Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1948 sa scannán

|  |
| --- |
| **Líosta blianta sa scannán** ... 1938 1939 1940 1941 1942 1943 1944 ... 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1951 ... 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 ... |

Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1948.

## Na scannáin is mó a thug airgead isteach

## Scannáin

## Básanna

## Tagairtí
# 1949 sa scannán

|  |
| --- |
| **Líosta blianta sa scannán** ... 1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945 ... 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 ... 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 ... |

Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1949.

## Na scannáin is mó a thug airgead isteach

## Scannáin

## Básanna

## Tagairtí
# 1950 sa scannán

|  |
| --- |
| **Líosta blianta sa scannán** ... 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 ... 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 ... 1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 ... |

Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1950.

## Na scannáin is mó a thug airgead isteach

## Scannáin

## Básanna

## Tagairtí
# 1956 sa scannán

|  |
| --- |
| **Líosta blianta sa scannán** ... 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 ... 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 ... 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 ... |

Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1956.

## Na scannáin is mó a thug airgead isteach

## Scannáin

## Básanna

## Tagairtí
# 1960 sa scannán

|  |
| --- |
| **Líosta blianta sa scannán** ... 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 ... 1957 1958 1959 1960 1961 1962 1963 ... 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 ... |

Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1960.

## Na scannáin is mó a thug airgead isteach

## Scannáin

## Básanna

## Tagairtí
# Rialú údaráis

Sampla
In eolaíocht an eolais, is próiseas é **rialú údaráis** (authority control) a eagraíonn faisnéis, mar shampla i gcatalóga leabharlainne, trí úsáid a bhaint as litriú aonair sainiúil ar ainm (a dtugtar *ceannteideal* air), nó as aitheantóir uimhriúil ar gach topaic. Eascraíonn an focal “údarás” ón smaoineamh go bhfuil ainmneacha daoine, áiteanna, rudaí, agus coincheapa “údaraithe”, .i., go bhfuil siad socraithe i bhfoirm amháin. Cuirtear na ceannteidil nó na haitheantóirí uathúla seo i bhfeidhm go comhsheasmhach ar fud na gcatalóg a bhaineann úsáid as an gcomhad údaráis, agus cuirtear i bhfeidhm iad ar mhodhanna eile chun sonraí a eagrú, mar shampla sonraí idirnasctha agus crostagairtí.

Bunachair sonraí a mbaintear úsáid astu sa rialú údaráis:

## Leabharlanna náisiúnta

* Biblioteca Nacional de España (*Leabharlann Náisiúnta na Spáinne*) (BNE)
* Bibliothèque nationale de France (*Leabharlann Náisiúnta na Fraince*) (BNF)
* Library of Congress Control Number (*Uimhir Cumhacht Leabharlann Congress*) (LCCN)
* National Library of Poland (NLP)
* National Library of the Czech Republic (NKC)
* Koninklijke Bibliotheek ('Leabharlann Náisiúnta an Ísiltír') (NTA)
* Système universitaire de documentation (SUDOC)

## Bunachair shonraí scannáin, teilifís agus daoine

* AllMovie (*Scannáin go léir*) a bhaineann leis na scannáin, cláir theilifíse agus cláir físeáin..
* FilmAffinity (*FiníochtScannáin*) a bhaineann le moltaí scannáin
* Internet Movie Database (*Buanchar Sonraí Scannáin Idirlín*) (IMDb) a bhaineann leis na scannáin, cláir theilifíse, cláir físeáin, agus físchluichí.
* RottenTomatoes (*TrátaíBréana*) a bhaineann le léirmheasanna scannáin/seóanna/taispeántais

## Bunachair shonraí eile

* Gemeinsame Normdatei (GND)
* International Standard Book Number (*Uimhir Chaighdeánach Idirnáisiúnta Leabhar*) (ISBN) de Leabhar
* International Standard Name Identifier (ISNI)
* Online Computer Library Center (*Ionad Leabharlainne Ríomhaireachta Ar Líne*) (OCLC) seirbhís leabhlainn
* Wikidata, ghréasán-bhunaithe, ilteangach, bunachar sonraí a taca Vicipéid i chuile teanga.
* Social Networks and Archival Context (SNAC)
* Virtual International Authority File (*Comhad Údaráis Idirnáisiúnta Fíorúil*) (VIAF)
* WorldCat Identities (Worldcat) córas catalóige ar líne a liostaíonn bailiúcháin chomhcheangailte 70,000+ leabharlann i 170 tír.

## Tagairtí
# Am Uilíoch Comheagartha

Is é an t**Am Uilíoch Comheagartha**, nó **UTC**, an bunús atá ar an gcóras ama sibhialtach. Is ionann é agus an t-am adamhach, ar nós méid suimeálach soicindí, ná le UT1, ar nós méid codánach soicindí. Réitítear criosanna ama ar fud an domhain i bhfoirm comheagartha, ionas go bhfuil siad méid áirithe uair ar aghaidh nó chun deiridh ar UTC.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# May Robson

May Robson|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | (en) Mary Jeanette Robison  19 Aibreán 1858 Moama, New South Wales (en)   |
| Bás | 20 Deireadh Fómhair 1942 84 bliana d'aois Beverly Hills, California  |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Galar) |
| Áit adhlactha | Reilig Flushing   |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Gníomhaíocht |
| Réimse oibre | Aisteoireacht scannáin agus aisteoireacht |
| Gairm | aisteoir stáitse, aisteoir scannáin, aisteoir  |
| Tréimhse oibre | 1883 –  1942 |
| Teangacha | Béarla |
|

---

 |
|

---

  |

Ba bhan-aisteoir Meiriceánach a rugadh san Astráil í **Mary Jeanette Robison** (19 Aibreán 1858 – 20 Deireadh Fómhair 1942). Ainmníodh í don ghradam Ban-aisteoir Is Fearr sna gradaim Academy i 1931 agus 1937.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Córas comhordanáide geografaí

Léarscáil a thaispeánann na domhanleithidí (go cothrománach) agus na domhanfhaidí (go hingearach), teilgean Eckert VI
'Séard is **córas comhordanáide geografaí** ann ná córas comhordanáideach a chuireann ar chumas gach suíomh ar an Domhan a shonrú le sraith uimhreacha. Is minic a roghnaíotar na comhordanáidí i dtreo is go seasann uimhir amháin i gcomhair suímh cheartingearaigh agus dhá nó trí uimhir i gcomhair suímh chothrománaigh. Is iad na comhordanáidí is coitianta a roghnaítear ná domhanleithead, domhanfhad agus airde éileapsóideach.

Is é domhanleithead pointe ar dhromchla an Domhain ná a dhíláithriú uilleach, ó thuaidh nó ó dheas, ón méanchiorcal (ag domhanleithead 0°). Tá na Moil ag domhanleithead 90°. Is ciorcail chomhthreomhara iad na línte domhanleithid, atá comhthreomhar leis an meánchiorcal. De bhrí nach sféar foirfe an Domhan, ní hionann fad céime gar don mheánchiorcal (110.6 km), gar do 45° (111.1 km), ná gar do Mhol (111.7 km). Chomh maith leis an meanchiorcal, is suntasach na línte seo domhanleitheid freisin: Trópaic an Phortáin (23.5° ó thuaidh), Trópaic an Ghabhair (23.5° ó dheas), an Ciorcal Artach (66.5° ó thuaidh), agus an Ciorcal Antartach (66.5° ó dheas). Is línte domhanfhaid na ciorcail mhóra ag rith ó thuaidh is ó dheas agus trí na Moil. Tomhaistear an domhanleithead mar dhíláithriú uilleach ó fhadlíne Greenwich a ghlactar mar dhomhanfhad 0°, agus is féidir luachanna 0-180°, siar nó aniar, a bheith aige. Gar don mheánchiorcal (1° domhanleithid) bíonn fad 113.5 km ag 1° domhanfhaid, 49 km gar do 45° domhanleithid, agus 0 km gar do Mhol ag 90° domhanleithid.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tá an t-alt seo bunaithe ar ábhar as *Fréamh an Eolais*, ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta leis an Ollamh Matthew Hussey, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2011. Tá comhluadar na Vicipéide go mór faoi chomaoin acu beirt as ucht cead a thabhairt an t-ábhar ón leabhar a roinnt linn go léir. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Stáit Mheiriceá

Ballstáit
Aontas feidearálach is ea na Stáit Aontaithe agus tá caoga ballstát ann. Is iad na 13 stát bunaidh na 13 coilíneacht a chuaigh chun ceannairce ar riail Shasana. Maidir le na stáit eile, fuair rialtas Mheiriceá iad trí chogadh nó cheannach, ach amháin Vermont, Texas, agus Haváí mar poblachtaí neamhspleácha a bhí iontu. I dtús stair na tíre, cruthaíodh 3 stát as críoch stát eile: Kentucky as Virginia; Tennessee as Carolina Thuaidh; agus Maine as Massachusetts. I rith an chogaidh carthartha, roinneadh Virginia Thiar ó Virginia. Rialaigh Cúirt Uachtarach Mheiriceá nach bhfuil ceart ag na stáit an t-aontas a fhágáil. Tá limistéir eile ina mbaill den tír, sin iad Ceantar Columbia (an ceantar feidearálach ina bhfuil an phríomhchathair, Washington, suite); agus Sceir Palmyra, críoch san Aigéan Ciúin atá neamháitrithe ach corpraithe. Tá cúig mórchríoch ag na Stáit Aontaithe le pobail dúchasacha: Puerto Rico agus Ógh-Oileáin na Stát Aontaithe i Muir Chairib; agus Samó Mheiriceánach, Guam agus Oileáin Mariana Thuaidh san Aigéan Ciúin. Tá saoránacht sna Stáit Aontaithe ag na daoine a bheirtear sna críocha sin ach amháin Samó Mheiriceánach.

Is iad na Stáit seo a leanas ballstáit Stát Aontaithe Mheiriceá:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Alabama
* Alasca
* Arizona
* Arkansas
* California
* Carolina Theas
* Carolina Thuaidh
* Colorado
* Connecticut
* Dakota Theas
* Dakota Thuaidh
* Delaware
* Florida
* Georgia
* Haváí
* Idaho
* Illinois
 | * Indiana
* Iowa
* Kansas
* Kentucky
* Louisiana
* Maine
* Maryland
* Massachusetts
* Michigan
* Minnesota
* Mississippi
* Missouri
* Montana
* Nebraska
* Nevada
* New Hampshire
* Nua-Gheirsí
 | * Nua-Eabhrac
* Nua-Mheicsiceo
* Ohio
* Oileán Rhode
* Oklahoma
* Oregon
* Pennsylvania
* Tennessee
* Texas
* Utah
* Vermont
* Virginia
* Virginia Thiar
* Washington
* Wisconsin
* Wyoming
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Contaetha in Ohio

* **Tá 88 gcontae i stát Ohio.**

## Contaetha

* Adams
* Allen
* Ashland
* Ashtabula
* Athens
* Auglaize
* Belmont
* Brown
* Butler
* Carroll
* Champaign
* Clark
* Clermont
* Clinton
* Columbiana
* Coshocton
* Crawford
* Cuyahoga
* Darke
* Defiance
* Delaware
* Erie
* Fairfield
* Fayette
* Franklin
* Fulton
* Gallia
* Geauga
* Greene
* Guernsey
* Hamilton
* Hancock
* Hardin
* Harrison
* Henry
* Highland
* Hocking
* Holmes
* Huron
* Jackson
* Jefferson
* Knox
* Lake
* Lawrence
* Licking
* Logan
* Lorain
* Lucas
* Madison
* Mahoning
* Marion
* Medina
* Meigs
* Mercer
* Miami
* Monroe
* Montgomery
* Morgan
* Morrow
* Muskingum
* Noble
* Ottawa
* Paulding
* Perry
* Pickaway
* Pike
* Portage
* Preble
* Putnam
* Richland
* Ross
* Sandusky
* Scioto
* Seneca
* Shelby
* Stark
* Summit
* Trumbull
* Tuscarawas
* Union
* Van Wert
* Vinton
* Warren
* Washington
* Wayne
* Williams
* Wood
* Wyandot

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht contae Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Páirtí Daonlathach (Stáit Aontaithe)

Páirtí Daonlathach| (en) Democratic Party  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   |   |

 |
|  |
|

---

 |
| Sonóg | asal na nDaonlathach  |
| Sonraí |
| Giorrúchán | D, Dem, PD agus DP  |
| Cineál | páirtí polaitíochta  |
| Idé-eolaíocht pholaitíochta | modern liberalism in the United States (en)  liobrálachas sóisialta  |
| Ailíniú polaitíochta | lárnachas  |
| Stair |
| Dáta a bunaíodh | 8 Eanáir 1828 |
| Bunaitheoir(í) | Andrew Jackson agus Martin Van Buren  |
| Gníomhaíocht |
| Limistéar oibriúcháin | Stáit Aontaithe Mheiriceá  |
| Ball de | An tAontas Forásach  |
|  |
| Ballraíocht | 80,097,731 (2017)  |
|  |
| Rialachas corparáideach |
|  |
|  |
| Ceanncheathrú

 | * South Capitol Street, 430
* Washington, D.C.
 |
|  |
| Uachtaránacht | Jaime Harrison (2021–2025) Ken Martin (2025–)  |
| Ógeagraíocht | Young Democrats of America (en)   |
|  |
|  |
| Seanad na Stát Aontaithe  | 45 / 100 |
| Teach Ionadaithe na Stát Aontaithe  | 212 / 435  |
|  |
|  |
| Eile |
| Dath |       |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | democrats.org  |
|

---

 |

Ceann den dá phriomhpháirtí i Meiriceá is ea an **Páirtí Daonlathach**. Sé an Páirtí Poblachtach an ceann eile. Is ball den pháirtí é Barack Obama, Iar-Uachtarán na Stát Aontaithe.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Amchrios

Is crios de dhromchla an domhain é **an t-amchrios** ina bhfuil an t-am céanna agus an dáta céanna ar bhonn rialacha.

## Ó Am Áitiúil go hAmchrios

Mar gheall ar imrothlú an domhain, tá an t-am áitiúil fíor (*an t-am áitiúil na gréine*) i ngach áit níos *luaithe* ná an t-am áitiúil sa chéad áit eile *soir* nó tá sé níos *moille* ná an t-am sa chéad áit eile *siar* de réir airde na gréine. B'éigean an clog a shocrú de cheithre nóiméad gach céim fhaid (= timpeall is 83 km) siar nó soir. Mar shampla: Má bheadh sé a hocht a chlog i gCill Bheagáin, bheadh sé 4 nóiméad tar éis a hocht i mBaile Átha Cliath.

Dá bhrí sin bunadh na hamchriosanna. Cuimsíonn amchriosanna 15 céim fhaid go hiondúil. De bharr 15 céim fhaid, uair amháin atá an difríocht ama idir dhá amchrios comharsanachta.

Ach cuirtear amchrios i bhfeidhm ar an tír uile de ghnáth (cé is moite de na tíortha móra agus d'oileáin scoite). Agus is féidir le gach tír bheith in amchrios a rogha. Mar sin, tá limistéar **Am Lár na hEorpa** (UTC +1), mar shampla, níos mó ná 15 céim fhaid ionas go bhfuil an t-am céanna i gcuid mhór na hEorpa.

Tá níos mó ná amchrios amháin sna tíortha móra, m. sh., tá 11 amchrios sa Rúis (UTC +2 go dtí UTC +12) agus 5 amchrios i gCeanada (UTC -3.5 go dtí UTC -8).

Ach, ar an taobh eile, níl ach crios ama amháin i nDaon-Phoblacht na Síne: am Bhéising (UTC +8).

## Amchriosanna Áirithe

* *Am Uilíoch Comheagartha* (UTC)
* *Am Iarthar na hEorpa* nó *Meán-am Greenwich* (UTC +0) = an t-am sa Ríocht Aontaithe, in Éirinn, san Íoslainn, sa Phortaingéil, in Oileáin Fharó, agus sna hOileáin Chanáracha.
* *Am Lár na hEorpa* (UTC +1) = an t-am sa mhórchuid den Eoraip.
* *Am Caighdeánach Oirthearach* (UTC -5) = an t-am in oirthear na Stát Aontaithe, i Québec, agus in Ontario.

## Amchriosanna san Eoraip

## Amchriosanna an domhain

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |
# Cód ZIP

Is córas na gcód poist atá in úsáid ar fud críocha na SAM é **Cód ZIP**.

* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 0
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 1
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 2
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 3
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 4
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 5
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 6
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 7
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 8
* Liosta na gcód ZIP a thosaíonn le 9

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Kentucky

| Kentucky |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bratach  | Armas  |

 |
|  |
|

---

 |
| Aintiún | *My Old Kentucky Home* (1928)  |
|

---

 |
| Mana | «United we stand, divided we fall» «Deo gratiam habeamus (en) »  |
| Siombail oifigiúil | Cairdinéal tuaisceartach  |
| Leasainm | Bluegrass State  |
| Ainmnithe in ómós | Abhainn Kentucky agus comhlathas  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | Stáit Aontaithe Mheiriceá  |
|  |
|  |
|

---

 |
| Príomhchathair | Frankfort  |
| Daonra |
| Iomlán | 4,505,836 (2020)  |
| • Dlús | 43.05 hab./km² |
| Líon na dteaghlach | 1,748,053 (2020)  |
| Teanga oifigiúil | Béarla  |
| Tíreolaíocht |
| Cuid de | na Stáit Aontaithe comhtheagmhálacha  |
| Achar dromchla | 104,659 km²  |
| • Uisce | 2.28 %  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Abhainn Mississippi, Ohio agus Abhainn Big Sandy  |
| Airde | 230 m  |
| Pointe is airde | Black Mountain (en)  (1,263 m)  |
| Pointe is ísle | Contae Mississippi  |
| Ar theorainn le | Virginia Thiar Tennessee Missouri Virginia Ohio Indiana Illinois  |
| Sonraí stairiúla |
| Leanann sé/sí | Kentucky County (en)   |
| Cruthú | 1 Meitheamh 1792 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Comhlacht reachtach | Comhthionól Ginearálta Kentucky  |
| • Gobharnóir Kentucky  | Andy Beshear (2019–)  |
| Údarás breithiúnach is airde | Cúirt Uachtarach Kentucky  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Lonnaithe i gcrios ama | an tAmchrios Oirthearach America/New\_York (en)   |
|  |
| Cód ISO 3166-2 | US-KY  |
| ID GNIS | 1779786  |
|  |

Is stát i Meiriceá é **Kentucky**. Ar dtús ba chuid de Virginia é ach glacadh Kentucky isteach san Aontas mar stát sa bhliain 1792. Is é Frankfort an phríomhchathair, agus is é Louisville an chathair is mó. Tá teorainneacha ag an stát le Virginia Thiar, Virginia, agus Tennessee.

## Contaetha in Kentucky

## Bailte in Kentucky

* Bowling Green
* Frankfort
* La Grange
* Lexington
* Louisville

## Naisc sheachtracha

* Kentucky.gov - Suíomh idirlín oifigiúil (as Béarla).

Capaill ag féaraigh i gCríoch an Chuise Mhín

|  |  |
| --- | --- |
| Stáit Aontaithe Mheiriceá |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Stáit:** | Alabama | Alasca | Arizona | Arkansas | California | Carolina Theas | Carolina Thuaidh | Colorado | Connecticut | Dakota Theas | Dakota Thuaidh | Delaware | Florida | Georgia | Haváí | Idaho | Illinois | Indiana | Iowa | Kansas | Kentucky | Louisiana | Maine | Maryland | Massachusetts | Michigan | Minnesota | Mississippi | Missouri | Montana | Nebraska | Nevada | New Hampshire | Nua-Gheirsí | Nua-Mheicsiceo | Nua-Eabhrac | Ohio | Oklahoma | Oregon | Pennsylvania | Oileán Rhode | Tennessee | Texas | Utah | Vermont | Virginia | Virginia Thiar | Washington | Wisconsin | Wyoming |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Columbus, Ohio

| Columbus, Ohio |
| --- |
| Columbus (en)  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   |   |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Ainmnithe in ómós | Criostóir Colambas  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | Stáit Aontaithe Mheiriceá |
| Stát sna Stáit Aontaithe | Ohio |
| County of Ohio (en)  | Contae Franklin  |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | Ohio Contae Franklin  |
| Daonra |
| Iomlán | 905,748 (2020)  |
| • Dlús | 1,558.86 hab./km² |
| Líon na dteaghlach | 3,646 (2020)  |
| Teanga oifigiúil | Béarla  |
| Tíreolaíocht |
| Suite san aonán críochach staitistiúil | Columbus metropolitan area (en)   |
| Achar dromchla | 581.031306 km²  |
| • Uisce | 2.6605 %  |
| Airde | 275 m  |
| Ar theorainn le | Bellefontaine Groveport Grove City Hilliard Reynoldsburg Grandview Heights Gahanna Marble Cliff (en)  Obetz (en)  Dublin Westerville Whitehall Bexley New Albany Upper Arlington Worthington Minerva Park (en)  Riverlea (en)   |
| Sonraí stairiúla |
| Cruthú | 1812 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| • Méara Columbus, Ohio  | Andrew Ginther (2016–)  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 43085, 43201, 43202, 43203, 43204, 43205, 43206, 43207, 43209, 43210, 43211, 43212, 43213, 43214, 43215, 43216, 43217, 43218, 43219, 43220, 43221, 43222, 43223, 43224, 43226, 43227, 43228, 43229, 43230, 43231, 43232, 43234, 43235, 43236, 43240, 43251, 43260, 43266, 43268, 43270, 43271, 43272, 43279, 43287 agus 43291  |
| Lonnaithe i gcrios ama | an tAmchrios Oirthearach  |
| Glaochód | 614  |
|  |
| Eile |
|

---

 |
| Suíomh gréasáin | columbus.gov  |

Is é **Columbus** príomhchathair Ohio. De réir an meastacháin sa bhliain 2019, tá 898,553 duine ina gcónaí sa chathair, rud a fhágann gurb é Columbus an chathair is mó in Ohio. Tá an chathair suite i gcontaetha Delaware, Fairfield, agus Franklin (is mó i bhFranklin). Tá Andrew Ginther (D) ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1812.

Tá "The Ohio State University" sa chathair, agus is é an coláiste is mó sa stát.

Tá an chathair ag an cumar dá abhainn, an Olentangy agus an Scioto. Ritheann na aibhneacha tríd an lár an cathrach, agus buaileann siad le chéile faoi thart an ceantar gnó, ag "The Convergence" (an cumar). As ansin, ritheann an Scioto go dtí Portsmouth, agus buaileann sé le chéile an Abhainn Ohio.

## Comhchathracha

* Ahmedabad, An India
* Dresden, An Ghearmáin
* Genova, An Iodáil
* Herzliya, Iosrael
* Hefei, An tSín
* Odense, An Danmhairg
* Sevilla, An Spáinn
* Tainan, An Téaváin

## Naisc sheachtracha

* www.columbus.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.
*
*
*  Curtha i gcartlann 2020-08-15 ar an Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |
# Cleveland

| Cleveland |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|   |   |

 |
|  |
|   |
|

---

 |
| Leasainm | The Land, The Forest City agus Klivlend  |
| Ainmnithe in ómós | Moses Cleaveland  |
| Suíomh |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
|  |
|  |
| Stát ceannasach | Stáit Aontaithe Mheiriceá |
| Stát sna Stáit Aontaithe | Ohio |
| County of Ohio (en)  | Contae Cuyahoga  |
|  |
|  |
| Príomhchathair de | Contae Cuyahoga  |
| Daonra |
| Iomlán | 372,624 (2020)  |
| • Dlús | 1,744.6 hab./km² |
| Líon na dteaghlach | 174,920 (2020)  |
| Tíreolaíocht |
| Suite san aonán críochach staitistiúil | Greater Cleveland (en)   |
| Achar dromchla | 213.587322 km²  |
| • Uisce | 5.7829 %  |
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Abhainn Cuyahoga agus Loch Erie  |
| Airde | 199 m  |
| Ar theorainn le | Fairview Park Cuyahoga Heights (en)  Garfield Heights Maple Heights Newburgh Heights (en)  Parma Brooklyn Heights (en)  Brooklyn Linndale (en)  Warrensville Heights East Cleveland Bratenahl (en)  Lakewood Shaker Heights Euclid Cleveland Heights South Euclid Brook Park  |
| Sonraí stairiúla |
| Bunaitheoir(í) | Moses Cleaveland  |
| Cruthú | 1796 22 Iúil 1796 |
| Eagraíocht pholaitiúil |
| Comhlacht reachtach | Comhairle Cathrach Cleveland  |
| • Méara Cleveland, Ohio  | Justin Bibb (2022–)  |
| Aitheantóir tuairisciúil |
| Cód poist | 44101, 44102, 44103, 44104, 44105, 44106, 44108, 44109, 44110, 44111, 44112, 44113, 44114, 44115, 44118, 44119, 44120, 44121, 44124, 44125, 44126, 44127, 44128, 44129, 44130, 44134, 44135, 44143, 44144, 44181, 44188, 44190, 44191, 44192, 44193, 44194, 44195, 44197, 44198 agus 44199  |
| Lonnaithe i gcrios ama | an tAmchrios Oirthearach  |
| Glaochód | 216  |
|  |

Is an dara cathair is mó daonra i gContae Cuyahoga, Ohio, Stáit Aontaithe Mheiriceá é **Cleveland**. Tá sé suite in oirthuaisceart na stáit, ar taobh theas Loch Erie.

Tá níos mó ná 2.2 milliún duine ina gcónaí i mórcheantar Chleveland.

Bunaíodh sa bhliain 1796 é. Ainmníodh an chathair i gcuimhne ar *Moses Cleaveland*, príomh-suirbhéir.

D'fhás tionscal déantúsaíochta mar gheall ar iompar áitiúil d'iarnród agus d'uiscebhealach intíre. Chuir Minnesota amhiarann trí Na Locha Móra. Tháinig gual aneas.

## Comhchathracha

* Acaill, Éire
* Alexandria, An Éigipt
* Bahir Dar, An Aetóip
* Bangalor, An India
* Beit She'an, Iosrael
* Braşov, An Rómáin
* Bratislava, An tSlóvaic
* Cleveland, Sasana
* Conakry, An Ghuine
* Fier, An Albáin
* Gdańsk, An Pholainn
* Guadalajara, Meicsiceo
* Ibadan, An Nigéir
* Klaipėda, An Liotuáin
* Lima, Peiriú
* Ljubljana, An tSlóivéin
* Miskolc, An Ungáir
* Nettuno, An Iodáil
* Vicenza, An Iodáil
* Rouen, An Fhrainc
* Segundo Montes, Morazán, An tSalvadóir
* Taipei, An Téaváin
* Volgograd, An Rúis

Bratach
Cleveland
## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol faoi thíreolaíocht Mheiriceá é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.*
*Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.* |