# Albert Einstein

Albert Einstein|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | 14 Márta 1879 Ulm, An Ghearmáin  |
| Bás | 18 Aibreán 1955 76 bliana d'aois Princeton, New Jersey  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Ainéaras aortach abdómain) |
| Áit adhlactha | National Museum of Health and Medicine (en)    |
|  |
|  |
|  Ollamh  |
|  |
|  |
|  1911 –  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Grúpa eitneach | Na Giúdaigh |
| Reiligiún | Agnóiseachas, an Giúdachas agus paindiachas |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | ETH Zürich - mathematics education (en)  (1896–1900) old Kantonsschule (Albert Einstein House) (en)  - matura (en)  (1895–1896) Luitpold-Gymnasium (en)   (1888–1894) Ollscoil Zürich - fisic (–1905)  |
| Céim acadúil | Doctor of Philosophy in Physics (en)  |
| Tráchtas acadúil | *Eine neue Bestimmung der Moleküldimensionen* (1905 ) |
| Comhairleoir dochtúireachta | Alfred Kleiner, Heinrich Burkhardt agus Heinrich Friedrich Weber |
| Áit chónaithe | Einsteinhaus Caputh (en)  Einsteinhaus (en)  München Princeton Smíchov (en)  Schaffhausen |
| Teanga dhúchais | an Ghearmáinis |
| Gníomhaíocht |
| Réimse oibre | An fhisic theoiriciúil |
| Suíomh oibre  | Beirlín (1914–1933) Zürich (1912–1914) Prág (1911–1912) Zürich (1909–1911) Beirn (1902–1909) Princeton  Caputh   |
| Gairm | múinteoir ollscoile (1909–), scrúdaitheoir paitinne (1901–1906), scríbhneoir, fisiceoir teoiriciúil, eolaí, matamaiticeoir, fealsamh, fisiceoir, oideolaí, fealsamh na heolaíochta, ollamh, cumadóir, scríbhneoir eolaíochta, síochánaí  |
| Fostóir | Ollscoil Princeton (1933–1955) Ollscoil Leiden, Professor by special appointment (en) . Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen (1920–1946) Cumann Kaiser Wilhelm, stiúrthóir (1917–1933) Deutsche Physikalische Gesellschaft, uachtarán (1916–1918) Ollscoil Humboldt Bheirlín, ollamh (1914–1933) Acadamh Ríoga na Prúise um Eolaíocht (1914–1933) ETH Zürich, ollamh (1912–1914) German University in Prague (en) , ollamh (1911–1912) Ollscoil Zürich, ollamh (1909–1911) Ollscoil Bern, múinteoir (1908–1909) Swiss Federal Institute of Intellectual Property (en)  (1902–1909) an Institiúid Ard-Léinn  Ollscoil Leiden  Ollscoil Shéarlais i bPrág  Beirn  Ollscoil California, Berkeley   |
| Ball de pháirtí polaitíochta | Páirtí Daonlathach na Gearmáine (–1933)  |
| Ball de | Acadamh na Seapáine (ball oinigh) (1950–) Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí (Ball d'Acadamh Náisiúnta Eolaíochtaí na Stát Aontaithe) (1942–) Acadamh Eolaíochtaí na Gearmáine, Leopoldina (1932–) Cumann Meiriceánach na Fealsúnachta (1930–) Acadamh Rúiseach na nEolaíochtaí (corresponding member of RAS (en) ) (1922–) Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí (comhalta iasachta de chuid Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí) (1922–) Accademia dei Lincei (1921–) Centre international de synthèse (en)   Acadamh Náisiúnta Eolaíochta na hIndia  Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL  Acadamh Eolaíochtaí na Brasaíle  Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá  Acadamh Ríoga na Sualainne um Eolaíocht  Acadamh Ríoga na Prúise um Eolaíocht  Acadamh Ríoga Ealaíon agus Eolaíochtaí na hÍsiltíre  Acadamh Eolaíochtaí agus Daonnachtaí na Baváire  Acadamh na nEolaíochtaí  Acadamh na nEolaíochtaí, Göttingen  An Cumann Ríoga   |
| Spéis aige/aici i | Fisic |
| Mac/iníon léinn de chuid | Heinrich Friedrich Weber agus Hermann Minkowski |
| Mac/iníon léinn | Ernst G. Straus |
| Faoi thionchar | Fyodor Dostoyevsky, Hermann Minkowski, Benedictus de Spinoza, Mahatma Gandhi, Arthur Schopenhauer, Hendrik Lorentz, George Bernard Shaw, Isaac Newton, Riazuddin, David Hume, Thomas Young, Georg Friedrich Bernhardt Riemann, Moritz Schlick, James Clerk Maxwell, Paul Valery, Karl Pearson, Henry George agus Ernst Mach  |
| Teangacha | Béarla agus an Ghearmáinis |
| Uirlis | Veidhlín |
| Ghlac sé/sí páirt i |
|  |
| 1927 | 5th Solvay Conference on Physics (en)  |
| 1911 | 1st Solvay Conference on Physics (en)   |
|  |
| Saothar |
| **Saothar suntasach stimulated emission (en)
* tairiseach Planck
* Einstein field equations (en)
* teoiric an aonréimse
* coibhéis maise is fuinnimh
* teoiric choibhneasachta Einstein
* iarmhairt fhótaileictreach
* (1900) meicnic chandamach
* (1905) special relativity (en)
* (1905) theory of Brownian Motion (en)
* (1916) teoiric ghinearálta na coibhneasachta
 |
| Mac léinn dochtúireachta | Leo Szilard |
| Suíomh a chartlainne | * Cartlann Litríochta na hEilvéise
* Albert Einstein Archives (en)
* Leabharlann Louis Round Wilson 3048-z
* Cartlann ETH Zürich [ Sammelbestand\_Einstein\_Albert]
* Leabharlann Regenstein
 |
| Teaghlach |
| Céile | Mileva Marić (1903–1919) Elsa Einstein (1919–1936)  |
| Páiste | Hans Albert Einstein  ( Mileva Marić) Eduard Einstein  ( Mileva Marić) Lieserl Einstein  ( Mileva Marić)  |
| Athair | Hermann Einstein  agus Pauline Koch |
| Siblín | Maja Einstein |
| Duine muinteartha | Lina Einstein (col ceathrair baineann) Elsa Einstein (col ceathrair baineann)  |
| Croineolaíocht |
|  |
|  | Nobel Prize winner (en)   |
|  |
| Gradam a fuarthas* (2009)  Great Immigrants Award (en)
* (2008)  New Jersey Hall of Fame (en)
* (1949)  honorary doctor of the Hebrew University of Jerusalem (en)
* (1942)  Ball d'Acadamh Náisiúnta Eolaíochtaí na Stát Aontaithe
* (1935)  Bonn Franklin
* (1934)  Josiah Willard Gibbs Lectureship (en)
* (1931)  Prix Jules Janssen
* (1929)  Bonn Max Planck
* (1928)  doctor honoris causa from the University of Paris (en)
* (1926)  Bonn Óir Chumann Ríoga na Réalteolaíochta
* (1925)  Bonn Copley
* (1923)  dochtúireacht oinigh ó Ollscoil Mhaidrid Complutense
* (5 Bealtaine 1921)  Ball Eachtrach den Chumann Ríoga
* (1921)  Bonn Matteucci
* (1921)  Duais Nobel na Fisice
* (1921)  membre d'honneur du Physikalischer Verein (fr)
* (1920)  Barnard Medal for Meritorious Service to Science (en)
* Honorary Fellow of the Royal Society Te Apārangi (en)
* dochtúireacht oinigh ó Ollscoil Princeton
* Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste
* dochtúireacht oinigh ó Ollscoil na Ginéive
 |
| Ainmnithe do* (1922) Duais Nobel na Fisice
* (1921) Duais Nobel na Fisice
* (1920) Duais Nobel na Fisice
* (1919) Duais Nobel na Fisice
* (1918) Duais Nobel na Fisice
* (1917) Duais Nobel na Fisice
* (1916) Duais Nobel na Fisice
* (1914) Duais Nobel na Fisice
* (1913) Duais Nobel na Fisice
* (1912) Duais Nobel na Fisice
* (1910) Duais Nobel na Fisice
 |
|  **Síniú**  |
|

---

 |
|  Veu de Albert Einstein (*Béarla*)  |
| Suíomh gréasáin | alberteinstein.com  |
|

---

     |

Fisiceoir teoiriciúil ab ea **Albert Einstein** (14 Márta 1879 - 18 Aibreán 1955). Áirítear ar an eolaí is tábhachtaí san 20ú céad é.

Físeán: Einstein ina óige
## Saothar

D'oibrigh Einstein amach teoiric na coibhneasachta agus bhí lámh aige i bhforbairt na meicnice candamaí, na meicnice staitistiúla agus na cosmeolaíochta freisin.

Einstein agus a bhean chéile, Mileva Maric
Bronnadh Duais Nobel na Fisice air sa bhliain 1921 mar gheall ar an míniú a thug sé ar an iarmhairt fhótaileictreach agus ar a raibh déanta aige leis an bhfisic theoiriciúil a fhorbairt go ginearálta.

Albert Einstein mar Indiach Dearg, 1931
## Saol

Rugadh Einstein in Ulm i réigiún Württemberg sa Ghearmáin sa bhliain 1879. B'iad a thuismitheoirí Hermann Einstein, innealtóir agus díoltóir leapacha, agus Pauline Hermann (dioltóir leapacha) agus Pauline Koch. Giúdaigh a bhí iontu, ach mar sin féin, chuir siad an buachaill i mbunscoil Chaitliceach.

Nuair a shealbhaigh na Naitsithe an chumhacht sa Ghearmáin, b'éigean d'Einstein an tír sin a thréigean. Ar turas sna Stáit Aontaithe, i mí Feabhra 1933, shocraigh Albert Einstein fanacht ansin in áit filleadh go dtí an Ghearmáin. Ach d'fhill sé go Eoraip aon uair amháin eile, ag teacht chuig Antwerp ar 28 Márta 1933.

Tháinig Einstein go dtí Nua Eabhrac ar bord an SS Westernland ar 17 Deireadh Fómhair 1933 agus shocraigh sé síos i Princeton, NJ.

Fuair sé bás ar 18 Aibreán 1955, in aois 76 dó. Dhiúltaigh sé dul faoi scian ag an am.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |