Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lokaasje

In **lokaasje** (fan it Frânske *location*, mei deselde betsjutting) is in posysje of punt earne op it oerflak fan 'e Ierde of op in oar plak yn it hielal. In **setting** is in lokaasje dy't as eftergrûn brûkt wurdt foar in wurk fan fiksje, lykas in roman, film of fideospultsje. De term 'lokaasje' ymplisearret sadwaande oer it algemien in gruttere wissichheid oer wêr't dat plak is, as it wat dizenige wurd 'plak' sels. In absolute lokaasje kin faak definiëarre wurde mei behelp fan kartesyske koördinaten, lykas it gebrûk meitsjen fan spesifike breedtegraden en lingtegraden. Op 'e Ierde kinne geografyske koördinaten brûkt wurde om 'e posysje fan in lokaasje te spesifisearjen. Behalven absolút en fêststeand kin in lokaasje ek relatyf wêze; dêrby giet it om in posysje fan eat of immen foar eat of immen oars oer, lykas de oanwizing "it is tsien kilometer bewesten Ljouwert", wêrby't de lokaasje fan "it" definiëarre wurdt oan 'e hân fan 'e (bekendere) lokaasje fan Ljouwert.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Cornwall

Lizzing fan Cornwall yn Ingelân

**Cornwall** ([ˈkɔːnˌwɒl]? Kornysk: *Kernow*) is de namme fan it bestjoerlike greefskip en it hartochdom yn it uterste súdwesten fan Ingelân, dat fan it greefskip Devon skieden wurdt troch de rivier de Tamar. Cornwall beslacht in oerflak fan 3.563 km², tegearre mei de Scilly-eilannen dy't 45 km fan de kust lizze, en telt 513.528 ynwenners mei in befolkingstichtheid fan 144 mensen/km². De haadstêd is Truro. Foar april 2009 hie Cornwall seis distrikten: Penwith, Kerrier, Carrick, Restormel, Caradon en Noard-Cornwall, en de Scilly-eilannen.

Cornwall hat in rûch en faak noch ûnoantaaste lânskip, wêrfan Bodmin Moor in wichtich diel útmakket. It hat in seeklimaat mei relatyf sêfte winters. Meidat it der selden of nea friest binne in soad (ymportearre) subtropyske planten as palmen en keamerplanten dêr ynboargere. Troch de frij grutte reinfal groeit feanmoas der tige wilich wat dan ek te merkbiten is oan de soad moerassen dy't der binne. It toerisme is de grutste boarne fan ynkomsten, neist fiskerij, lânbou en blommetylt. De yndustry hat him konsintrearre yn de kuststêden Falmouth, Fowey en Penzance. Cornwall is ek in gaadlik plak foar it opnimmen fan films wêrûnder Wycliffe, in Ingelske plysjerige dy't begûn is yn 1994 en dêr't 28 ôfleverings fan makke waarden.

It meast westlike punt hjit *Land's End* (*Penn an Wlas*) en is in belangrike toeristyske trekpleister, krektas St Michael's Mount. Ek hat it greefskip in grut oantal prehistoaryske oerbliuwsels wêrûnder tige âlde tinminen dy't út de brûnstiid stamje. Yn de 18e en 19e iuw wie Cornwall ferantwurdlik foar 40% fan de wrâldproduksje fan tin. In kastielruïne tichtby Tintagel wurdt troch de Cornish (ynwenners fan Cornwall) beskôge as it plak dêr't King Arthur berne is (sjoch de King Arthur-leginde). In bekende attraksje is ek Eden Project, in botanyske tún mei twa kassekompleksen dy't foarme wurde troch meardere geodetyske koepels. Dizze botanyske tún leit yn Bodelva, 5 km bûten St Austell.

Yn Cornwall waard it Kornysk sprutsen; der wurdt besocht om dizze útstoarne taal nij libben yn te blazen, sa is der bygelyks in Wikipedia yn it "Kernewek" en in regionalistyske politike partij Mebyon Kernow, dy't lid is fan de Europeeske Frije Alliânsje.

Prins William, de Britske kroanprins, en syn frou Catherine binne hartoch en hartoginne fan Cornwall.

* Land's End
* It Eden projekt
* St Ives
* Truro, de haadstêd fan Cornwall
* Teäter Minack
* Scilly-eilannen
* Falmouth haven
* *Brown Willy*, Bodmin Moor; heechste punt fan Cornwall

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
| * (in)  Cornwall Council
* (in)  Foto's van Cornwall
* Wikipedia, Kernewek op de Wikipedia
 |
# Kaart

"**Kaart**" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:

* Kaart as produkt fan de kartografy.
* Kaart as kaart om op de post te dwaan
* Kaart as spylkaart

mar ek:

* Kaard as buorskip op Skylge

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dit is in betsjuttingsside, bedoeld om ûnderskied te meitsjen tusken ferskillende siden mei de namme **Kaart**.

Op dizze side stean koarte beskriuwings fan de ferskate siden, mei keppelings dêrhinne. At jo hjir belâne binne fia in side op de Wikipedy, dan kinne jo dêr de ferwizing nei dizze side oanpasse, dat takomstige lêzers fuort op de goede side telâne komme. |
# Molkewei

It sintrum fan de Molkewei lykas sjoen troch NASA's Spitzer Space Telescope
De **molkewei** of it **molkenpaad** is de namme foar it spiraalfoarmige stjerrestelsel of *spiraalstelsel* fan middelmatige grutte, dêr't ús sinnestelsel har yn befynt. Op ierde wurdt de molkewei sjoen as in ljochtsjende bân dy't de himmel omspaant, mitsdat it tsjuster genôch is.
# Teems

Rin fan de Teems
De Teems yn Londen (2008)
De **Teems** (Ingelsk: *Thames*) is de grutste en meast wichtige rivier fan Ingelân.

De Romeinen festigen op de noardouwer fan de Teems by Londen in haadkertier. Sy neamden de delsetting *Londinium*. Troch de gaadlike lizzing koe de delsetting waakse ta de stêd Londen.
# Easten fan Ingelân

|  |
| --- |
| Easten fan Ingelân
*East of England*  |
|  |
| **Sifers** |
| Ynwennertal | 5.907.348 (2012) |
| Oerflak | 19.120 km² |
| Befolkingstichtens | 309/km² |
| **Polityk** |
| Lân | Ingelân |
| Haadstêd | Cambridge |

It **Easten fan Ingelân** (Ingelsk: *East of Ingland*) is ien fan de njoggen offisjele bestjoerlike kriten (regio's) fan Ingelân en is as sadanich oprjochte yn 1994. Yn Easten fan Ingelân wenje likernôch 5,9 miljoen ynwenners (2011).

| Lokale oerheid | Kaart |
| --- | --- |
| * Thurrock
* Southend-on-Sea
* Essex
* Hertfordshire
* Luton
* Bedford
* Sintraal Bedfordshire
* Cambridgeshire
* Peterborough
* Norfolk
* Suffolk
 |  |

## Sjoch ek

* Greefskippen fan Ingelân
* Regio's fan Ingelân

## Keppeling om utens

Offisjele side
# Gaborone

|  |
| --- |
| Gaborone |
|  |
| *Satellytbyld Gaborone* |
| **Bestjoer** |
| Lân | Botswana |
| Distrikt | Gaborone |
| Sub-distrikt | Gaborone |
| **Sifers** |
| Ynwennertal | 231.626 (2011) |
| Oerflak | 19.6 km² |
| Befolkingsticht. | 1400/km² |
| Stêdekloft | 421.907 |
| Hichte | 983 m |
| **Oar** |
| Stifting | 1964 |
| Tiidsône | CAT (UTC+2) |
| **Offisjele webside** |
| Webstee oerheid Gaborone |

**Gaborone** is de haadstêd fan Botswana. Botswana waard foar de ûnôfhinklikens yn 1966 Bechuanalân neamd en destiids wie Mafeking de haadstêd. Dy stêd (hjoeddeis Mafikeng of Mahikeng neamd) leit no fierder yn Súd-Afrika, dêr't it haadplak is fan de Súd-Afrikaanske provinsje Noardwest.

Yn Gaborone wennet goed 10% fan de befolking fan Botswana. Benei de helte fan Botswana's ynwenners wenje yn in straal fan 100 kilometer fan Gaborone

*Lizzing Gaborone yn Botswana*
# Tel Aviv

|

|  |
| --- |
| **Tel Aviv** |
|  |

 |
| **Lân** | Israel |
| **Distrikt**: | Tel Aviv |
| **Ynwennertal** | 405.300 (2012) |
| **Ynwennertal stêdekloft**: | 3.385.000 (2012) |
| **Oerflak**: | 50 km² |
| **Koördinaten**: | 32° 5' N 34° 48' E  |
| **Webside**: | www.tel-aviv.gov.il |

Wapen fan Tel Aviv
Duration: 1 minút en 29 sekonden.1:29
**Tel Aviv** is mei 405.300 ynwenners (2006) de twadgrutste stêd fan Israel. De stêd leit yn it westen fan it lân oan de Middellânske See. Oan 'e ein fan de 19e iuw setten kolonisten har yn it gebiet nei wenjen en bouden de earste wenwiken. De formele stifting fan de stêd wie yn 1909.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|  |

## Panorama
# Gewear

SMLE nr 4 Mk1
FN FAL út 1955, letterlik 'Licht Automatysk Gewear'
Stg44-gewear
In **gewear** is in fjoerwapen mei in lange loop. Ofhinklik fan de soarte kin it brûkt wurde foar tige presys sjitten of it sjitten fan mear kûgels tagelyk as fluch efterinoar. De measte gewearen binne hânfjoerwapens, mar der binne ek lucht-, gas- of feardrukgewearen.

It earste wapen dat mei *gewear* ontsjut wurde mei wie de 15e-iuwske heakbus. Yn de 16e iuw waard de heakbus opfolge troch it musket en it fjoerroer, dy't alle trije al de klassike gewearfoarm krigen: in lange loop, in houten lade mei kolf en in fjoermeganisme.

Yn de kriichsmacht is it gewear sûnt de 18e iuw it "standerdfjoerwapen" fan de soldaat. It wapen wurdt ek foar de jacht, de sjitsport en persoanlike beskerming brûkt. Dat lêste is yn Nederlân ferbean.

In gewear mei koarte loop hjit *karabyn*.

## Soarten

Der binne gewearen foar ferskate tapassings:

* ferdôvingsgewear
* jachtgewear.
* masinegewear.

## Namme

Oarspronklik wie *gewear* it wurd foar eltse soart fan wapens: alles dêr't men him mei fer*wear*je koe.

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Rifles fan Wikimedia Commons.
  |
# Turkske talen

Fersprieding fan de Turkse talen
**Turkse talen** foarmje in taalfamylje dy't karakterisearre wurde troch ferskynsels as fokaalharmony en agglutinaasje. De Turkske talen wurde ta de Altayske talen rekkene, mar dat is wol omstriden. Folken dy't Turkske talen sprekke wurde ek wol oantsjutten as Turkske folken.

Turkske talen wurde oer in tige grut gebiet sprutsen, grinzgjend oan Jeropa oant en mei Aazje (Sinkiang, Sina).

## Ogoezyske talen

De Ogoezyske (ferneamd nei de Ogoezyske Turken) of súdwestlike subgroep heart ta de ayak-talen en ken de folgjende taalgroepen en talen:

* Krim-Tataarsk (Krim-Turksk)
* Salar
* Turkmeensk

### Azery-Talen

* Azery
	+ Noard-Azery
	+ Súd-Azery
* Qashqai

### Turkse talen

* Balkan-Gagaoezysk Turksk
* Gagaoezysk
* Turksk

## Oare Turkske talen

Ta oare subgroepen hearre ûnder oaren:

* Oezbeeksk
* Oejgoersk
* Kazachsk
* Tataarsk
* Tsjoevasjysk
* Basjkyrsk
* Kirgizysk
* Jakoetsk
* Tûviensk

## Fergelykje

**Fergelykje fan de wichtichste Turkske talen**| *Frysk* | "Hokker wurden binne der foar it stadich rinnen fan in hynder?" |
| *Turksk* | Atın yürüyüşleri için hangi sözler var? |
| *Azery* | Atın yerişi üçün hansı sözler var? |
| *Turkmeensk* | Atın yörişleri barada ne hili sözler bar? |
| *Tataarsk* | Atnıng yürişleri turında nindi süzler bar? |
| *Kazachsk* | Atıng cürisin sıypattaytın kanday sözder bar? |
| *Kirgizysk* | Attım cürüşü cönündö kanday atayın terimder bar? |
| *Oezbeeksk* | Atnıng yurişlari üçün kanday sözlar bor? |
| *Oejgoersk* | Atnıng mengiş ve yürügişliri toğısında kandak atamlarılar bar? |

## Sjoch ek

* taalkunde

## Keppeling om utens

* ethnologue
# Karyske Poarte

|  |
| --- |
| Karyske Poarte |
|  |
| **geografy** |
| type wetter | seestrjitte |
| lokaasje | tusken Nova Sembla en    it eilân Vajgatsj |
| lân |  Ruslân |
| provinsje |  Archangelsk |
| distrikt |  Nova Sembla |
| koördinaten | 70°30′ N, 58°00′ E |
| ûnderdiel fan | Barentssee / Karasee |
| **sifers** |
| maks. lingte | 33 km |
| maks. breedte | 56 km |
| oerflak | 1.850 km² |
| djiptegemiddelde | 52 m |
| djipste punt | 230 m |
|  |
| De lizzing fan it eilân Vajgatsj, mei noardlik dêrfan de Karyske Poarte. |

De **Karyske Poarte** of **Karastrjitte** (Russysk: Карские Ворота; *Karskieje Vorota*) is in smelle seestrjitte yn de Noardlike Iissee dy't it súdlike eilân Joezjni fan Nova Sembla yn it noarden skiedet fan it eilân Vajgatsj foar de kust fan noardlik Europeesk Ruslân; de strjitte is de ferbining tusken de Barentssee yn it westen en de Karasee yn it easten. De Karyske Poart hat in minimale djipte fan 52 meter. It grutste part fan it jier is de strjitte beferzen.
# Py (wiskunde)

π (py)
It getal **π**, soms skreaun as **py**, is in wiskundige konstante, mei yn desimale notaasje de getalswearde 3,141 592 653... Dy wearde is de ferhâlding fan omtrek en diameter fan in sirkel.
# Finger

In **finger** is in útstekkend part fan de hân fan in minske of de foarpoat fan guon bisten. De hân fan in minske hat ornaris fiif fingers, tomme, wiisfinger, mulfinger, ringfinger en pinke. Mei twa hannen hat in minske tsien fingers.

|  |  |
| --- | --- |
|  |
1. tomme
2. wiisfinger
3. mulfinger
4. ringfinger
5. pink |

## Bou

Fjouwer fan de fingers lizze njonken elkoar, en hawwe trije keatsjes. De tomme stiet los fan de oare fingers en hat mar twa keatsjes. De fingers mei trije keatsjes kinne foar grip brûkt wurde, om dy altiten om rannen hinne bûchd wurde kinne. Dat jildt foar in tomme net, mar dy kin sa draaid wurde dat dy tsjin de oare fingers oer komt te stean. Trochdat de sterkste spieren fan de fingers de tomme dan tsjin de oare fingers oan drukke kin, kin in minske sa maklik saken oppakke en fêsthâlde.

## Fingernammen

De fingers hawwwe yn de bernewrâld ek Fryske nammen, lykas fan pink nei tomme:

* *lytse pink, gouden ring, âldemoer(beppe), poatsjeslikker, luzeknipper*

of oars, fan tomme nei pink:

* *Tûmke, Filemûmke, Klaas Hamke, Piter Tsjamke, Lytse poes*

en ek wol:

* *Dy hat yn de sleat sitten, dy hat him derút holpen, dy hat him in skjin himd oan dien, dy hat him op bêd lein en dy hat him goenacht sein*. Ek fariaasjes komme foar.

## Keppeling om utens

* Wikiwurdboek-side - *finger*

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
| * Brouwer, J.H., J.J. Kalma, W. Kok en M. Wiegersma, red., Encyclopedie van Friesland, (Amsterdam: Elsevier, 1958), *Vingers*.
 |
# Ynternasjonaal Monetêr Fûns

Lidsteaten fan it YMF
It **Ynternasjonaal Monetêr Fûns (YMF)** is in organisaasje foar monetêre saken, dy't tegearre mei de Wrâldbank yn 1944 en mei it systeem fan Bretton Woods oprjochte waard yn it ramt fan de weropbou nei de Twadde Wrâldkriich. It YMF waard desimber 1945 offisjeel yn bedriuw brocht troch 29 nasjonale regearings. It YMF is in spesjalisearre organisaasje fan de Feriene Naasjes.

Yn 2012 hat it IMF 188 lidsteaten en 107 miljard dollar lieningen útstean oan 87 lannen. It haadkantoar sit yn Washington, D.C.

## Direkteuren fan it YMF

It haad fan de YMF is in direkteur. Tradisjoneel is dat in Europeaan, wylst it haad fan de Wrâldbank altyd in Amerikaan is. De folgjende persoanen wienen direkteur fan it YMF:

* 1946 – 1951: Camille Gutt
* 1951 – 1956: Ivar Rooth
* 1956 – 1963: Per Jacobsson
* 1963 – 1973: Pierre-Paul Schweitzer
* 1973 – 1978: Johannes Witteveen
* 1978 – 1987: Jacques de Larosière
* 1987 – 2000: Michel Camdessus
* 2000 – 2004: Horst Köhler
* 2004 (tydlik): Anne Krüger
* 2004 – 2007: Rodrigo de Rato y Figaredo
* 2007 – 2011: Dominique Strauss-Kahn
* 2011 (ynterim): John Lipsky
* 2011 - no: Christine Lagarde

## Keppelings om utens

De webside fan it YMF jout geregeldwei ûndersyksrapporten, ûnder oaren alle healjierren World Economic Outlook (yn april en oktober).

* Webside YMF

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory **International Monetary Fund** fan Wikimedia Commons. |
# Spoarstasjon

It Gare du Nord yn Parys, ien fan 'e bekendste spoarstasjons fan 'e wrâld.
In **spoarstasjon**, ek **spoarweistasjon** of **treinstasjon** of koartwei **stasjon**, is in plak dêr't treinen stilhâlde en wer ôfsette, sadat reizgers yn-, út- of oerstappe kinne en guod yn- of útladen wurde kin. Stasjons besteane yn ferskillende foarmen. Guon lytse stasjons omfetsje bygelyks allinnich in perron, in kaartsjesautomaat, in abry en in plak om fytsen te stallen. Gruttere stasjons omfetsje behalven ferskate perrons en in ranzjearterrein ek in stasjonsgebou mei loketten (as dy noch net ferfongen binne troch automaten), in wachtromte, húskes en faak ek in kiosk, in restaurant en soms oare winkels.

Yn 'e spoarwrâld wurdt ûnderskie makke tusken 'stasjons' en 'haltes': stasjons hawwe seinen en wiksels, wylst haltes dêr net oer beskikke. It grutste type spoarstasjon is it sintraal stasjon, dat sintraal leit yn in grutte stêd. It fungearret as begjin- en einpunt fan ferskate spoarlinen, en kin wol tsientallen perrons omfetsje. Benammen by in sintraal stasjon, mar ek wol by oare stasjons, slute spoarlinen oan op oare foarmen fan iepenbier ferfier, sadat reizgers oerstappe kinne op bussen, trams of metro's.

It earste funksjonearjende spoarstasjon wie The Mount, oan 'e Oystermouth Railway (letter de Swansea and Mumbles Railway) yn it Welske Swansea, dêr't yn 1807 al begûn waard mei passazjiersferfier. It wie lykwols gjin treinstasjon, mar in stasjon oan it spoar fan in hynstetram, in soartemint lytseftige trein dy't lutsen waard troch hynders ynstee fan troch in lokomotyf.

Yn Nederlân binne tsjintwurdich stasjonsgebouwen eigendom fan 'e Nederlânske Spoarwegen (NS), dêr't se ûnderbrocht binne by de difyzje NS Stasjons. De perrons, ranzjearterreinen en alle oare 'bûtenwurken' falle ûnder ProRail, dat ek ferantwurdlik is foar it eigentlike spoar.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Railway station fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Olympyske Winterspullen 1932

|  |
| --- |
| IIIe Olympiade |
|  |
| In poster fan de Spullen |
| holden yn | Lake Placid, de Feriene Steaten |
| jier | 1932 |
| dielnimmende lannen | 17 |
| dielnimmende atleten | 252 |
| eveneminten | 14 yn 4 sporten |
| iepeningsseremoanje | 4 febrewaris |
| slutingsseremoanje | 15 febrewaris |
| **edysjes** |
| foarige | 1928 Sankt Moritz |
| folgjende | 1936 Garmisch-Partenkirchen |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Temaside**  | **Sport**  |

 |

De bobslydbaan
De **Olympyske Winterspullen 1932**, ek wol de IIIe Olympiade neamd, waarden yn **1932** yn Lake Placid, de Feriene Steaten hâlden. Dat wie fan 4 febrewaris oant en mei 15 febrewaris.

## Akkommodaasjes

| Akkommodaasje | Sport (en) | Kapasiteit |
| --- | --- | --- |
| Lake Placid Olympic Ski Jumping Complex | Noardske kombinaasje (skânsspringen), Skânsspringen | 9,200 |
| Lake Placid | Skyrinnen, Noardske kombinaasje (skyrinnen) | Net neamd. |
| Mt. Van Hoevenberg Olympic Bobsled Run | Bobslydzjen | 12,500 |
| Herb Brooks Arena | Keunstriden, Iishockey (finale) | 3,360 |
| James B. Sheffield Olympic Skating Rink | Iishockey, Reedriden | 7,475 |

## Sporten

Op de Spullen fan 1932 stiene fjouwer sporten op it programma en 14 ûnderdielen ferdield oer 7 dissiplines. Curling, it frouljusreedriden en de hûnen sleerace wiene demonstraasjesporten.

* Iishockey
* Keunstriden
* Reedriden
* Bobslydzjen

* Skyrinnen
* Noardske kombinaasje
* Skânsspringen

## Medaljes

### Medaljespegel

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Plak  | Lân | NOK |  |  |  | Totaal |
| 1 | Feriene Steaten |  USA | 6 | 4 | 2 | 12 |
| 2 | Noarwegen |  NOR | 3 | 4 | 3 | 10 |
| 3 | Sweden |  SWE | 1 | 2 | 0 | 3 |
| 4 | Kanada |  CAN | 1 | 1 | 5 | 7 |
| 5 | Finlân |  FIN | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 6 | Eastenryk |  AUT | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 7 | Frankryk |  FRA | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 8 | Switserlân |   SUI | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 9 | Dútslân |  GER | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 10 | Hongarije |  HUN | 0 | 0 | 1 | 1 |

## Dielnimmende lannen

Santjin lannen diene mei oan de Spullen, acht minder as fjouwer jier earder. Dy achte wiene Argentynje, Estlân, Joegoslaavje, Letlân, Litouwen, Lúksemboarch, Meksiko en Nederlân.

* Belgje
* Dútslân
* Eastenryk
* Feriene Steaten
* Finlân

* Frankryk
* Grut-Brittanje
* Hongarije
* Itaalje

* Japan
* Kanada
* Noarwegen
* Poalen

* Roemeenje

* Sweden
* Switserlân
* Tsjechoslowakije

## Keppeling om utens

* De webstee fan NOC\*NSF oer de Winterspullen fan 1932

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory 1932 Winter Olympics fan Wikimedia Commons.
  |
# Makau

|  |
| --- |
| Makau 澳门 |
|  |
| **Bestjoer** |
| Lân | Sina |
| Bestjoer | Spesjale Bestjoerlike Regio Makau |
| **Sifers** |
| Ynwennertal | 614.500 (2014) |
| Oerflak | 31.3 km² |
| Befolkingsticht. | 18.568 km² |
| **Oar** |
| Stifting | 1557 |
| Tiidsône | UTC +8 |
| Koördinaten | 22°10' NB, 113°33' EL |
| **Offisjele webside** |
| www.gov.mo |

Lizzing Makau yn Sina
De **Spesjale Bestjoerlike Regio Makau fan de Folksrepublyk Sina**, meastentiids **Makau** of **Makao** (Portegeesk: *Macau* of *Macao*), is in lyts stêdseilân oan de súdlike kust fan de Folksrepublyk Sina. It leit 70 kilometer súdwestlik fan Hongkong en 145 kilometer fan Kanton. Makau bestiet út trije eilannen dy't mei brêgen en damen mei inoar ferbûn binne: it haadeilân Makau, it middelste eilân Taipa en it súdlikste eilân Koloane. Troch de Portegezen waard Makau yn 1557 stiften en is dêrmei de âldste Jeropeeske koloanje yn Sina. De Portegeeske regearing joech de soevereiniteit fan it gebiet oer oan de Folksrepublyk Sina yn 1999 en wurdt no bestjoerd as in spesjale bestjoerlike regio fan Sina. De memmetaal fan de ynwenners fan Makau is Kantoneesk.

## Keppeling om utens

* Offisjele webstee fan Makau SAR
# Skientme

**Skientme**, **kreazens**, **kreasheid**, **moaiens**, **moaiheid**, **tsjeppens** of **tsjepheid** is in eigenskip fan in minske, bist, geografyske lokaasje, idee of foarwerp dy't yn 'e persepsje fan in taskôger liedt ta ûnderfining fan geniet of in gefoel fan tefredenens. Dit konsept wurdt bestudearre as ûnderdiel fan 'e bredere terreinen fan 'e estetyk, kultuer, sosjale psychology en sosjology. It tsjinstelde fan skientme is **lilkens**. It stribjen of sykjen nei de heechste foarm fan skientme is in **skientme-ideaal**. Sokke ideälen ferskille lykwols fan kultuer ta kultuer en ferskowe fan tiid ta tiid. Sadwaande kin eat dat yn Afrika as skientme-ideaal beskôge wurdt yn Jeropa alhiel net moai fûn wurde, en krektlyk binne de mûtele froulju dy't Rubens yn 'e sechstjinde iuw skildere bepaald net mear it skientme-ideaal dat yn 'e ienentweintichste iuw jildt.

De ûnderfining fan skientme hat faak te krijen mei in ynterpretaasje fan in plak, foarwerp of idee as yn harmony mei de natoer, wat by de taskôger liede kin ta positive gefoelens dêrfoaroer. As it om in minske giet, hat de ûnderfining fan skientme faak te krijen mei seksuële oantrekkingskrêft, hoewol't poer estetyske wurdearring fan skientme ek mooglik is. Om't de ûnderfining fan skientme sterk subjektyf bepaald wurdt, is it net mooglik om der in slutende definysje foar te jaan, sels net binnen ien kultuer of ien tiidrek. It Ingelsk hat in sprekwurd dat seit: *beauty is in the eye of the beholder* ("skientme sit yn it each fan 'e taskôger"), en dat is mar al te wier.

Dêrby kin lykwols wol oantekene wurde dat út wittenskiplik ûndersyk nei foarren kommen is dat hiel algemiene persepsjes fan skientme wierskynlik evolúsjonêr bepaald binne. Op it mêd fan minsken moat men dan tinke oan tsjinstellings as jong-âld en sûn-siik, en oangeande lânskippen oan tsjinstellings as grien-keal. Frijwol eltsenien sil it dermei iens wêze dat jong, sûn of grien moaier is as âld, siik of keal. Saakkundigen binne fan betinken dat soks genetysk fêstlein is, wêrby't de as 'moai' ûnderfûne begripen in gruttere kâns op it oerlibjen fan 'e minske as soarte biede, itsij troch fuortplanting (jong, sûn), itsij omreden fan 'e (gruttere) beskikberheid fan iten (wielderige plantegroei).

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Beauty fan Wikimedia Commons.
  |

 |