Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kameraregisseur

In kameraregisseur oan it wurk.
**Kameraregisseur**, ek wol oantsjut mei de Ingelske term **director of photography** (soms ôfkoarte dat **DoP** of **DP**) is in berop yn 'e filmyndustry dat hiel simpel útlein de midden hâldt tusken regisseur en kameraman. Wylst de regisseur him taleit op it aktearjen, hâld in kameraregisseur him dwaande mei de technyk fan 'e opname. Dêrmei fertaalt er in senario nei de úteinlike bylden fan it aktearjen dy't de regisseur hawwe wol. De kameraregisseur draacht de folsleine ferantwurdlikheid foar it hiele fotografyske proses op in filmset of by tillefyzje-opnames. Under de opnames fan in film of tillefyzjeprogramma wurket in kameraregisseur tige nau gear mei de regisseur en mei de produksje-ûntwerper (ek: *production designer*). Hy of sy is belutsen by alle stadia fan 'e produksje: preproduksje, storyboard, lokaasjescouting, de eigentlike opnames fansels, en postproduksje.

Yn Nederlân, dêr't kameraregisseurs feriene binne yn 'e Netherlands Society of Cinematographers (NSC), is it gebrûklik dat regisseur en kameraregisseur de dekûpaazje fan in film of tillefyzjeprogramma tegearre dogge, sadat ûnder de opnames net in protte tiid oan diskusje ferlern giet. Ynstee kin de oandacht fan 'e regisseur dan folslein nei de akteurs útgean, wylst de kameraregisseur de ynset fan kamera's en beljochting regelet. Hy makket gebrûk fan linzen en filters om 'e just sfear te skeppen, en fan kamerafiering om it ferhaal fan 'e regisseur op 'e juste wize yn byld te bringen en dy syn kreätive fisy te ûnderstypjen. De kameraregisseur stiet dêrby oan it haad fan 'e saneamde kamera-ôfdieling of yn it Ingelsk it *camera department*. Dêrûnder falle alle meiwurkers op in filmset of by tillefyzje-opnames dy't har dwaande hâlde mei kamera's en beljochting, lykas kameralju, grips en gaffers.

Hoewol't it wichtichste wurk fan 'e kameraregisseur op 'e set dien wurdt, is er ek yn 'e postproduksje behelle. Hy beslist dan yn oerlis mei de regisseur ûnder mear hokker laboratoariumprosedee op 'e filme bylden tapast wurde sil, en òf en sa ja, hokker kleurkorreksje brûkt wurde sil. De krekte ferhâlding tusken de kameraregisseur en de regisseur hinget ôf fan ferskate faktoaren, lykas harren wurkrelaasje en de pleatslike filmkultuer. Yn guon sitewaasjes hat in kameraregisseur hast folsleine frijheid, mar it komt ek geregeldwei foar dat de regisseur sels beskate besluten nimt oangeande kamerastânpunten en linskar. As kameraregisseur en regisseur inoar goed kenne, giet de gearwurking fansels makliker, sa't it gefal wie mei bygelyks regisseur Paul Verhoeven, dy't gauris gearwurke hat mei kameraregisseur Jan de Bont. In soad kameraregisseurs (lykas Jan de Bont) meitsje op in stuit yn harren karriêre de oerstap nei de funksje fan regisseur.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Cinematographers fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Bachelortitel

In **bachelortitel**, **bachelorgraad** of koartwei in **bachelor** is in akademyske graad dy't oanjout dat immen súksesfol in bacheloroplieding foltôge hat oan in ynstelling foar heger ûnderwiis. Yn Nederlân sprekt men fan in **profesjonele bachelortitel** as it om in oplieding oan in hegeskoalle giet, en fan in **akademyske bachelortitel** as it om in oplieding oan in universiteit giet. It ferskil is dat bacheloropliedings oan hegeskoallen folslein op 'e útoefining fan in beskaat berop rjochte binne, wylst it by in universitêre stúdzje giet om akademyske basisoplieding dy't de studint de basiskennis oer it oangeande fakgebiet bybringt. It is yn Nederlân gebrûklik dat in akademyske bacheloroplieding oanfolle wurdt mei in masterprogramma. Yn 'e Angelsaksyske lannen is soks folle minder fanselssprekkend.

It wurd 'bachelor' (útspr.: ['bæʧələr], likernôch: "bètsjullur") is oernommen út it Ingelsk, dat it wer fan it Latynske *baccalaureus* hat. Foarôfgeande oan 'e ynfiering fan 'e bachelor-masterstruktuer (BaMa) bestie yn Nederlân de titel fan bakkalaureus foar lju dy't in fjouwerjierrige HBO-oplieding ôfrûne hiene, en oant begjin 1970-er jierren koe men guon fiifjierrige universitêre stúdzjes nei fjouwer jier ferkoarte ôfslute mei in bakkalaureaatseksamen. Nei't yn 1999 yn Jeropeesk ramt de saneamde Bolognaferklearring ûndertekene waard, dy't as doel hie om ien inkele Jeropeeske heger-ûnderwiisromte te skeppen, late dat yn Nederlân ta de ynfiering fan 'e bachelor-masterstruktuer, ta ferfanging fan âldere akademyske graden, lykas it boppeneamde bakkalaureus en doktorandus.

Profesjonele bacheloropliedings duorje yn Nederlân fjouwer jier, en akademyske bacheloropliedings trije jier. Yn it bûtenlân kinne se oanmerklik langer duorje, oant sân jier. Foar ferskillende bacheloropliedings besteane ûnderskate ôfkoartings, dy't soms, nei Angelsaksysk foarbyld, efter de namme pleatst wurde. Foarbylden fan sokke ôfkoartings binne: B.A. (*Bachelor of Arts*: bachelor yn 'e keunsten oftewol geasteswittenskippen); B.Sc. (*Bachelor of Science*: bachelor yn 'e tapaste, eksakte en sosjale wittenskippen); B. Ed. (*Bachelor of Education*: bachelor yn 'e ûnderwiiskunde); en LL.B. (*Bachelor of Laws*: bachelor yn 'e rjochten).

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Southern Gothic

Marlon Brando en Vivien Leigh yn 'e film *A Streetcar Named Desire* (1951).
**Southern Gothic** (Ingelsk foar "Súdlike Gotyk") is in subsjenre fan fiksje (benammen wat literatuer, film en tillefyzje oangiet) en fan countrymuzyk. It is sterk beynfloede troch it Amerikaanske Suden as geografyske regio en troch Goatyske fiksje, de foarrinner fan 'e moderne horror. Algemien foarkommende tema's út wurken fan Southern Gothic binne mei slimme karakterflaters oanhelle, ûntrêstgjende of eksintrike personaazjes dy't belutsen wêze kinne by *hoodoo* (folksmagy) of oare boppenatuerlike saken, en fierders ferfallen, fertutearze of ferlitten settings, groteske sitewaasjes en oare sinistere foarfallen dy't ferbân hâlde mei of fuortkomme út earmoede, maatskiplike ferfrjemding, misdie of geweld.

De woartels fan Southern Gothic lizze yn 'e Antebellumperioade yn 'e midden fan 'e njoggentjinde iuw, yn 'e groteske mar humoristyske koarte ferhalen fan Henry Clay Lewis en de de-ideälisearre personaazjes út 'e romans fan Mark Twain. It subsjenre berikte lykwols pas syn hjoeddeistige foarm yn 'e earste helte fan 'e tweintichste iuw, doe't donkere romantyk, Súdlike humor en it literêre naturalisme har fermongen ta in nije foarm fan maatskippijkrityk. It tematysk materiaal fan Southern Gothic-wurken út dy tiid wie fierhinne in wjerbyld fan 'e kultuer dy't yn it Amerikaanske Suden bestie sûnt de ynstoarting fan 'e Konfederaasje troch de Súdlike nederlaach yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861–1865), dy't in fakuum neiliet yn 'e kulturele en religieuze noarmen en wearden fan 'e regio. Troch de resultearjende earmoede en de ferbittering oer it ferlies, dy't hingjen bleau yn it Tiidrek fan 'e Weropbou (1865–1877), boazen it rasisme, geweld en religieus ekstremisme doe en neitiid oan.

As term wie "Southern Gothic" oarspronklik in delbûgende en minachtsjende oantsjutting, dy't yn 1935 optocht waard troch de Amerikaanske skriuwster Ellen Glasgow om nei it wurk fan skriuwers as Erskine Caldwell (1903–1987) en William Faulkner (1897–1962) te ferwizen. Neffens har sieten de boeken fan sokken grôtfol mei "doelleas gweld" en "fantastyske nachtmerjes". Letter waard de term lykwols as in soarte fan geuzenamme oannommen troch skriuwers fan it subsjenre. Foarbylden fan oare Southern Gothic-auteurs binne Harry Crews (1935–2012), Joe R. Lansdale (1951), Harper Lee (1926–2016), Anne Rice (1941–2012) en Tennessee Williams (1911–1983).

Foarbylden fan films dy't ta it Southern Gothic-subsjenre rekkene wurde kinne, binne:

* *A Streetcar Named Desire* (1951)
* *To Kill a Mockingbird* (1962)
* *The Beguiled* (1971)
* *Deliverance* (1972)
* *The Texas Chainsaw Massacre* (1974)
* *The Color Purple* (1985)
* *Fried Green Tomatoes* (1991)

* *Interview with the Vampire* (1994)
* *Midnight in the Garden of Good and Evil* (1997)
* *O Brother, Where Art Thou?* (2000)
* *Black Snake Moan* (2007)
* *The Help* (2011)
* *The Beguiled* (2017)
* *Where the Crawdads Sing* (2022)

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Gangsterfilm

James Cagney (l) en Humphrey Bogart (r) yn *The Roaring Twenties*
**Gangsterfilms** foarmje in subsjenre dat ûnder it misdiesjenre falt. It ferhaal wurdt ferteld út it perspektyf fan de misdie wie, dêr’t it sjenre him mei ûnderskiedt fan films dêr]t plysjes of detektives de haadpersoanen binne.

Bekende gangsterfilms binne *Scarface*, *The Departed* en *American Gangster*.

In soad gangsterfilms rjochtsje har spesifyk op de maffia. Dit populêre sjenre hat films as *The Godfather* en *Goodfellas* opsmiten.
# Jongereinfilm

In **jongereinfilm** of **jeugdfilm** is in filmsjenre: in film foar bern en/of jongerein.

## Kategoryen

Dit sjenre is ûnder te ferdielen yn twa kategoryen:

### Bernefilms

Alle films dy’t har op bern oant in jier as tolve rjochtsje. Dat binne meast films dy’t it etiket ‘geskikt foar alle leeftiden’ meikrije. De films rjochtsje har benammen op aventoer, humor en spanning en faak ek op in moraal dy’t de sjoggerkes wat bybringt. Faak spylje bern sels de haadrol en dogge in heldhaftige died. Der binne lykwols ek bernefilms dy’t bern net needsaaklik as protagonist hawwe. Bernefilms wurde ek wolris ‘famyljefilms’ neamd.

Inkelde foarbylden fan bernefilms binne:

* Alle films fan Walt Disney
* Alle films mei Shirley Temple
* Alle films fan Studio 100
* Alle verfilmings fan berneboeken, bernetekenteltsjes en bernesearjes
* Oer it algemien binne de measte meunsterfilms, tekenfilms, komeedzjes, superheldefilms en musicals ek geskikt foar bern
* Laurel & Hardy
* The Three Stooges
* *Le Ballon Rouge*
* *Bugsy Malone*
* *E.T. the Extra-Terrestrial*
* *Free Willy*
* *Harry Potter*
* *Home Alone*
* *The Karate Kid*
* *Lang Leve de Koningin*
* *My Neighbour Totoro*
* *The Nightmare Before Christmas*
* *The Princess Bride*
* *Spirited Away*
* *The Wizard of Oz*

### ‘Tiener’films, jongereinfilms en/of adolesintefilms

Dit binne films dy’t har rjochtsje op bern en jongerein tusken tolve en sawat fiifentweintich jier. Jongelju spylje meast de haadrol en populêre tema’s binne: de syktocht nei in eigen persoanlikheid, wiere leafde en it folwoeksen wurden. Faak spylje se har ôf op skoalle, hegeskoalle of universiteit. Jongereinfilms sketse in minder nayf en ienfâldich byld fan de realiteit yn ferliking mei bernefilms. seks, drugs, geweld, diskriminaasje en problemen mei âldelju en oar gesach binne de ûnderwerpen dy’t de jongereinfilm ûnderskiede fan bernefilms. Popmuzyk spilet yn jongereinfilms altyd in tige promininte rol. Om dy reden kinne ek in soad rockfilms ta de jongereinfilm rekkene wurde.

Ingelde foarbylden fan jongereinfilms:

* *American Pie*
* *L'Auberge espagnole*
* *The Breakfast Club*
* *Dazed and Confused*
* *Easy Rider*
* *Ghost World*
* *La Haine*
* *Napoleon Dynamite*
* *Rebel Without a Cause*
* *Revenge of the Nerds*
* *Risky Business*
* *The Virgin Suicides*
* *The Wild One*

## Oare films

De term ‘jongereinfilm’ hâldt yn dat in film him spesifyk op in jongere doelgroep rjochtet. Oan de oare kant binne der ek in soad films dy’t op in breder folwoeksen publyk mikke en ek troch bern of jongerein besjoen en appresjearre wurde, lykas meunsterfilms. Oarsom binne der ek films dy’t har op in jong publyk rjochtsje en ek bûten dy doelgroep in bulte wjerklank fine, lykas *Back to the Future* en *Pirates of the Carribean* . As help om út te meitsjen hokker films geskikt foar bern of jongerein fan in beskate leeftyd binne bestiet de Sjochwizer.
# Kultfilm

In **kultfilm** is in film dy't faak allinnich troch in lytse belutsen groep fan leafhawwers wurdearre wurdt. Yn de measte gefallen hie de film net folle súkses by de orizjinele premiêre, mar folget de wurdearring yn grutter ferbân letter, as de film op video, DVD útbrocht wurdt of nei fertoaning op telefyzje.
# Sanskryt

It wurd Sanskryt yn it Devanagary-alfabet **Sanskryt**, ek **Ald-Yndysk** neamd, is in Yndo-Jeropeeske taal en heart by de Aryske of Yndo-Iraanske taalgroep. It wie de klassike taal dy't eartiids sprutsen waard troch de Yndo-Aryske bewenners fan it Pre-Yndyske skiereilân en Pakistan. It Sanskryt wie foar 1200 f.Kr. oant en mei hjoed de dei yn gebrûk as literêre taal, mar is lykwols sûnt 500 f.Kr. net langer mear de taal dy't troch it gewoane folk sprutsen wurdt.

De stavering fan it Sanskryt is wiidweidich beskreaun troch de Yndyske gelearde Paniny dy't nei alle gedachten tusken de 7e en de 3e iuw f.Kr. libbe hat en waans wurk foaral in foarskriuwende funksje krige doe't it Sankryt stadichoan ophâlde as sprektaal en hieltyd mear de taal fan de gelearden waard.

Tanksy Paniny kin de taal tsjintwurdich noch hieltyd bestudearre wurde. Syn krekte beskriuwings stelle taalkundigen ek yn steat mei help fan Ald-Grykske en Litauske ferbûgings- en aksintpatroanen, in krekte yndruk te krijen fan de syntaksis en lûden fan de Proto-Yndo-Jeropeeske taal, dêr't wittenskippers fan tinke dat dy de oarsprong is fan alle eardere en tsjintwurdige Yndo-Jeropeeske talen.

Sanskryt is de alderâldst bekende, en dertroch wichtichste, Yndo-Jeropeeske taal. De âldste foarm fan Sanskryt wurdt Vedysk neamd, nei de Vedas; religieuske teksten.
# Deadline Hollywood

|  |
| --- |
|  *Deadline Hollywood*  |
|  |
| **algemiene ynformaasje** |
| hist. namme | *Deadline Hollywood Daily* |
| nasjonaliteit |  Amerikaansk |
| taal | Ingelsk |
| sjenre | filmtydskrift |
| bestean | 2006 – no |
| oprjochter | Nikki Finke |
| plak haadred. | Los Angeles (Kalifornje) |
| **offisjele webside** |
| deadline.com |

Deadline, yn 'e regel bekend as Deadline Hollywood, is in Amerikaanske webside en in online-tydskrift dat him rjochtet op ferslachjouwing oangeande de Amerikaanske filmyndustry en oarsoartich entertainment, lykas tillefyzje. De webside wurdt ferskate kearen deis by de tiid brocht. *Deadline Hollywood* waard yn 2006 oprjochte en is sûnt 2009 eigendom fan 'e Penske Media Corporation.

## Skiednis

*Deadline Hollywood* waard yn maart 2006 yn Los Angeles, ûnder de namme *Deadline Hollywood Daily*, as in bloch oprjochte troch Nikki Finke. Dyselde wie al yn 2002 in rige kollumns begûn te skriuwen foar it tydskrift *L.A. Weekly*, mei as titel *Deadline Hollywood*. It nije bloch wie sadwaande mear in fuortsetting fan har kollumn op it ynternet as dat it hiel wat nijs wie. Tsjin 2009 ûntjoech it bloch him ta ien fan 'e meast folge websiden yn Hollywood.

Dat jiers ferkocht Finke *Deadline Hollywood* oan 'e Penske Media Corporation, in grutte Amerikaanske mediakorporaasje (dy't doe noch Mail.com Media hiet) foar in bedrach mei sân sifers. Dêropta betong se in 25-jierrich kontrakt as wurknimmer, dat neffens de *Los Angeles Times* "miljoenen dollars" wurdich wie, en teffens in part fan 'e opbringst fan 'e webside. Yn ferbân mei de oername waard de namme fan 'e webside yn septimber 2009 feroare yn *Deadline Hollywood*.

Yn 2010 wreide *Deadline Hollywood* syn aktiviteiten út bûten Los Angeles, mei it oannimmen fan ferslachjouwer Mike Fleming jr. as redakteur mei stânplak New York en Tim Adler as redakteur mei stânplak Londen. Tagelyk waard Nellie Andreeva oannommen as redakteur oangeande ferslachjouwing oer tillefyzje. Finke bleau oant 2013 haadredakteur fan *Deadline Hollywood*. Yn novimber fan dat jier stapte se op nei oanlieding fan in langrinnend skeel tusken har en de Penske Media Corporation, dat ûnderwilens ek it konkurrearjende tydskrift *Variety* oankocht hie.

## Keppelings om utens

* (in) Offisjele webside fan *Deadline Hollywood*

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Tragikomeedzje

In **tragikomeedzje** is in literêr sjenre en in foarm fan toaniel dy't eleminten fan 'e tradisjonele foarmen fan 'e trageedzje en de komeedzje mei-inoar fermingt. De term wurdt it meast brûkt op it mêd fan 'e toanielkeunst en kin ferwize nei in tragysk toanielstik dat genôch komyske eleminten befettet om 'e algemiene toan minder swiersettich te meitsjen, of, faker, nei in serieus toanielstik mei in *happy end*.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Ynspekteur (plysjerang)

It rangûnderskiedingsteken fan in ynspekteur fan it Korps Nasjonale Plysje (Nederlân).
**Ynspekteur** is in rang by de plysje yn in protte lannen en territoaria. Yn Nederlân is it by it Korps Nasjonale Plysje in rang dy't leger is as dy fan haadynspekteur, mar heger as dy fan brigadier. Ynspekteurs komme foar by ferskate ûnderdielen fan 'e plysje en ferfolje in liedingjaande funksje. By saneamde wykteams hawwe ynspekteurs yn 'e mande mei in wykteamsjef (almeast in haadynspekteur) de lieding oer en it tafersjoch op it wurk fan 'e aginten, haadaginten en brigadiers. Ynspekteurs kinne ek in spesjalistyske funksje hawwe, bgl. as resjersjeur, sûnder dat se by harren ôfdieling fan 'e resjerzje in liedingjaande rol ferfolje. Fierders kin in ynspekteur teffens helpofsier fan justysje wêze; yn sa'n gefal hat er njonken syn opspoaringsfoech ek in beskaat bykommend straffoarderlik foech. Ta einbeslút hawwe dosinten oan 'e plysje-akademy faak ek de rang fan ynspekteur.

Yn oare lannen kin de plysjerang fan ynspekteur in oare ynfolling hawwe. Sa makket de ynspekteur (*inspecteur*) yn Belgje diel út fan it basiskader, wat betsjut dat it dêr gjin liedingjaande funksje is. By de plysje yn it Feriene Keninkryk is ynspekteur (*inspector*) in rang dy't ferlykber is mei dy by de Nederlânske plysje, en itselde jildt mei lytse ferskillen foar oare lannen fan it Britske Mienebêst, lykas Kanada en Austraalje. Yn Frankryk en yn Dútslân komt ynspekteur (*inspecteur*, resp. *Inspektor*) tsjintwurdich net mear foar as plysjerang. Yn Itaalje is yn 1981 by de Polizia di Stato de rang fan ynspekteur (*ispettore*) ynfierd, mar foar wat yn Nederlân in haadagint of brigadier neamd wurde soe.

Yn 'e Feriene Steaten ferskilt de betsjutting fan ynspekteur (*inspector*) al neigeraden it plysjekorps dêr't er ta heart. Sa is it yn it San Francisco Police Department fan San Francisco de gewoanlike rang fan in resjersjeur, dy't leger is as dy fan *captain* ("kaptein"). Yn 'e measte Amerikaanske plysjekorpsen, lykas it New York Police Department fan New York en it Metropolitan Police Department of the District of Columbia fan Washington, D.C. is ynspekteur lykwols krekt de rang boppe *captain*. Datselde gou foarhinne foar it Los Angeles Police Department fan Los Angeles, mar dêr waard de namme fan dy rang yn 1974 feroare yn *commander* ("oerste") en sûnt komt dêr sadwaande gjin ynspekteurs mear foar. Wer oare plysjekorpsen, lykas it Chicago Police Department fan Chicago, hawwe nea de rang fan ynspekteur hân.

## Sjoch ek

* Rangen by de Nederlânske plysje

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Rjochter

2006
In **rjochter** is immen dy't him dwaande hâldt mei rjocht sprekken yn skelen en makket part út fan de rjochterlike macht. De rjochter felt in oardiel oer de gefallen dy't oan him foarlein wurde. Yn alle gefallen wurdt it oardiel fan in rjochter folge.

Yn de measte lannen wurdt ûnderskied makke tusken *sittende* en *steande magistratuer*. Rjochters hearre by de sittende magistratuer. Yn heger berop en by de Hege Ried wurdt in rjochter riedshear neamd.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Judges fan Wikimedia Commons.
  |
# Hitlist

In **hitlist** of **hitparade** is in list mei dêrop yn ôfrinnende folchoarder de populêrste hits, te witten: de bêst ferkeapjende of meast (op 'e radio) spile singles fan in beskate perioade. Dêrnjonken wurdt ek by in list fan bêst ferkeapjende albums faak fan in hitlist sprutsen. De earste hitlisten geane werom oant it begjin fan 'e tweintichste iuw, doe't bgl. it Amerikaanske tydskrift *Billboard* eltse wike al in list publisearre fan 'e populêrste lieten út 'e teäters. Yn Nederlân wie de earste hitlist dy fan 'e KRO yn it radioprogramma *Uit en Thuis*, dat begûn op 3 oktober 1948. De wichtichste hitlisten yn Nederlân binne tsjintwurdich de Nederlânske Top 40, de Single Top 100, de Mega Top 50 en de iTunes Top 30. Yn 'e Feriene Steaten binne de *Billboard* Hot 100 en de *Billboard* 200 de wichtichste hitlisten.

Tradisjoneel wiene hitlisten gearstald op basis fan ferkeapsifers út muzykwinkels foar blêdmuzyk, en letter, fan likernôch mids tweintichste iuw ôf, op basis fan 'e ferkeap fan lûdsdragers (grammofoanplaten, kassettebantsjes, cd's). Noch wer letter waard ek *airplay* deryn belutsen, wat in term is foar it tal kearen dat in liet op 'e radio (of tillefyzje) te hearren west hat. Nei 2000 waard it twifelich oft de neamde manearen om populariteit te mjitten noch wol represintatyf wiene, mei it each op 'e taname fan it downloaden fan muzyk fia it ynternet. Sadwaande ferskynden der ek hitlisten op basis fan it tal downloads, en omtrint 2010 waarden muzykdownloads belutsen yn it gearstallen fan 'e measte hitlisten, wêrby't ien download lykslein waard mei de ferkeap fan in single of album yn 'e winkel.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Presbyterianisme

*Presbyteriaansk krús.*
**Presbyterianisme** (fan "presbyter", dat "preester" of "predikant" betsjut) is in foarm fan kalvinisme, dy't yn Ingelân en Skotlân yn 'e tiid fan 'e Skotske reformaasje ûnder lieding fan John Knox ûnstie. De Presbyteriaanske Tsjerke komt yn Skotlân mar ek yn oare Ingelsktalige gebieten foar. Under lieding fan dûmny Gerrit Taverne sr. waarden yn Nederlân yn 'e jierren 1950 ek in pear Prestbyteriaal Herfoarme Gemeenten stifte.

De Presbyteriaanske Tsjerke is te ferlikenjen mei de Nederlânske grifformearde tsjerken. It wurk dat yn episkopaalske tsjerken troch in biskop wurdt dien, wurdt yn presbyteriaanske tsjerken útfierd troch leken. Dy leken wurde *elders* of âlderlingen neamd. It presbyterianisme is basearre op 'e teology fan Jehannes Kalvyn en is dan ek in kalvinistyske streaming.

Presbyteriaanske teology leit de neidruk op 'e soevereiniteit fan God, it gesach fan 'e Hillige Skrift en de needsaak fan genede troch it leauwe yn Kristus.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory **Presbyteranisme** fan Wikimedia Commons. |
# Aladdin (Disney-film út 1992)

Aladdin is in Amerikaanske tekenfilm út 1992. De film, de 31ste jûnfoljende tekenfilm dy't makke waard troch de Walt Disney Animation Studios, stie ûnder rezjy fan Ron Clements en John Musker.

*Aladdin* waard útbrocht op 25 novimber 1992.