Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Presintator

Jovana Janković, presintatrise fan it Eurofyzjesongfestival fan 2008.
In **presintator** of **presintatrise** is in persoan dy't programma's presintearret op 'e tillefyzje of mooglik op 'e radio, al wurdt yn dat lêste gefal yn 'e regel sprutsen fan in radiopresintator. Ek eveneminten dy't net útstjoerd wurde, kinne in presintator hawwe. Faak is in presintator ek (of fral) wurksum yn in oare funksje, lykas dy fan akteur, sjonger of model.

Der binne ferskate spesifike soarten presintators:

* Fideojockey of VJ: de presintator fan in popmuzykprogramma op 'e tillefyzje.
* Kwismaster: de presintator fan in kwis of spulprogramma, dy't behalven as gasthear ornaris ek de skiedsrjochter is. Grutte kwismasters út it ferline wiene op 'e Nederlânske tillefyzje Willem Ruis, Fred Oster, Rudi Carrell, Hans van der Togt, Ted de Braak en Jos Brink. Noch altyd aktyf binne û.m. Linda de Mol en Caroline Tensen.
* Nijslêzer: de presintator fan in nijsbulletên, lykas it *NOS Journaal* of it *RTL Nieuws*. In nijslêzer is nettsjinsteande de namme ek in nijsskriuwer, en dêrmei behalven presintator ek sjoernalist. Foarbylden: Pia Dijkstra, Joop van Zijl, Fred Emmer, Eva Jinek, Astrid Kersseboom, Annechien Steenhuizen, Sacha de Boer, Philip Freriks, Rob Trip, Rick Nieman en Merel Westrik.
	+ Nijsanker (ôflaat fan 'e Ingelske term *anchor* of *anchorman*): de fêste nijslêzer fan in deistich nijsbulletên.
* Omropper: immen dy't op 'e tillefyzje spesifyk yn byld brocht wurdt om programma's oan te kundigjen. Yn Nederlân is soks efterhelle, mar op 'e Flaamske tillefyzje bestiet it noch altyd. Foarhinne makken yn Nederlân lju as Hans van der Togt, Hans van Willigenburg, Myrna Goossen, Julia Samuël en Quinty Trustfull karriêre as omroppers.
* Radiopresintator: de presintator fan in programma op 'e radio.
	+ Discjockey of DJ: de presintator fan in popmuzykprogramma op 'e radio, bgl. Chiel Beelen en Jeroen van Inkel.
* Waarman: de presintator fan it waarsegmint fan it nijsbulletên, yn 'e regel in diplomearre meteorolooch. Foarbylden: Hans de Jong, Jan Pelleboer, Piet Paulusma, Erwin Krol, Peter Timofeeff, Diana Woei en Marco Verhoef.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Presenters fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Sjonger

Harry Belafonte, 1954.
Patti Smith, 2007.
In **sjonger** of **fokalist** is in beoefener fan de sjongkeunst. In sjonger kin beropsmjittich de sjonge, mar kin it ek as hobby dwaan.

Sjongen kin op ferskate manieren, wêrûnder opera en oare klassike sang mar ek as by rock of pop.

De oan 'sjongen' besibbe foarmen as rap wurde soms ta sjongen rekkene.

Sjongers kinne yndield wurde nei it berik yn toanhichte, lykas sopraan, alt, tenoar of bas. Sjongers kinne begelaat wurde troch muzykynstruminten. Sjongen sûnder ynstrumintbegelieding hjit "a capella".
# Diamant

In diamant
Fynplakken fan diamant yn de wrâld
Molekulêre struktuer fan diamant
**Diamant** (Aldgryksk: αδάμας of *adamas*, "ûnferslaanber") is ien fan de fjouwer natuerlike allotrope ferskiningsfoarmen fan koalstof (de meast foarkommende is grafyt). Yn diamant hawwe de koalstof-koalstofbiningen de tetraedyske struktuer. It is foar safier bekend it hurdste materiaal dat yn de natoer foarkomt; it is dan ek it tichpunt foar hurdheid 10 op de hurdheidsskaal fan Mohs. Der binne mar twa yndustrieel makke materialen, nammentlik Aggregated carbon nanorods en ultrahurd fulleryt, dy't hurder binne.

De diamant ûntlient syn namme oan it Grykske *adamas*, "ûntember" of "ûnoerwinlik", ferwizend nei syn hurdheid.

## Skiednis

Diamant waard al troch Plinius de Alde (23-79 nei Kristus) neamd. Diamanten waarden yn de 6e oant de 5e iuw foar Kristus yn Europa bekend. Ut dizze tiid komt in âldgryksk brûnzen byld mei ûnbewurke diamanten. Dat byld stiet yn it British Museum yn Londen. Oant de 18e iuw waarden diamanten allinnich yn India wûn; hjir komme ek de bekendste histoaryske stienen wei. Pas yn 1714 waarden yn Brazylje en letter ek yn Súd-Afrika diamanten ûntdekt. Der binne in soad leginden ferbûn oan diamanten; sa wurde der faak ek magyske of beskermjende krêften oan taskreaun. Diamanten wienen it symboal fan rykdom en se foarmje in ûnderdiel fan hast alle kroanjuwielen, skatkeamers en museale kolleksjes.

Diamant is in transparant kristal mei in brekkingsyndeks fan 2,417. Yn juwielen wurdt sa it sinneljocht moai brutsen en werkeatst. Boppedat wurdt it polyste glânzjend oerflak fan de diamantstien net mar trochdat it sa'n hurd materiaal is.

Troch syn ekstreme hurdheid wurdt diamant brûkt yn de yndustry, û.o. foar slypjen, boarjen, snijen en polysten.

Neist de hurdheid binne ek de termyskeliedberheid en de elektryske wjerstân fan diamant tige heech. Dy kombinaasje makket dat diamant brûkt wurde kin yn elektroanyske skeakelingen om waarmte ôf te fieren.

## Keppelings om utens

* HRD, De Hege Ried foar Diamant (in)
* Amsterdam, de stêd fan diamanten
* Diamantmuseum Amsterdam
* Diamantmuseum Antwerpen
* Artikel op universiteitsside oer it slypjen fan diamanten (in)