# 1 Lúnasa

Is é an **1 Lúnasa** an 213ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 214ú lá i mbliain bhisigh. Tá 152 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte

* Lá Lúnasa in Éirinn
* An Eilvéis - Lá Náisiúnta (Gearmáinis: *Schweizer Bundesfeier*; Fraincis: *Fête nationale Suisse*; Iodáilis: *Festa nazionale Svizzera*)

## Daoine a rugadh ar an lá seo

* 1744 — Jean-Baptiste de Lamarck, nádúraí Francach (b. 1829)
* 1779 — Francis Scott Key, dlíodóir agus liriceoir Meiriceánach (b. 1843)
* 1819 — Herman Melville, úrscéalaí agus file Meiriceánach (b. 1891)
* 1883 — Laurence Walsh, polaiteoir Éireannach (b. 1962)
* 1889 — John Friel, polaiteoir Éireannach (b. 1963)
* 1901 — Leo Skinner, polaiteoir Éireannach (b. 1970)
* 1902 — Pete Latzo, dornálaí Meiriceánach (b. 1968)
* 1910 — Eero Saarinen, ailtire Fionlannach (b. 1961)
* 1914 — Patrick McAuliffe, polaiteoir Éireannach (b. 1989)
* 1920 — Ned Brennan, polaiteoir Éireannach (b. 1988)
* 1922 — Carey Joyce, polaiteoir Éireannach (b. 2010)
* 1926 — Declan Costello, dlí-eolaí agus polaiteoir Éireannach (b. 2011)
* 1930 — Pierre Bourdieu, socheolaí, antraipeolaí, agus fealsamh Francach (b. 2002)
* 1931 — Seán Ó Riada, cumadóir ceoil (b. 1971)
* 1938 — Paddy Moloney, ceoltóir Éireannach (b. 2021)
* 1945 — Douglas Dean Osheroff, fisiceoir Meiriceánach
* 1946 — Frank McLoughlin, polaiteoir Éireannach
* 1947 — Tommy Broughan, polaiteoir Éireannach de chuid Pháirtí an Lucht Oibre
* 1948 — John Browne, polaiteoir Éireannach a rugadh in 1948
* 1950 — Frances Fitzgerald, polaiteoir Éireannach
* 1954 — Trevor Berbick, dornálaí trom-mheáchain Iamácach (b. 2006)
* 1956 — Liam Penrose, polaiteoir Éireannach de chuid Pháirtí an Lucht Oibre
* 1960 — Mícheál Ó Máirtín, polaiteoir Éireannach de chuid Fianna Fáil
* 1963 — Amber Rudd, polaiteoir Briotanach
* 1963 — Coolio, rapálaí agus aisteoir Meiriceánach (b. 2022)
* 1964 — Kaspar Capparoni, aisteoir
* 1969 — Yannis Kyriakides, cumadóir Ísiltíreach
* 1978 — Oliver Dowden, polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe
* 1981 — Stephen Hunt, peileadóir Éireannach
* 1986 — Elena Vesnina, imreoir leadóige Rúiseach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo

* 1714 — Áine na Breataine Móire, 49, banríon (r. 1665)
* 1913 — Lesya Ukrainka, file agus scríbhneoir Úcránach (r. 1871)
* 1922 — Énrí Ó Beóláin, poblachtánach agus polaiteoir Éireannach (r. 1887)
* 1966 — Martin Nally, polaiteoir Éireannach (r. 1882)
* 1969 — Alfred O'Rahilly, scoláire agus polaiteoir Éireannach (r. 1884)
* 1970 — Frances Farmer, ban-aisteoir Meiriceánach (r. 1913)
* 1972 — Seán Farrell, polaiteoir Éireannach
* 1980 — Bob Godwin, dornálaí Meiriceánach (r. 1911)
* 1980 — Daniel Hogan, polaiteoir Éireannach (r. 1899)
* 1986 — James Horan, sagart Éireannach (r. 1911)
* 2007 — Tommy Makem, 74, ceoltóir Éireannach (r. 1932)
* 2009 — Corazon Aquino, uachtarán ar Phoblacht na nOileán Filipíneach (r. 1933)
* 2018 — Mary Carlisle, ban-aisteoir Meiriceánach (r. 1914)
* 2020 — Wilford Brimley, aisteoir Meiriceánach (r. 1934)
* 2022 — Clíodna Cussen, dealbhóir agus scríbhneoir Éireannach (r. 1932)

## Tarluithe eile

* 1800 - Cur i bhfeidhm an Achta Aontais a chruthaigh Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
* 1833 - Chuir an Bhreatain deireadh le sclábhaíocht
* 1914 - An Chéad Chogadh Domhanda: d'fhógair Impireacht na Gearmáine cogadh ar Impireacht na Rúise
* 1915 - Tharla sochraid do Dhiarmaid Ó Donnabháin Rosa. Thug Pádraig Mac Piarais a óráid chlúiteach ag taobh na huaighe
* 1944 - Chuir Arm na Polainne tús le feachtas chun cathair Vársá a fháil ar ais ó na Naitsithe
* 1981 - Thosaigh MTV ag craoladh
* 2003 - Cuireadh tús le hionchoisne faoi bhás an Dochtúra David Kelly, saineolaí arm, sa Ríocht Aontaithe.