# Louis Pasteur

Louis Pasteur|   |
| Beathaisnéis |
| Breith | 27 Nollaig 1822 Dole (Bourbon Restoration in France) |
| Bás | 28 Meán Fómhair 1895 72 bliana d'aois Caisleán Villeneuve-l'Étang () |
| Siocair bháis | Bás nádúrtha (Stad cairdiach) |
| Áit adhlactha | crypte de l'Institut Pasteur (fr)  (1896–)  Ardeaglais Notre Dame (–1896)  |
|  |
|  |
|  13 Suíochán 17 den Académie française |
|  |
|  |
|  8 Nollaig 1881 – 28 Meán Fómhair 1895 ← Émile Littré – Gaston Paris →  |
|  |
|  |
| Faisnéis phearsanta |
| Reiligiún | Caitliceachas |
| Scoil a d'fhreastail sé/sí | École normale supérieure - Baitsiléir Eolaíochta (1844–1845) Ollscoil Pháras   lycée Saint-Louis   Conservatoire national des arts et métiers   |
| Céim acadúil | Dochtúir Leighis Doctor rerum naturalium céim oinigh céim dochtúireachta |
| Comhairleoir dochtúireachta | Antoine Jérôme Balard agus Jean-Baptiste Biot |
| Gníomhaíocht |
| Réimse oibre | Ceimic agus micribhitheolaíocht |
| Gairm | micribhitheolaí, bitheolaí, liteagrafaí, ealaíontóir, luibheolaí, agranamaí, múinteoir ollscoile, bithcheimiceoir, ceimiceoir, portrait painter (en)   |
| Fostóir | École normale supérieure (1857–) Ollscoil Lille (1854–1857) Ollscoil Strasbourg (1848–) École centrale de Lille  Institiúid Pasteur   |
| Ball de | Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL (ball eachtrach) (1892–) Accademia dei Lincei (1888–) Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí (comhalta iasachta de chuid Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí) (1883–) Académie française (1881–1895) Hellenic Philological Society of Constantinople (en)  (ball oinigh) (1881–) Acadamh na nEolaíochtaí (1873–1895) An Cumann Ríoga (Ball Eachtrach den Chumann Ríoga) (1869–) Lille Academy of Sciences (en)  (1854–) Acadamh Ríoga na Sualainne um Eolaíocht  Société Philomathique de Paris  Acadamh Eolaíochtaí agus Ealaíon na Seirbia  Académie Nationale de Médecine  Free Economic Society (en)  (ball oinigh)  Acadamh Ríoga an Leighis sa Bheilg  Acadamh Eolaíochtaí Saint Petersburg  Acadamh Rúiseach na nEolaíochtaí  Poznań Society of Friends of Learning (en)   Acadamh Eolaíochtaí na hUngáire  Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá  Cumann Meiriceánach na Fealsúnachta  Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti (en)   Acadamh Ríoga Ealaíon agus Eolaíochtaí na hÍsiltíre   |
| Spéis aige/aici i | Micribhitheolaíocht |
| Mac/iníon léinn | Charles Friedel, Charles Chamberland agus Pierre Paul Émile Roux |
| Teangacha | An Fhraincis |
| Saothar |
| **Saothar suntasach (1885) rabies vaccine (en)
* (1888) Institiúid Pasteur
 |
| Mac léinn dochtúireachta | Victor Babeș, Pierre Paul Émile Roux, Albert Calmette, Nikolay Gamaleya agus Étienne Wasserzug |
| Giorrúchán luibheolaíochta
 | Pasteur |
| Suíomh a chartlainne | * Leabharlann Náisiúnta na Fraince
* Acadamh na nEolaíochtaí
 |
| Teaghlach |
| Céile | Marie Pasteur (1849–)  |
| Páiste | Marie-Louise Pasteur, Cécile Pasteur, Jeanne Pasteur, Jean-Baptiste Pasteur, Camille Pasteur  |
| Athair | Jean-Joseph Pasteur |
| Gradam a fuarthas* (1978)  National Inventors Hall of Fame (en)
* (1895)  Bonn Leeuwenhoek
* (1893)  dochtúireacht oinigh ó Ollscoil Liège
* (8 Meitheamh 1886)  Order of the Medjidie (en)
* (1886)  Prix Jean-Reynaud
* (29 Nollaig 1883)  Knight of the Order of Agricultural Merit (en)
* (1883)  Duais Bressa
* (1882)  Bonn Albert
* (1878)  Ard-Oifigeach den Légion d'honneur
* (1874)  Bonn Copley
* (1873)  Imperial Order of the Rose (en)
* (29 Aibreán 1869)  Ball Eachtrach den Chumann Ríoga
* (14 Lúnasa 1868)  Grand-croix de la Légion d'honneur‎
* (1868)  Commandeur de la Légion d'honneur‎
* (1863)  Officier de la Légion d'honneur
* (1861)  Duais Jecker
* (1856)  Bonn Rumford
* (1853)  Chevalier de la Légion d'honneur‎
* Cameron Prize of the University of Edinburgh (en)
* Ord San Anna, an chéad ghrád
* Order of Saint Anna, 1st class with diamonds (en)
* Concours général
 |
|  **Síniú**  |
|

---

 |
|

---

    |

Ceimiceoir agus micribhitheolaí Francach ab ea **Louis Pasteur** a tháinig chun saoil i nDole (i sléibhte Jura i bhFranche-Comté, Oirthear na Fraince) ar an 27 Nollaig 1822 agus a fuair bás i Marnes-la-Coquette taobh thiar de Pháras ar an 28 Meán Fómhair 1895. Tá clú agus cáil air as an obair a rinne sé leis na galair a chosc. D'fhionn
sé feidhmeanna na miocrorgánach óna thaighde ar cén fáth a lobhann
bainne, cáis, iógart, beoir, is fíon. Thaispeáin sé go dtarlaíonn an
lobhadh seo i bhfoirm coipthe nuair a théann miocrorgánaigh isteach
sna bianna seo ón aer, nuair a mhéadaíonn siad go han-tapa, agus
nuair a tháirgeann siad fuíll áirithe. Thaispeáin sé freisin nach
dtarlóidh an lobhadh má choimeádtar na miocrorgánaigh amach as na
bianna nó má mhilltear iad le teas (próiseas ar a dtugtar paistéaradh
anois).

D'fhionn sé gur féidir cosc a chur ar ghalar a tharlaíonn
de bharr frídíní le vacsaín, dáileog bheag den fhrídín féin
a chuireann tús le méadú ar imdhíonacht nádúrtha na colainne i
gcoinne an ghalair. Ba chéim iontach ar aghaidh í i gcúrsaí míochaine
fionnachtain Pasteur gur orgánaigh bhídeacha, infheicthe ar éigin le
micreascóp, ba chúis le galair thógálacha.
Ba eisean a d'fhorbair an vacsaín in aghaidh an chonfaidh.

Féachtar air mar cheann de thrí phríomhbhunaitheoir na micribhitheolaíochta, mar aon le Ferdinand Cohn agus Robert Koch. D'fhionn sé chomh maith go leor eolais i réimse na ceimice, go háirithe an bunús móilíneach don neamhshiméadracht i gcriostail áirithe.

Luíonn a chorp in Institiúid Pasteur i bPáras i gcruinneachán iontach.

## Tagairtí

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Is síol é an t-alt seo.* *Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.* Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |