# An Chorsaic

| An Chorsaic |
| --- |
| Corsica (co)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  |   |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | an Fhrainc |
| Eintiteas críochach riaracháin de chuid na Fraince | An Fhrainc mheitreapholaiteach  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Ajaccio  |
| Daonra |
| Iomlán | 355,486 (2023)  |
| • Dlús | 40.95 hab./km² |
| Teanga oifigiúil | an Fhraincis  |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Southern defence and security zone (en)   |
| Achar dromchla | 8,680 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | an Mheánmhuir  |
| Pointe is airde | Monte Cinto (en)  (2,706 m)  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 11 Eanáir 1970 |
| Éarlamh | Divota  |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Comhlacht feidhmiúcháin | Executive Council of Corsica (en)   |
| Comhlacht reachtach | Comhthionól na Corsaice  |
| • Ceannaire an rialtais | Gilles Simeoni (2015–)  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+01:00 UTC+02:00  |
|  |
| Cód ISO 3166-2 | FR-20R, FR-H agus FR-COR  |
| Cód NUTS | FR83  |
| Cód réigiúin INSEE | 94  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | isula.corsica  |
|

---

 |

Is í **an Chorsaic** (Corsaicis: *Corsica*, Fraincis: *Corse*) an ceathrú hoileán is mó sa Mheánmhuir (i ndiaidh na Sicile, an tSairdín agus na Cipire). Tá sí suite amuigh ó chósta thoir na hIodáile agus thoir theas ón Fhrainc, agus taobh ó thuaidh d'oileán na Sardíne.

### Daonra

Bhí 339,000 duine ina gcónaí ar an oileán sa bhliain 2019. Is iad Ajaccio agus Bastia an dá chathair is mó san oileán.

### Stair

Rugadh Napoleon Bonaparte ann sa bhliain 1769, i bpríomhchathair an oileáin, Ajaccio. An teach ina raibh a mhuintir ina chónaí san am, is é sin *Maison Bonaparte*, is músaem é inniu.

Droichead ar an D84 (abhainn Erco)
### Teangacha

Is í an Fhraincis is mó a labhraítear san oileán inniu, ach tá a dteanga féin ag muintir na Corsaice, an Chorsaicis, cé nach bhfuil sí ó dhúchas ach ag céatadán beag ag bunadh an oileáin inniu.

Is iad na canúintí úd *Gallurese* agus *Sassarese* i dTuaisceart na Sairdíne na teangacha is mó gaol leis an gCorsaicis, agus deir cuid de na teangeolaithe go bhfuil siad - an teanga *Gallurese* ach go háirithe - níos cóngaraí don Chorsaicis ná don tSairdínis.

Tá cosúlachtaí go leor idir cás na Gaeilge in Éirinn agus cás na Corsaicise sa gCorsaic.

### Riaracháin

Áirítear an Chorsaic ar réigiún de chuid na Fraince, cé gurb é an stádas atá ag an oileán sa dlí ná *collectivité territoriale*, is é sin, "tiomsaitheacht chríche". Ciallaíonn sin mar shampla go bhfuil "dáil" nó "parlaimint" na Corsaice, an *Assamblea di Corsica*, níos cumhachtaí ná mar a bhíonn na tionóil réigiúnacha sa Fhrainc de ghnáth. Náisiúnaithe den uile chineál is ea formhór na bhfeisirí i dTionól na Corsaice. Tá stádas theanga na Corsaicise ar cheann de na ceisteanna móra atá ag déanamh imní dóibh, chomh maith le talamh a bheith á cheannach ar an mórchóir ag eachtrannaigh. Thug Stát na Fraince cluas bhodhar nó alabhodhar riamh dóibh, áfach, i dtaca leis an dá cheist seo. Chuaigh roinnt náisiúnaithe i muinín an fhornirt ag amanna éagsúla ó na 1950í, tráth a fuair go leor tíortha eile neamhspleáchas ón bhFrainc, ach cur chuige éadairbheach a bhí riamh ann.

suite amuigh ó chósta thoir na hIodáile agus thoir theas ón Fhrainc
Sna blianta 1975-2018 bhí an t-oileán roinnte ina dhá chúige, mar atá, *Haute-Corse* ("Uachtar na Corsaice") agus *Corse-du-Sud* ("Corsaic Theas"), agus ba í Bastia príomhchathair Haute-Corse.

Tháinig deireadh leis an deighilt seo sa bhliain 2018, áfach, agus is aon aonad riaracháin amháin é an t-oileán arís.

#### Leasú

Sa bhliain 2023 i dTionól na Corsaice in Aiaccu, bhí sé molta ag Uachtarán na Fraince Emmanuel Macron "saghas éigin neamhspleáchais" a lamháil don Chorsaic, ach gur chuid den Fhrainc a bheadh sa Chorsaic i gcónaí faoin "saghas éigin neamhspleáchais" a bhí i gceist aige. D'iarr an tUachtarán Macron ar pholaiteoirí sa Chorsaic agus i Rialtas na Fraince dlí nua a dhréachtú i gcomhar le chéile le dúil stádas bunreachtúil na Corsaice a leasú.

## Féach freisin

* Réigiúin na Fraince

## Tagairtí