Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Syria

Syria yn it jier 116
Nei 135 n.Kr. is it hjir apart tekene *Judaea* ek part fan *Syria*.
**Syria** wie in Romeinske provinsje yn de Levant fan 64 f.Kr. oant 198 n.Kr. Haadplak fan de provinsje wie Antiochje (*Antiochia ad Orontem*). De provinsje besloech it Syrië en Libanon fan no en in stikje fan Turkije (de provinsje Hatay)

De krite Syria waard yn 64 f.Kr. troch Pompejus by it Romeinske Ryk brocht, nei syn oerwinning yn de Tredde Mytridatyske Kriich. Nei de Joadsk-Romeinske krigen, waard Syria yn 135 mei Judaea de gruttere provinsje Syria Palaestina, dy't iuwen ûnder Romeinsk en letter Byzantynsk bewâld bliuwe soe, oant de Islamityske ferôverings dêr in ein oan makken.
# Apostel

In **apostel** is ien dy’t út namme fan in oar der op út stjoerd wurdt en in boadskip oerbringt. De term wurdt foaral brûkt yn de Bibelske betsjutting, foar ien dy 't stjoerd is troch Jezus Kristus om it evangeelje te fersprieden.

## Bibel

Yn de Bibel wurdt skreaun oer de apostels fan Jezus:

De earste apostels wienen alve fan de tolve dissipels fan Jezus. Der wie ek noch in tolfde dissipel, Judas Iskariot mar hy hong himsels op. Hy waard opfolge troch Mattias. De alve apostels hawwe de lêste jierren fan Jezus libben op ierde fan tichtby meimakke. Sy hearden ta de binnenste rûnte fan syn oanhingers. Nei Jezus' werferskinen op ierde, begûnen de apostels it evangeelje te fersprieden yn Israel, Syrje en Súd-Jeropa. Ek Paulus neamde himsels in apostel, mar dy hie Jezus nea op ierde moete. Ynstee dêrfan wie er pas letter op in boppenatuerlike wize oanhinger wurden fan Jezus Kristus syn lear.

De apostels (yn alfabetyske folchoarder):

1. Andréas (Simon Petrus' broer)
2. Bartoloméus
3. Filippus
4. Jakobus de Rjochtfeardige (al as net de broer fan Jezus)
5. Jakobus de Meardere (soan fan Zebedeüs)
6. Jehannes (soan fan Zebedeüs)
7. Judas Taddéus (broer of soan fan Jakobus, ek wol Judas Lebbeüs neamd)
8. Mattias, de opfolger fan Jezus' dissipel Judas Iskariot
9. Mattéus (ek wol Levi neamd)
10. Petrus (ek wol Simon Petrus en Kefas neamd)
11. Simon (mei faak as tafoeging "De Seloot")
12. Tomas
13. Paulus (as de lettere, 13e apostel)

Net yn alle evangeeljes fan de Bibel wurde lykwols krekt deselde nammen brûkt.

## Apostoalyske Tsjerke

Hjoed de dei wurdt de titel *Apostel* ek wol brûkt troch de wichtichste foargonger fan tsjerken dy’t harsels Apostoalyske Tsjerke neame.
# Earste Golfoarloch

Grûntroepen bewegingen fan 24-28 febrewaris 1991 tidens de operaasje Desert Storm.
*Golfkriich (1990-1991)*
De **Earste Golfoarloch** of **Earste Golfkriich** wie in wapene konflikt fan augustus 1990 oant en mei febrewaris 1991. Dizze oarloch waard yn it earstoan de **Twadde Golfoarloch** neamd omdat de Iraaksk-Iraanske Oarloch (1980-1988) foartiid ek oantsjut waard as de 'Golfoarloch'. Mar nei de Earste Golfoarloch kaam de oarloch tusken Iraan en Irak oars te hjiten. 'Twadde Golfoarloch' is no in beneaming foar de Amerikaanske ynvaazje fan Irak yn 2003 (it earste stadium fan 'e langere Irakoarloch).

Irak foel yn 1990, ûnder lieding fan Saddam Hoessein, om ekonomyske redenen syn buorlân Koeweit yn. De Feriene Naasjes (FN) kamen hjirtsjin meiïnoar yn aksje. Ynearsten besochten de FN te ûnderhanneljen. Dêrnei stelden sy in hannelsembargo yn tsjin Irak. Dat embargo hâlde yn dat Irak gjin guods yn- of útfiere mocht. Doe dat net holp, dienen de FN in mânske loftoanfal op Irak. Dizze oanfal ferdreau de Irakeeske troepen Koeweit út.

De loftoanfal stie benammen ûnder Amerikaanske lieding. Sawat alle lannen yn de wrâld joegen harren stipe oan de aksje, ek de Sowjet-Unie. It súkses fan dat yngripen late ta in nij optimisme wrâldwiid. Mei de 'Nije Wrâldoarde' fan nei de Kâlde Kriich soe de FN tenei yn steat wêze fredesfersteuringen gau en effektyf oplosse te kinnen.

## Keppeling om utens

* The Unseen Gulfwar
* Parlemintêre stikken dêr't dit ûnderwerp yn te praat komt.

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Gulf War 1991 fan Wikimedia Commons.
  |
# 604

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Iuwen: | 2e | 3e | 4e | 5e | 6e | 7e iuw | 8e | 9e | 10e | 11e | 12e |
| Jierren: | 599 | 600 | 601 | 602 | 603 | 604 | 605 | 606 | 607 | 608 | 609 |

|  |
| --- |
|  **Kalinders** |
| Gregoriaanske kalinder | 604 *DCIV*  |
| Ab urbe condita | 1357 |
| Armeenske kalinder | 53
*ԹՎ ԾԳ* |
| Etiopyske kalinder | 596 – 597 |
| Hebriuwske kalinder | 4364 – 4365 |
| Hindoekalinders |  |
| - *Vikram Samvat* | 659 – 660 |
| - *Shaka Samvat* | 526 – 527 |
| - *Kali Yuga* | 3705 – 3706 |
| Juliaanske kalinder   | 604 *DCIV*  |
| Sineeske kalinder | 3300 – 3301
庚亥 – 辛子 |

**604** is in skrikkeljier dat begjint mei in woansdei. (*Juliaanske kalinder foar 604.*)

## Foarfallen

## Berne

## Ferstoarn

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jierren: | 599 | 600 | 601 | 602 | 603 | 604 | 605 | 606 | 607 | 608 | 609 |
| Iuwen: | 2e | 3e | 4e | 5e | 6e | 7e iuw | 8e | 9e | 10e | 11e | 12e |

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory 604 fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Switserske Garde

|  |
| --- |
| Switserske Garde |
|  |
| *Soldaten fan de Switserske Garde yn unifoarm* |
| Oprjochte | 1506 |
| Lân |  Fatikaanstêd |
| Part fan | Lânmacht |
| Type | Liifwacht |
| Grutte | 135 soldaten |
| Garnizoen | Fatikaanstêd |
| Motto | *"Acriter et Fideliter"* ('Dapper en trou') |
| Kleur | read, giel en blau |

De **Switserske Garde** is in keppel hiersoldaten fan Switserske komôf. Hja hâlde tafersjoch yn it Fatikaan en wurkje foar de paus. Der binne 110 man by de Garde, wêrfan 6 offisieren, 26 ûnderoffisieren en 78 soldaten (gardisten).

## Betingsten

Bern tusken de 14 en 18 jier kinne in oriïntaasje by de Switserske Garde yn it Fatikaan dwaan. Manlju tusken de 19 en 30 jier meie gading meitsje. It moatte katolike manlju wêze fan Switserske komôf dy't op syn minst 1,74 m grut binne.

## Uniform en ark

Alhiel neffens de tradysje ha de soldaten in blau-giel-read uniform. Guon tinke dat it uniform troch Michelangelo makke is. It uniform is lykwols makke troch de Jules Repond, dy't yn it tiidrek 1910-1921 kommandant fan de Garde wie. De soldaten ha ek in blau deistich uniform. De soldaten yn it kreaze uniform rinne sichtber mei in swurd en helleburd. Yn de broeksbokse ha se in automatysk gewear en pistoal.

## Keppeling om utens

* Hiemside

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Switserske Garde fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Kolumbarium

Urnemuorre op begraafplak Rijnhof yn Woerden
In **kolumbarium** (Latyn foar dowehok), is in plak dêr't urnen bewarre wurde; it kin in part fan in mausoleum wêze,of fan in oar gebou, mar it kin ek allinne in muorre wêze.

At in stoflik omskot kremearre wurdt, kin de jiske op ferskate wizen teplak brocht wurde. Dy kin bygelyks ferstruid wurde op in struifjild, faak tichteby in krematoarium, of boppe see. Yn dy gefallen is der lykwols gjin dúdlik oan te wizen lêste rêstplak.

De ferstoarne of syn neisten kinne ek foarkar hawwe foar in yndintifisearber plak. Dan kin de jiske yn in urn byset wurde. Apart ornearre bousels op in begraafplak of yn muorren yn of by krematoaria hawwe nissen foar de urns. Yn Nederlân mei dat ek op it eigen hiem, in saneamd túnkolumbarium. Eltse nis kriget de persoansfeiten fan de ferstoarne op in plakette.

Kolumbariums wienen der al yn de Aldheid; faak wienen it doe nekropolissen ("deadestêden") foar de earmere befolking fan in stêd. Yn it ferline koe in kolumbarium ek in muorre of kelder mei grêven dêryn wêze; no wurdt dat wurd allinne brûkt at it om de jiske fan in ferstoarne giet.

## Sjoch ek

* Katakombe
* Krypt
* Grêfkelder
* Mausoleum
* Tombe
* Ossuarium