# Ceres (abhacphláinéad)

| Ceres  |
| --- |
|  |
| Ainmniú sealadach | 1899 OF, 1943 XB, A899 OF, A801 AA  |
| Cineál | abhacphláinéad agus astaróideach |
| Grúpa mionphláinéid | crios astaróideach |
| Cineál speictreach (astaróideach) | G-type asteroid (en)  C-type asteroid (en)   |
| Fionnachtaí | Giuseppe Piazzi  |
| Dáta fionnachtana | 1 Eanáir 1801, Astronomical observatory of Palermo (en)  |
| Eapainm | Ceres |
| Réad tuismitheora | an Ghrian |
| Aois | 21 Samhain 2025  |
| Sonraí fithiseacha |
|  Féach ar an staid reatha |
| Apaipsis | 2.98569 AU  |
| Pearaipsis | 2.54554 AU (arg (ω): 73.29975)  |
| Ais mhór *a* | 2.7656156515087 AU |
| Éalárnacht *e* | 0.079576319944084 |
| Tréimhse fhithiseach *P* | 1,679.9105727719 d |
| Meán-Aimhrialtacht *M* | 231.53973 °  |
| Claonadh *i* | 10.587886582069 ° |
| Fad an nóid éirithigh *Ω* | 80.24963090817 ° |
| Saintréithe fisiceacha agus réaltmhéadracha |
| Trastomhas | 939.4 km  |
| Dearbhmhéid | 3.34  |
| Méid dhealraitheach (V) | 6.79 (banda V)  |
| Trastomhas uilleach | 0.854 " |
| Mais | 939,300,000,000,000,000,000 kg  |
| Toirt | 434,000,000 km³  |
| Meándlús | 2.162 g/cm³  |
| Tréimhse rothlaithe | 9.07417 h  |
| Ailbéideacht | 0.09 (ailbéideacht gheoiméadrach)  |
| Catalóga réalteolaíochta |
| Aitheantóir JPL | 20000001  |
| Sraith |
|  • Pallas  » |

Abhacphláinéad is ea (1) **Ceres** nó **Ceiréas** (siombail: ), mar a thugtaí uirthi nuair ba nós í a áireamh ar ceann de na hastaróidigh. Tá sí ag timpeallú na gréine laistigh den phríomhchrios astaróideach, idir Iúpatar agus Mars, agus is í an réad is mó sa chrios sin.

## Airíonna

Tá Ceres 950 ciliméadar ar trastomhas, le tréimhse fithise 4.6 bliain, agus í beagnach sféarúil, murab ionann agus an chuid is mó de na hastaróidigh. Mar sin, tá Ceres níos cosúla le pláinéad beag ná le gnáthastaróideach.

Ceres, an domhain agus an ghealach
Tá Ceres beagáinín níos lú ná míle ciliméadar ar trastomhas, agus mar sin, tá sí beagáinín níos lú ná Tethys agus Dione, ach níos mó ná Mimas agus Enceladus.

## Stair

Ba é an réalteolaí Iodálach Giuseppe Piazzi a chuir an chéad sonrú riamh in Ceres, ar an gcéad lá de Mhí Eanáir sa bhliain 1801.

Spotaí ar Ceres
Bhí sé ina ábhar díospóireachta ag *Aontas Idirnáisiúnta Réalteolaíochta*, ar chóir dóibh Ceres agus na réada is mó i gCrios Kuiper a athaicmiú mar phláinéid, ó ghlactaí le Plútón mar phláinéad freisin. Sa deireadh thiar, bhí siad sásta catagóir an abhacphláinéid a bhunú le haghaidh réada "idir eatarthu" mar seo.

## Tagairtí

|  An Grianchóras |
| --- |
|  |
| **An Ghrian** · Mearcair · Véineas - an Domhan - Mars · *Ceiréas* · Iúpatar · Satarn · Úránas · Neiptiún · *Plútón* · *Haumea* · *Makemake* · *Eris* |
| **Pláinéid** · **Abhacphlainéid** · **Gealacha** (*Domhanda · Marsacha · Ióbhacha · Satarnacha · Úránasacha · Neiptiúnacha · Plútónacha · Haomaeacha · Eiriosacha*) |
| **Reanna bheaga**:   Astaróidigh (An príomhchrios · Crios Kuiper · Diosca scaipthe) · Coiméid (Scamall Hills · Scamall Oort) · Dreigeoidigh  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol a bhaineann leis an Grianchóras é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |