# Dlí an Aontais Eorpaigh

Is córas dlí fornáisiúnta é **Dlí an Aontais Eorpaigh** laistigh desna 27 ballstát den Aontas Eorpach (AE). D'fhás sé le himeacht ama ó bunaíodh Comhphobal Eorpach do Ghual agus Chruach, chun síocháin, ceartas sóisialta, geilleagar margaidh le lánfhostaíocht, agus cosaint chomhshaoil a chur chun cinn. Tá structúr bunreachta an AE bunaithe ar na conarthaí sínithe ag na ballstáit. Léirmhínítear dlí, agus cruthaítear cásdlí, an AE ag an mbrainse breithiúnach, aitheanta go comhchoiteann mar Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.

Cruthaítear gníomhartha dlí an an AE le nósanna imeachta reachtaíochta éagsúla, agus iad a leanas rannpháirteach ann:

* Parlaimint na hEorpa (tofa ag an pobal)
* Comhairle an Aontais Eorpaigh (a dhéanann ionadaíocht do rialtais na mballstát)
* An Coimisiún Eorpach (comh-aireacht tofa ag an gComhairle agus an bParlaimint)
* uaireanta An Chomhairle Eorpach (na cinn stáit).

Níl ceart maidir le tionscnamh reachtach ach leis an gCoimisiún.

Is féidir le baill nua a dhul isteach san AE má ghlacann siad le rialacha an Aontais, agus tá cead ag baill a dhul amach dar lena gcuid riachtanais bunreachta féin. Mar thoradh tarraing siar na Ríochta Aontaithe, tá ann anois corpas dlí coinnithe an AE laistigh de dlí na Ríochta Aontaithe.

## Naisc sheachtracha

* EUR-Lex, reachtaíocht an AE], reatha agus molta
* Conarthaí an AE
* Achoimrí ar reachtaíocht an AE
* Forbairt reachtaíocht an Aontais Eorpaigh

## Foinsí

* Barnard, Catherine (2013). "The substantive law of the EU : the four freedoms". Oxford University Press.
* Barnard, Catherine & Steve Peers, eag. *European Union law*, 4ú heagrán, Oxford: Oxford University Press, 2023.
* "EU External Relations Law: The Cases in Context"  (2022). Oxford: Hart Publishing/Bloomsbury.
* "The evolution of EU Law"  (2015). Oxford University Press.
* "EU Law: Text, Cases, and Materials"  (2020). Oxford University Press.
* Dickson, Julie & Paulos Eleutheriadēs, eag. *Philosophical foundations of European Union law*. Oxford: Oxford University Press, 2012.
* Hartley, Trevor (2014). "The foundations of European Union law : an introduction to the constitutional and administrative law of European Union". Oxford University Press.
* Horspool, Margot & Matthew Humphreys. *European Union law*, 11ú heagrán, Oxford: Oxford University Press, 2021.
* McGaughey, Ewan (2022). "Principles of Enterprise Law: the Economic Constitution and Human Rights". Cambridge University Press.
* Morano-Faodi, Sonia & Jen Neller. *Fairhurst's law of the European Union*, 13ú eagrán, Harlow/NY: Pearson Education, 2020.
* O'Neill, Aidan. *EU law for UK lawyers*, 2a heagrán, Oxford: Hart, 2011.
* Reich, Norbert, Annette Nordhausen-Scholes, & Jeremy Scholes. *Understanding EU internal market law*, 3ú heagrán, Cambridge: Intersentia, 2015.
* Riesenhuber, Karl, ed. *European legal methodology*, 2a heagrán, Cambridge: Intersentia, 2021.
* "Essential EU Law in Charts"  (2020). Budapest HVG-ORAC.
* Weiler, JHH (1991). "The Transformation of Europe". *Yale Law Journal* **100**: 2403–2483. doi:10.2307/796898. ISSN 0044-0094. JSTOR 796898.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin Aontas Eorpach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |