# 9 Aibreán

Is é an **9 Aibreán** an 99ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 100ú lá i mbliain bhisigh. Tá 266 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte

* Poblacht na nOileán Filipíneach - *Araw ng Kagitingan*

## Daoine a rugadh ar an lá seo

* 1499 — Pápa Pius IV, Pápa ó 1559 go 1565 (b. 1565)
* 1802 — Elias Lönnrot, fileolaí, dochtúir agus luibheolaí Fionlannach (b. 1884)
* 1806 — Isambard Kingdom Brunel, innealtóir sibhialta Sasanach (b. 1859)
* 1821 — Charles Baudelaire, file Francach (b. 1867)
* 1835 — Leopold II na Beilge, Rí na mBeilgeach ó 1865 go 1909 (b. 1909)
* 1852 — Labhrás Mag Fhionnail, polaiteoir agus scríbhneoir Éireannach (b. 1923)
* 1865 — Erich Ludendorff, saighdiúir Gearmánach (b. 1937)
* 1867 — Chris Watson, polaiteoir Astrálach agus 3ú Príomh-Aire na hAstráile (b. 1941)
* 1872 — Léon Blum, polaiteoir Francach (b. 1950)
* 1898 — Paul Robeson, amhránaí, aisteoir, agus gníomhaí Meiriceánach (b. 1976)
* 1903 — Gregory Goodwin Pincus, bithcheimiceoir Meiriceánach (b. 1967)
* 1912 — Lev Kopelev, scríbhneoir agus scoláire Sóivéadach (b.1997)
* 1917 — Vincent O'Brien, traenálaí capall (b.2009)
* 1926 — Gerry Fitt, polaiteoir (b.2005)
* 1926 — Hugh Hefner, fear gnó Meiriceánach (b. 2017)
* 1929 — Fred Hollows, oftailmeolaí Nua-Shéalannach Astrálach (b. 1993)
* 1953 — Finian McGrath, polaiteoir Éireannach
* 1954 — Dennis Quaid, aisteoir Meiriceánach
* 1954 — Iain Duncan Smith, polaiteoir de chuid Pháirtí Choimeádach sa Ríocht Aontaithe
* 1957 — Seve Ballesteros, galfaire Spáinneach (b. 2011)
* 1963 — Timothy "Tim" Lennart Kopra, spásaire
* 1967 — Gabrielle McFadden, polaiteoir Éireannach
* 1971 — Peadar Ó Ceannubháin, peileadóir
* 1980 — Jennifer Maguire, láithreoir teilifíse Éireannach
* 1983 — John Stewart, polaiteoir as Carraig Fhearghais
* 1987 — Evander Sno, imreoir sacair
* 1987 — Paddy Barnes, dornálaí
* 1989 — Micheál Mac Síomóin, imreoir peil Ghaelach
* 1990 — Kristen Stewart, aisteoir

## Daoine a fuair bás ar an lá seo

* 715 — Pápa Consaidín (r. 664)
* 1024 — Pápa Beinidict VIII, (r. 980)
* 1483 — Éadbhard IV, rí Shasana (r.1442)
* 1626 — Francis Bacon, Fealsamh, dlíodóir agus polaiteoir Sasanach (r. 1561)
* 1889 — Michel Eugène Chevreul, ceimiceoir Francach (r. 1786)
* 1904 — Isibéal II na Spáinne (r. 1830)
* 1915 — Friedrich August Johannes Löffler, baictéareolaí Gearmánach (r. 1852)
* 1945 — Dietrich Bonhoeffer, diagaire Gearmánach (r.1906)
* 1945 — Karl Sack, breitheamh Gearmánach (r. 1896)
* 1947 — Deasún Mac Gearailt, réabhlóideach agus polaiteoir Éireannach (r. 1888)
* 1953 — Hans Reichenbach, matamaiticeoir is fealsamh eolaíochta Gearmánach (r. 1891)
* 1959 — Frank Lloyd Wright, ailtire (r.1867)
* 1988 — Brook Benton, amhránaí agus cumadóir Meiriceánach (r. 1931)
* 1998 — John Tate, dornálaí Meiriceánach (r. 1955)
* 2021 — Prionsa Pilib, Diúc Dhún Éideann (r. 1921)

## Tarluithe eile

* 1838 - D'oscail an Gailearaí Náisiúnta i Londain
* 1865 - Cogadh Cathartha na Stát Aontaithe: Ghéill Robert E. Lee Arm Virginia Thuaidh (26,765 trúpa) go Ulysses S. Grant.
* 1940 - Dara Cogadh Domhanda: rinne An Ghearmáin ionradh ar an Danmhairg agus an Iorua
* 1947 - Maraíodh 169 duine i dtornádónna i Texas, Oklahoma agus Kansas
* 1957 - D'atosaigh Canáil Shuais tar éis Géarchéime Shuais
* 1969 - Tugadh cead do thiománaithe bus Suíceacha turbain a chaitheamh agus iad ar dualgas.
* 1981 - Reáchtáladh fothoghchán i bhFear Manach agus Tír Eoghain Theas agus bhuaigh Bobby Sands nuair a bhí sé ar stailc ocrais
* 1990 - Mharaigh mianach talún IRA ceathrar ball den Reisimint Chosanta Uladh i nDún Pádraig
* 1991 - D'fhógair An tSeoirsia neamhspleáchas amach ón Aontas Sóivéadach
* 1999 - Maraíodh Uachtarán na Nigéire le linn iarrachta coup
* 2005 - Pósadh Prionsa Séarlas agus Camilla Parker-Bowles i searmanas sibhialta
* 2017 - Tharla Buamáil Dhomhnach na Pailme i Tanta agus Cathair Alastair, An Éigipt