnéis |
| Breith | (de) Hermann Ludwig Ferdinand Helmholtz  31 Lúnasa 1821 Potsdam (an Phrúis) |
| Bás | 8 Meán Fómhair 1894 73 bliana d'aois Charlottenburg (Impireacht na Gearmáine) |
| Áit adhlactha | Friedhof Wannsee, Lindenstraße (en) , A.T.22  ﻿ / ﻿  |
|  |
|  |
| Cathaoirleach Deutsche Physikalische Gesellschaft |
|  |
|  |
|  1878 – 1894 ← Emil du Bois-Reymond – Wilhelm Johann Friedrich von Bezold → |
| Uachtarán Ollscoil Friedrich-Wilhelm |
|  1877 – 1878 ← Heinrich Adolf von Bardeleben – Eduard Zeller →  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Pépinière  (1838–1843) Ollscoil Friedrich-Wilhelm   Hermann-von-Helmholtz-Gymnasium (en)   (–1837)  |
| Tráchtas acadúil | *De fabrica systematis nervosi evertebratorum* (1842 ) |
| Comhairleoir dochtúireachta | Johannes Peter Müller |
| Gníomhaíocht |
| Réimse oibre | Fisic, míochaine, fiseolaíocht agus síceolaíocht |
| Suíomh oibre  | Bonn  Königsberg  Heidelberg  Beirlín   |
| Gairm | fisiceoir, fealsamh, bithfhisiceoir, anatamaí, lia mileata, nádúraí, paiteolaí, fiseolaí, múinteoir ollscoile, oftailmeolaí, síceolaí, ceoleolaí, teoiricí ceoil, eolaí  |
| Fostóir | Physikalisch-Technische Bundesanstalt (1882–1894) Ollscoil Friedrich-Wilhelm (1871–1894) Ollscoil Heidelberg (1858–1871) Ollscoil Bonn (1855–1858) Ollscoil Königsberg (1849–1855) Arm na Prúise, lia mileata (1843–1848) Charité (1842–1843)  |
| Ball de | LeathnaighAcadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí (comhalta iasachta de chuid Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí) (1883–) Accademia dei Lincei (1875–) Cumann Ríoga na nEolaíochtaí in Uppsala (1872–) Accademia delle Scienze di Torino (1870–) Royal Swedish Academy of Music (en)  (1870–) Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL  Académie Nationale de Médecine  Acadamh Ríoga Ealaíon agus Eolaíochtaí na hÍsiltíre  An Cumann Ríoga  Cumann Ríoga Dhún Éideann  Acadamh Ríoga an Leighis sa Bheilg  Cumann Meiriceánach na Fealsúnachta  Acadamh Rúiseach na nEolaíochtaí  Poznań Society of Friends of Learning (en)   Acadamh Ríoga na Sualainne um Eolaíocht  Acadamh Ríoga na Prúise um Eolaíocht  Acadamh Eolaíochtaí agus Daonnachtaí na Baváire  Acadamh Eolaíochtaí Saint Petersburg  Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá  Acadamh Eolaíochtaí na hUngáire  An Cumann Ríoga Fiseagrafach in Lund  Acadamh na nEolaíochtaí, Göttingen   |
| Spéis aige/aici i | Fiseolaíocht |
| Mac/iníon léinn de chuid | Johannes Peter Müller |
| Mac/iníon léinn | Ágost Heller, Aleksey Sokolov, Theodor Leber agus Francis Robbins Upton |
| Teangacha | An Ghearmáinis |
| Saothar |
| **Saothar suntasach dlí imchoimeád an fhuinnimh
* Young–Helmholtz theory (en)
* Helmholtz coil (en)
* Kelvin–Helmholtz instability (en)
* specific Helmholtz energy (en)
* Helmholtz's theorems (en)
* molar Helmholtz energy (en)
* Gibbs–Helmholtz equation (en)
* Helmholtz decomposition (en)
* Helmholtz pitch notation (en)
* Helmholtz free energy (en)
* Helmholtz resonance (en)
* Kelvin–Helmholtz mechanism (en)
* Helmholtz equation (en)
* Helmholtz–Kohlrausch effect (en)
 |
| Mac léinn dochtúireachta | Henry Augustus Rowland, Friedrich Schottky, Gabriel Lippmann, Heinrich Rudolf Hertz, Albert Abraham Michelson, Mihajlo Pupin, Friedrich Goltz, Wilhelm Carl Werner Otto Fritz Franz Wien, Otto Lummer, Theodor des Coudres, Arthur Gordon Webster, Max Wien, Arthur Schuster, William James agus Ernst Pringsheim |
| Suíomh a chartlainne | * Archive of the Deutsches Museum (en)
 |
| Teaghlach |
| Céile | Olga von Helmholtz (1849–1859) Anna von Helmholtz (1861–)  |
| Páiste | Richard von Helmholtz  ( ) Robert von Helmholtz  ( Anna von Helmholtz) Ellen von Siemens-Helmholtz  ( Anna von Helmholtz) Friedrich Julius von Helmholtz  ( Anna von Helmholtz)  |
| Athair | Ferdinand Helmholtz |
| **Gradam a fuarthas (1888)  Bonn Albert
* (1881)  Duais Léachtóireachta Faraday
* (1881)  Commandeur de la Légion d'honneur‎
* (1873)  Bonn Copley
* (1873)  Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste
* (1868)  Bonn Matteucci
* (1866)  Bavarian Maximilian Order for Science and Art (en)
* (1864)  Léacht Croone
* (1862)  membre d'honneur du Physikalischer Verein (fr)
* (24 Bealtaine 1860)  Ball Eachtrach den Chumann Ríoga
 |
|

---

 |
|

---

  |

Eolaí Gearmánach ab ea **Hermann Ludwig Ferdinand von Helmholtz** (31 Lúnasa 1821 – 8 Meán Fómhair 1894). Rinne sé taighde suntasach ar dhlí imchoimeád an fhuinnimh, teirmidinimic, leictridinimic agus leictreamaighnéadas. D'fheabhsaigh sé teoiric Young ar radharc daite na súl, agus mhínigh próiseas ceartaithe na súl. D'fhionn sé an t-oftalmascóp (1851), uirlis lenar féidir an taobh istigh den tsúil a fheiceáil.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |