# Thomas Edison

Thomas Edison|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | (en) Thomas Alva Edison  11 Feabhra 1847 Milan, Ohio  |
| Bás | 18 Deireadh Fómhair 1931 84 bliana d'aois West Orange, New Jersey  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Diaibéiteas chineál 2) |
| Áit adhlactha | Thomas Edison National Historical Park   |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Grúpa eitneach | Meiriceánaigh |
| Reiligiún | Dias |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Cooper Union - ceimic (1875–1879)  |
| Áit chónaithe | Thomas Edison Winter Estate (en)  |
| Teanga dhúchais | Béarla |
| Gníomhaíocht |
| Réimse oibre | Fionnachtain, fiontraíocht, innealtóireacht leictreach, innealtóireacht, cumadóir, fiontraí agus scríbhneoireacht scáileáin |
| Gairm | innealtóir, matamaiticeoir, scríbhneoir scripte, stiúrthóir scannán, fisiceoir, cumadóir, fiontraí, léiritheoir scannáin  |
| Tréimhse oibre | 1877 – |
| Fostóir | General Electric  Continental Edison (en)    |
| Ball de | Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí (Ball d'Acadamh Náisiúnta Eolaíochtaí na Stát Aontaithe) (1927–) Cumann Meiriceánach na Fealsúnachta (1896–) Acadamh Rúiseach na nEolaíochtaí  Acadamh Ríoga na Sualainne um Eolaíocht  Acadamh Eolaíochtaí APSS  Naval Advisory Board of Inventions (en)    |
| Teangacha | Béarla |
| Saothar |
| **Saothar suntasach lampa gealbhruthach
* Fónagraf
 |
| Suíomh a chartlainne | * Ollscoil Rutgers
* Cartlann ETH Zürich [ CH-001807-7:Hs 460]
 |
| Teaghlach |
| Céile | Mary Stilwell Edison (1871–1884), bás a c(h)éile Mina Miller (1886–1931)  |
| Páiste | Charles Edison  ( Mina Miller) Marion Estelle Edison Oeser  ( Mary Stilwell Edison) Madeleine Edison  ( Mina Miller) Thomas Alva Edison  ( Mary Stilwell Edison) Theodore Miller Edison  ( Mina Miller) William Leslie Edison  ( Mary Stilwell Edison)  |
| Athair | Samuel Ogden Edison  agus Nancy Elliott |
| Siblín | Carlisle Snow Edison |
| Duine muinteartha | Lewis Miller (athair céile)  |
| Gradam a fuarthas* (2010)  Gradam Teicniúil Grammy
* (2008)  New Jersey Hall of Fame (en)
* (1977)  Gradam Iontaobhaithe Grammy
* (1973)  National Inventors Hall of Fame (en) , as a saothar *lampa gealbhruthach*
* (1929)  Bonn John Scott
* (1928)  Bonn Óir na Comhdhála
* (1920)  Navy Distinguished Service Medal (en)
* (1915)  Bonn Franklin
* (1908)  John Fritz Medal
* (1899)  Edward Longstreth Medal (en)
* (1895)  Duais Rumford
* (1892)  Bonn Albert
* (10 Meán Fómhair 1889)  Commandeur de la Légion d'honneur‎
* (1889)  grand officer of the Order of the Crown of Italy (en)
* (1889)  Bonn John Scott
* (1887)  Bonn Matteucci
* (1881)  Officier de la Légion d'honneur
* (1879)  Chevalier de la Légion d'honneur‎
* Bonn Benjamin Franklin
* dochtúireacht oinigh ó Ollscoil Rutgers
* réalta ar Hollywood Walk of Fame
 |
|  **Síniú**  |
|

---

 |
|  Veu de Thomas Edison (*Béarla*)  |
|

---

    |

(en) *A Day with Thomas Edison* (1922)
Ceapadóir agus fear gnó ab ea **Thomas Alva Edison** (11 Feabhra 1847 – 18 Deireadh Fómhair 1931), a rugadh i Ohio, Stáit Aontaithe Mheiriceá.

D'fhionn sé an fónagraf (1877), an glacadóir don teileagraf, córas chun 4 theachtaireacht a tharchur go comhuaineach, tarchuradóir carbóin teileafóin, an chéad lampa gealbhruthach (1879), agus córas iomlán dáilte leictreachais.

D'fhorbair sé an chéad fhearas lárnach chun cumhacht leictreach a ghiniúint is a tharchur go forleathan. D'fhorbair sé batairí, agus fiú an chéad iarnród leictreach (Hoboken NJ, 1930).

Bhí níos mó ná 1,300 paitinn ag Edison.

## Aireagáin

* An fónagraf. Edison a thaispeáin an gléas seo i 1877 mar ionstraim deachtaithe don oifig, ach tháinig sé chun foirfeachta mar chóras siamsa baile sa leathchéad bliain ina dhiaidh sin.
* An micreafón. Shaothraigh Bell is Edison na céad chinn le haghaidh teileafónaíochta

* **Teirmianaic**. Thomas Edison a d'fhionn an iarmhairt seo i 1883.
* D'úsáid Edison stiallacha leanúnacha scannáin fhótagrafaigh ina cheamara Kinetoscope i 1891 , ach ba iad na deartháireacha Lumiere, a theilg íomhánna ar scáileán os comhair lucht mór féachana i 1895, a bhunaigh an tionscal taifeadta scannán is a léirithe i bpictiúrlanna. Ag tosú le cineiteagraf Dickson ó chomhlacht Thomas Edison i 1891 , bunaíodh an scannán 35 mm, pollta ar a fhad chun gurbh fhéidir é a ghluaiseacht ar aghaidh le cromán, oibrithe de láimh ag an gceamaradóir féin,

Thomas Edison, 1878
## Oidhreacht

Bhí tionchar mór ag Edison ar an eolaíocht i rith an 19ú agus 20ú haois.

* Leag Alexander Graham Bell síos bunús an teileafóin le glacadóir ionduchtaithe a cheap sé féin chun an fhuaim a chruthú, ceangailte le sreang le tarchuradóir carbóin de chuid Thomas Edison.
* Thosaigh Arthur Edwin Kennelly ag obair le Thomas Edison sna Stáit Aontaithe i 1887.
* Ó 1891, thosaigh Henry Ford ag obair do chomhlacht Edison i nDetroit.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |