Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 13 Meán Fómhair

Is é an **13 Meán Fómhair** an 256ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 257ú lá i mbliain bhisigh. Tá 109 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte

* Lá Domhanda Liomfóma

## Daoine a rugadh ar an lá seo

* 1755 — Oliver Evans, ceapadóir Meiriceánach (b. 1819)
* 1868 — Thomas Kelly, polaiteoir Éireannach (b. 1942)
* 1874 — Arnold Schoenberg, cumadóir ceoil Ostarach (b. 1951)
* 1880 — Seán Mac Giollarnáth, béaloideasaí Éireannach (b. 1970)
* 1903 — Claudette Colbert, ban-aisteoir Meiriceánach (b. 1996)
* 1908 — Mae Questel, ban-aisteoir (b. 1998)
* 1914 — Michael F. Kitt, polaiteoir Éireannach (b. 1974)
* 1916 — Roald Dahl, Údar agus file Sasanach (b. 1990)
* 1939 — Richard Kiel, aisteoir Meiriceánach (b. 2014)
* 1959 — Aralt Mac Giolla Chainnigh, gníomhaí ar son na Gaeilge
* 1959 — Herol Graham, dornálaí Briotanach
* 1963 — Sophie in 't Veld, polaiteoir Ísiltíreach
* 1965 — Zak Starkey, ceoltóir Sasanach
* 1969 — Shane Warne, cruicéadaí Astrálach (b. 2022)
* 1973 — Fabio Cannavaro, imreoir sacair Iodálach
* 1974 — Randall Bailey, dornálaí Meiriceánach
* 1975 — Idan Tal, imreoir sacair Iosraelach
* 1980 — Keith Andrews, peileadóir Éireannach
* 1982 — Alison Thewliss, polaiteoir Albanach
* 1987 — Tsvetana Pironkova, imreoir leadóige Bulgárach
* 1989 — Thomas Müller, imreoir sacair
* 1993 — Niall Horan, amhránaí agus cumadóir Éireannach
* 1994 — Anna Karolína Schmiedlová, imreoir leadóige Slóvacach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo

* 1598 — Pilib II na Spáinne, Rí na Spáinne, an Phortaingéil, Napoli agus an tSicilsa sa 16ú haois; Consort rí Shasana (r. 1527)
* 1658 — Oilibhéar Cromail, saighdiúir agus polaiteoir Sasanach (r. 1599)
* 1773 — Anton Janša, beachaire agus ealaíontóir Slóivéanach (r. 1734)
* 1964 — William Kenneally, polaiteoir Éireannach (r. 1899)
* 1968 — James Kennedy, polaiteoir Éireannach a rugadh in 1909 (r. 1909)
* 1982 — Mícheál Mac Aodha, iománaí Éireannach (r. 1912)
* 1996 — Tupac Shakur, Rapcheoltóir Meiriceánach (r. 1971)
* 1998 — George Wallace, polaiteoir Meiriceánach as Alabama
* 2021 — Anthony Hewish, fisiceoir agus réalteolaí raidió Sasanach (r. 1924)

## Tarluithe eile

* 1609 - Tháinig Henry Hudson ag an abhainn go bhfaighidh a hainm uaidh: Abhainn Hudson
* 1922 - Taifeadadh an teocht is airde riamh ar domhan go dtí sin in Aziza sa Libia ag 57.8 °C
* 1970 - Ritheadh Maratón Nua-Eabhrac don chéad uair riamh. Ghlac 127 lúthchleasaí páirt sa rás
* 1989 - Threoraigh Desmond Tutu mórshiúl agóide is mó in aghaidh na cinedheighilte san Afraic Theas
* 1993 - Síníodh Comhaontuithe Osló agus chroith Príomh-Aire Iosrael, Yitzhak Rabin, lámh leis an chathaoirleach ar Eagraíocht Shaoirse na Palaistíne, Iasar Arafat, ag an Theach Bán
* 1999 - Feachtas buamála sa Rúis: phléasc buama eile i Moscó sa bhloc árasán. Maraítear 119 duine. Dá barr thosaigh an dara cogadh Seisniach
* 2001 - Thosaigh aerthrácht shibhialtach arís i ndiaidh na n-ionsaithe ar 11 Meán Fómhair
* 2007 - Fuarthas an fhoireann F1 McLaren ciontach i spiaireacht mar bhí doiciméid Ferrari faoi rún acu. Gearradh fíneáil $100 milliún orthu agus caitheadh amach as an Chraobhchomórtas na nDéantúsóirí iad
# Stócólm

| Stócólm |
| --- |
| Stockholm (sv)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   |   |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Leasainm | Venice of the North  |
| Ainmnithe in ómós | tamhan agus inseán  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | an tSualainn |
| County of Sweden (en)  | Contae Stócólm |
| Municipality of Sweden (en)  | bardas Stócólm  |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | Leathnaighan tSualainn (1436–) Contae Stócólm (1634–) Union between Sweden and Norway (en)  (1814–1905) Stockholm City (en)  (1863–1970) bardas Stócólm (1971–)  |
| Daonra |
| Iomlán | 984,748 (2022)  |
| • Dlús | 5,261.53 hab./km² |
| Teanga oifigiúil | an tSualainnis  |
| Tíreolaíocht |
| Achar dromchla | 187.16 km²  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Saltsjön agus Mälaren  |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 1187 |
| Eachtra thábhachtach | LeathnaighCluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 1912 (1912)  |
| Éarlamh | Erik IX na Sualainne  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 100 00–200 00  |
| Lonnaithe i gcrios ama | UTC+01:00 UTC+02:00  |
| Glaochód | 08  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | start.stockholm  |

Is **Stócólm** (Sualainnis: *Stockholm*  éist) príomhchathair na Sualainne í. Tá sí suite ar chósta oirthearach na tíre. Tá 1,252,020 duine ina gcónaí sa chathair agus is an chathair is mó sa tír í.

## Féach freisin

* Ionsaí Stócólm 2017

## Naisc sheachtracha

* Stockholms stad Suíomh oifigiúil na cathrach (sa tSulainnis).

Riddarholmen agus Sean-Bhaile (Sualainnis: *Gamla stan*) i Stócólm
## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht na Sualainne é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# 1873

1873| Sampla de | bliain féilire agus common year starting and ending on Wednesday (en)  |
| Féilirí eile |
| féilire Ghréagóra | 1873 (mdccclxxiii) |
| Ioslamach | 1290 – 1291 |
|  Síneach | 4569 – 4570 |
| Eabhrach | 5633 – 5634 |
| Hiondúch | 1928 – 1929 (*Vikram Samvat*) 1795 – 1796 (*Shaka Samvat*) 4974 – 4975 (*Kali Yuga*) |
| Peirseach | 1251 – 1252 |
| Airméanach | 1322 |
| Rúnach | 2123 |
| *Ab urbe condita* | 2626 |
| Catagóirí |
| **BreitheannaBásanna** |
| Aois |
| 18ú haois - **19ú haois** - 20ú haois |
| Deich mbliana |
| 1840í 1850í 1860í - **1870í** - 1880í 1890í 1900í |
| Bliain |
| 1870 1871 1872 - **1873**  - 1874 1875 1876

---

 |
|   |

## Tarluithe

Díospóireacht an Seikanron i rialtas na Seapáine inar pléadh ar chóir ionraic a dhéanamh ar an gCóiré. Na leasatheoirí nua-aimseartha ina choinne, lucht an airm ar a shon.
## Breitheanna

* 20 Eanáir — Johannes Vilhelm Jensen, scríbhneoir Danmhargach (b. 1950)
* 21 Eanáir — Jean de Mayol de Lupé, sagart Caitliceach Francach
* 15 Feabhra — Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin, eolaí Sualannach
* 16 Feabhra — Radoje Domanović, scríbhneoir Seirbiach
* 13 Márta — Joe Walcott, dornálaí Briotanach
* 1 Aibreán — Sergei Rachmaninoff, cumadóir ceoil agus pianódóir Rúiseach
* 15 Aibreán — Oskari Tokoi, polaiteoir Fionlannach
* 26 Aibreán — Eamon Rice, polaiteoir Éireannach
* 28 Meitheamh — Alexis Carrel, bitheolaí Francach
* 13 Iúil — Matty Matthews, dornálaí Meiriceánach
* 20 Iúil — Charlotte Dease, scríbhneoir Éireannach
* 6 Lúnasa — James O'Mara, Polaiteoir Éireannach
* 20 Lúnasa — Eliel Saarinen, ailtire Fionlannach (b. 1950)
* 26 Lúnasa — Lee De Forest, ceapadóir Meiriceánach (b. 1961)
* 29 Meán Fómhair — Liam Ó Maolruanaidh, scríbhneoir Éireannach
* 9 Deireadh Fómhair — Karl Schwarzschild, réalteolaí Gearmánach
* 16 Deireadh Fómhair — Robert Rowlette, polaiteoir agus dochtúir Éireannach
* 30 Deireadh Fómhair — Rube Ferns, dornálaí Meiriceánach
* 26 Samhain — Osborn Joseph Bergin, teangeolaí Éireannach

## Básanna

* 9 Eanáir — Napoléon III, impire na Fraince (r. 1808)
* 18 Aibreán — Justus Liebig, ceimiceoir Gearmánach
* 1 Bealtaine — David Livingstone, taiscéalaí agus misinéir Albanach (r. 1813)
* 8 Bealtaine — John Stuart Mill, fealsamh agus eacnamaí Sasanach
* 26 Samhain — Robert McClure, taiscéalaí Éireannach (r. 1807)
# Ríocht na Boihéime

| Ríocht na Boihéime |
| --- |
| České království (cs) Königreich Böhmen (de) Regnum Bohemiae (la)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   |   |

 |
|  |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Tír stairiúil | Impireacht na hOstaire |
| Tír stairiúil | Lands of the Bohemian Crown (en)   |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Prág  |
| Daonra |
| Teanga oifigiúil | an tSeicis  |
| Reiligiún | Caitliceachas, an Protastúnachas agus an Giúdachas  |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | Cisleithania Monarcacht Hapsburgach (1526–1804) an Impireacht Naofa Rómhánach (–1806)  |
| Sonraí stairiúla |
| Leanann sé/sí | Diúcacht na Boihéime  |
| Cruthú | 1198 |
| Díscaoileadh | 1918 |
| Á leanúint ag | an Chéad Phoblacht Sheicslóvacach agus an tSeicslóvaic  |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Córas rialtais | monarcacht  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
|  |

Ba stát é **Ríocht na Boihéime**, dá ngairtear uaireanta  *Ríocht na Seice'*  (Seicis: *České království*, Gearmáinis: *Königreich Böhmen*, Laidin: *Regnum Bohemiae*), a bhí suite i réigiún na Boihéime i Lár na hEorpa, agus i láthair na huaire tá a chríoch mar chuid de Phoblacht na Seice.

Nuair a bhí sé in ard a réime, bhí codanna den Ostair, den Ghearrmáin, den Ungáir, den Iodáil, den Pholainn, den Slovaic, den Slóivéin, agus den Úcráin ina sheilbh. Ba ríocht í san Impireacht Naofa Rómhánach, agus bhí a Rí ina ‘ Princeps Elector’ de chuid na hImpireachta go dtí gur dhíscaoileadh í sa bhliain 1806.

Toghadh go leor de ríthe na Boihéime freisin mar Impirí Naofa Rómhánacha. Bhí a phríomhchathair Prág go héifeachtach i gceartlár na hImpireachta ag deireadh an 14ú haois, agus ag deireadh an 16ú agus tús an 17ú haois.

Ón bhliain 1526, bhí an ríocht rialaigh an Teaghlach Habsburg agus a chomharba an Teaghlach Habsburg-Lorráin an ríocht go leanúnach.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol na staire é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Jimmy Durante

Jimmy Durante|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | 10 Feabhra 1893 Manhattan, New York  |
| Bás | 29 Eanáir 1980 86 bliana d'aois Santa Monica, California  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Niúmóine) |
| Áit adhlactha | Holy Cross Cemetery (en)    |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Gníomhaíocht |
| Suíomh oibre  | Stáit Aontaithe Mheiriceá   |
| Gairm | fuirseoir, aisteoir stáitse, aisteoir gutha, amhránaí, aisteoir, aisteoir teilifíse, ceoltóir snagcheoil, aisteoir scannáin, pianódóir, ceoltóir  |
| Tréimhse oibre | 1920 – |
| Ball de pháirtí polaitíochta | an Páirtí Daonlathach   |
| Seánra | Snagcheol |
| Teangacha | Béarla |
| Uirlis | Pianó |
| Lipéad ceoil | Gennett   |
| Teaghlach |
| Céile | Jeanne Olsen (1921–1943), bás a c(h)éile Margie Little (1960–1980), bás an duine  |
| **Gradam a fuarthas Duais Peabody
* réalta ar Hollywood Walk of Fame
* Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Comedy Series (en)
 |
|  **Síniú**  |
|

---

 |
|

---

    |

B'aisteoir Meiriceánach é **James Francis Durante** (10 Feabhra 1893 – 29 Eanáir 1980).

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin aisteoir / banaisteoir é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi dhuine Meiriceánach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol ceoil é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Victor McLaglen

Victor McLaglen|  (1935)  |
| Beathaisnéis |
| Breith | 10 Nollaig 1886 Royal Tunbridge Wells, England  |
| Bás | 7 Samhain 1959 72 bliana d'aois Newport Beach, California  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Ionfharchtadh miócairdiach) |
| Áit adhlactha | Forest Lawn Memorial Park   |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Teanga dhúchais | Béarla |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | aisteoir, saighdiúir, aisteoir teilifíse, aisteoir scannáin, dornálaí, oifigeach míleata  |
| Tréimhse oibre | 1920 – |
| Seánra | Scannáin buachaillí bó |
| Teangacha | Béarla |
| Gairm mhíleata |
| Brainse míleata | Arm na Breataine |
| Coinbhleacht | An Chéad Chogadh Domhanda |
| Spórt | dornálaíocht   |
| Teaghlach |
| Páiste | Andrew V. McLaglen  |
| Siblín | Cyril McLaglen agus Sydney Temple Leopold McLaglen |
| **Gradam a fuarthas (5 Márta 1936)  Duais an Acadaimh don aisteoir is fearr, as a saothar *The Informer (en)*
* réalta ar Hollywood Walk of Fame
 |
| Ainmnithe do* (9 Feabhra 1953) Duais an Acadaimh don aisteoir tánaisteach is fearr, as a saothar *The quiet man*
* (7 Feabhra 1936) Duais an Acadaimh don aisteoir is fearr, as a saothar *The Informer (en)*
 |
|

---

 |
|

---

  |

B'aisteoir Meiriceánach-Sasanach é **Victor McLaglen** (10 Nollaig 1886 – 7 Samhain 1959). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1936.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Modern Times (scannán)

Modern Times|   |
| Buneolas |
| Stiúrthóir | Charlie Chaplin  |
| Príomhcharachtair | Charlie Chaplin Paulette Goddard Henry Bergman Chester Conklin Tiny Sandford Al Ernest Garcia Edward LeSaint Gloria DeHaven Hank Mann J. C. Nugent John Rand Juana Sutton Murdock MacQuarrie Richard Alexander Wilfred Lucas Lloyd Ingraham Frank Hagney Frank Moran Stanley Blystone Fred Malatesta  |
| Léiriú | Charlie Chaplin  |
| Dearthóir léiriúcháin | Charles D. Hall  |
| Script | Charlie Chaplin  |
| Ceol | Charlie Chaplin  |
| Grianghrafadóireacht | Roland Totheroh agus Ira H. Morgan  |
| Eagarthóireacht scannáin | Charlie Chaplin  |
| Comhlacht léiriúcháin | Jim Henson Company Lot  |
| Dáileoir | United Artists Corporation agus Netflix  |
| Mionsonraí |
| Tír bhunaidh | Stáit Aontaithe Mheiriceá  |
| Céadléiriú | 5 Feabhra 1936  |
| Fad ama | 99 min  |
| Bunteanga | Béarla luach ar iarraidh  |
| Suíomh scannánaíochta | Long Beach  |
| Dath | dubh agus bán  |
| Formáid | cóimheas an Acadaimh  |
| Buiséad | 1,500,000 $  |
| Tuilleamh | 1,400,000 $  |
| Cur síos |
| Seánra | geandráma rómánsúil, geandrámaíocht, balbhscannán agus greanntraigéide  |
| Rátáil MPAA | G  |
| Liosta na ngradam agus na n-ainmniúchán |
| Gradam a fuarthas | National Board of Review: Top Ten Films (en)   |
|

---

 |
|
 |

Scannán Meiriceánach is ea Modern Times a rinneadh sa bhliain 1936.
# Ray Milland

Ray Milland|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | (en) Alfred Reginald Jones  3 Eanáir 1907 Castell-nedd, Wales  |
| Bás | 10 Márta 1986 79 bliana d'aois Torrance, California  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Ailse scamhóg) |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Kings Monkton School (en)    |
| Áit chónaithe | Castell-nedd Port Talbot |
| Teanga dhúchais | Béarla |
| Airde | 186 cm  |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | aisteoir, aisteoir teilifíse, aisteoir stáitse, aisteoir scannáin, stiúrthóir scannán, stiúrthóir teilifíse  |
| Tréimhse oibre | 1929 –  1985 |
| Ball de pháirtí polaitíochta | Páirtí Poblachtánach California   |
| Teangacha | Béarla |
| Gairm mhíleata |
| Brainse míleata | Arm na Breataine |
| **Gradam a fuarthas (7 Márta 1946)  Duais an Acadaimh don aisteoir is fearr, as a saothar *The Lost Weekend (en)*
* (1946)  Cannes Film Festival Award for Best Actor (en) , as a saothar *The Lost Weekend (en)*
* (1946)  Golden Globe Award for Best Actor in a Leading Role (en) , as a saothar *The Lost Weekend (en)*
* (1945)  National Board of Review Award for Best Actor (en) , as a saothar *The Lost Weekend (en)*
* réalta ar Hollywood Walk of Fame
 |
| Ainmnithe do* (1976) Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actor in a Drama Series, as a saothar *Rich Man, Poor Man*
* (27 Eanáir 1946) Duais an Acadaimh don aisteoir is fearr, as a saothar *The Lost Weekend (en)*
 |
|

---

 |
|

---

  |

B'aisteoir Meiriceánach-Bhreatnach é **Ray Milland** (3 Eanáir 1907 – 10 Márta 1986). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1946. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Golden Globe i 1946.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin aisteoir / banaisteoir é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Alexander Nevsky (scannán)

Alexander Nevsky| Александр Невский  |
| --- |
|   |
| Buneolas |
| Stiúrthóir | Sergei Eisenstein agus Dmitri Vasilyev (en)   |
| Príomhcharachtair | LeathnaighAndrei Abrikosov Nikolay Cherkasov Nikolay Okhlopkov Dmitry Orlov Vasily Novikov Sergei Blinnikov Varvara Massalitinova Valentina Ivashova Aleksandra Sergeevna Danilova Vladimir Ershov Lev Fenin Naum Rogozhin  |
| Carachtair | Alexander Nevsky, Vassily Buslayev (en) , Gavrila Alexich (en)  agus Hermann Balk (en)   |
| Script | Sergei Eisenstein agus Pyotr Pavlenko  |
| Ceol | Sergei Prokofiev  |
| Grianghrafadóireacht | Eduard Tisse  |
| Eagarthóireacht scannáin | Esfir Veniaminovna Tobak agus Sergei Eisenstein  |
| Comhlacht léiriúcháin | Mosfilm  |
| Dáileoir | State Committee for Cinematography agus Netflix  |
| Mionsonraí |
| Tír bhunaidh | an tAontas Sóivéadach  |
| Céadléiriú | 25 Samhain 1938  |
| Fad ama | 112 min  |
| Bunteanga | an Rúisis  |
| Dath | dubh agus bán  |
| Cur síos |
| Seánra | scannán drámaíochta, scannán beathaisnéise, scannán eipiciúil, scannán stairiúil agus scannán cogaidh  |
| Suíomh scéalaíochta | Novgorod Republic (en)   |
|

---

 |
|
 |

Scannán is ea Alexander Nevsky a rinneadh sa bhliain 1938.

## Foireann

* Nikolai Cherkasov mar Prince Aleksandr Nevsky
* Nikolay Okhlopkov mar Vasili Buslaev
* Andrei Abrikosov mar Gavrilo Oleksich
* Dmitri Orlov mar Ignat
* Vasili Novikov mar Pavsha
* Nikolai Arsky mar Domash Tverdislavich
* Varvara Massalitinova mar Amelfa Timoferevna
* Valentina Ivashova mar Olga Danilovna
* Aleksandra Danilova mar Vasilisa
* Vladimir Yershov mar Hermann von Balk
* Sergei Blinnikov mar Tverdilo
* Ivan Lagutin mar Anani
* Lev Fenin mar the Archbishop
* Naum Rogozhin mar the Black-Hooded Monk
# Roddy McDowall

Roddy McDowall|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | (en) Roderick Andrew Anthony Jude McDowall  17 Meán Fómhair 1928 Herne Hill, England  |
| Bás | 3 Deireadh Fómhair 1998 70 bliana d'aois Studio City (Stáit Aontaithe Mheiriceá) |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Ailse scamhóg) |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | St Joseph's College (en)    University High School (en)    |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | aisteoir gutha, aisteoir teilifíse, aisteoir, grianghrafadóir, léiritheoir scannáin, aisteoir scannáin, scríbhneoir scripte, aisteoir stáitse, stiúrthóir scannán, aisteoir saincharachtair, stiúrthóir  |
| Tréimhse oibre | 1938 –  1998 |
| Seánra | Coiméide Shakespeare |
| Teangacha | Béarla |
| Cineál gutha | Baryton-Martin (en)  |
| **Gradam a fuarthas (1960)  Tony Award for Best Featured Actor in a Play (en)
* réalta ar Hollywood Walk of Fame
 |
|

---

 |
|

---

  |

B'aisteoir Sasanach-Meiriceánach é **Roderick Andrew Anthony Jude McDowall** (17 Meán Fómhair, 1928 – 3 Deireadh Fómhair, 1998).

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Dolores Costello

Dolores Costello|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | 17 Meán Fómhair 1903 Pittsburgh, Pennsylvania  |
| Bás | 1 Márta 1979 75 bliana d'aois Fallbrook, California  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Eimfiséime scamhóige) |
| Áit adhlactha | Reilig Calvary   |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Teanga dhúchais | Béarla |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | aisteoir, aisteoir stáitse, aisteoir scannáin  |
| Tréimhse oibre | 1909 – |
| Fostóir | Warner Bros.   |
| Teangacha | Béarla |
| Teaghlach |
| Céile | John Barrymore (1928–1934)  |
| Páiste | John Drew Barrymore  |
| Athair | Maurice Costello  agus Mae Costello |
| Siblín | Helene Costello |
| **Gradam a fuarthas réalta ar Hollywood Walk of Fame
 |
|

---

 |
|

---

  |

Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í **Dolores Costello** (17 Meán Fómhair 1903 – 1 Márta 1979).

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoin aisteoir / banaisteoir é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi dhuine Meiriceánach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Flóndras

| Flóndras |
| --- |
| Vlaanderen (nl-be) Vloandern (vls)  |
|

---

 |
| Suíomh |
|  |
|

|  |
| --- |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
|  |

Is é **Flóndras** (Ísiltíris: *Vlaanderen*  éist, Fraincis: *Flandres*, Gearmáinis: *Flandern*) a ghlaoitear ar leath thuaidh na Beilge. Labhraítear Pléimeannais, canúint Ísiltírise sa réigiún in áit na Fraincise. Labhraítear an Fhraincis, an dara teanga oifigiúil, agus an Ghearmáinis, an tríú teanga oifigiúil na Beilge sa Vallúin, áit atá mar leath theas na tíre.

## Sonraí

Achar Fhlóndrais (dath glas) mar réigiún den Bheilg
## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Jackie Chan

Jackie Chan|   |
| Ainm sa teanga dhúchais | (en) Jackie Chan (zh-hant) 成龍 (zh-hant) 陳元龍 (zh-hant) 房仕龍 (yue) 成龍  |
| Beathaisnéis |
| Breith | (zh-hant) 陳港生  7 Aibreán 1954 72 bliana d'aois Victoria Peak (Hong Cong Briotanach) |
|  |
|  |
|  Ambasadóir Dea-mhéine CÉINAL |
|  |
|  |
|  |
| Ball de Choiste Náisiúnta Chomhdháil Chomhairleach Pholaitiúil Phobail na Síne |
|  Téarma parlaiminte: 12th National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference (en)   |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Ainm cleite | Yuen Lo No  Jackie Chan  元樓  Fong Si Lung   |
| Grúpa eitneach | Grúpa eitneach Han |
| Reiligiún | An Búdachas |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | Coláiste Dickson   |
| Teanga dhúchais | Sínis Yúé |
| Airde | 1.74 m  |
| Gníomhaíocht |
| Gairm | aisteoir scannáin, cóiréagrafaí, cleachtóir júdó, cleachtóir taecuando, stiúrthóir scannán, scríbhneoir scripte, éachtóir, léiritheoir scannáin, aisteoir  |
| Tréimhse ama | 20ú haois agus 21ú haois |
| Tréimhse oibre | 1962 – |
| Fostóir | UNICEF   |
| Seánra | Coiméide, scannán aicsin, dráma, scannán ealaíon comhraic, cantopop (en) , mandopop (en) , Hong Kong English pop (en)  agus J-pop |
| Faoi thionchar | Bruce Lee  |
| Teangacha | Béarla, Sínis Yúé agus an Mhandairínis Chaighdeánach |
| Uirlis | Ceol gutha |
| Tír spóirt | Stáit Aontaithe Mheiriceá   |
| Spórt | kung fu (en)    |
| Saothar |
| **Saothar suntasach (1978) Drunken Master (en)
* (1980) The Young Master (en)
* (1984) 'A' gai waak
* (1985) Police Story (en)
* (1986) Armour of God (en)
* (1998) Rush Hour
 |
| Teaghlach |
| Céile | Lin Feng-jiao (1982–)  |
| Páiste | Jaycee Chan, Etta Ng, leanbh a saolaíodh lasmuigh de chuing an phósta  |
| Athair | Charles Chan  agus Lee-Lee Chan |
| Croineolaíocht |
|  |
|  | Páipéir Phanama  |
|  |
| **Gradam a fuarthas (2016)  Gradam Oinigh an Acadaimh
* (1992)  Golden Horse Award for Best Leading Actor (en) , as a saothar *Supercop (en)*
* (17 Meitheamh 1989)  Ball d'Ord Impireacht na Breataine
* (1983)  Golden Horse Award for Best Leading Actor (en) , as a saothar *Crime Story (en)*
* réalta ar Hollywood Walk of Fame
* Ord Impireacht na Breataine
* Silver Bauhinia Star (en)
* Chevalier des Arts et des Lettres
* American Choreography Awards (en)
* Golden Rooster Award for Best Actor (en)
 |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | jackiechan.com  |
|

---

   |

Is aisteoir é **Jackie Chan** (nó **Chan Kong-sang**) a rugadh i Hong Cong ar an 7 Aibreán, 1954. Is saoránach de chuid Dhaonphoblacht na Síne é.

## Naisc Sheachtracha

Beathaisnéis Jackie Chan ag an BBC

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |