Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Single (muzyk)

In finylsingle, oftewol in 45-toereplaat.
In **single** (útspr.: ['sɪŋɡəl], likernôch "sing-g'l"; Ingelsk foar "inkel[tsje]") is in lûdsdrager dêr't mar ien of twa lieten fan in sjonger, muzikant of band op steane. It is de goedkeapere wjergader fan it album. De term 'single' wurdt tsjintwurdich lykwols faker yn oerdrachtlike sin brûkt om ien inkeld nûmer fan in album oan te tsjutten, dat apart útbrocht wurdt by wize fan promoasje fan dat album. De populêrste singles wurde opnommen yn 'e hitlisten, lykas de Nederlânske Top 40, de Single Top 100 en de Mega Top 50. Se wurde dan faak ôfspile op radio- en tillefyzjestjoerders dy't har spesifyk talein hawwe op muzyk, lykas MTV, 538, 3FM en Sky Radio.

Singles yn 'e tradisjonele sin fan lûdsdragers befetsje almeast in haadnûmer dat earder al as ûnderdiel fan in album útbrocht wie of dat letter noch as ûnderdiel fan in album ferskine sil. Faak is dat liet sa oanpast dat it oantrekliker is om op 'e radio ôfspile te wurden (in radioferzje) of oars binne der faak in aparte radioferzje of ien of mear oare remixen oan tafoege. Fierders stiet op singles ek faak noch in folslein oar nûmer, dat fan âlds de B-kant neamd wurdt.

Fan oarsprong waarden singles ntl. útbroch op grammofoanplaten dy't makke wiene fan finyl. Dy wiene op platespilers twasidich ôfspylber en draaiden yn 'e regel op 'e fluggens fan 45 toeren (oftewol 45 rpm). De kant dêr't it haadnûmer op stie, hiet dan de A-kant, en op 'e oare kant, dy't de B-kant of de *flipside* neamd waard, foege men dan in twadde, minder 'hitgefoelich' nûmer ta. Hoewol't singles tsjintwurdich op cd's útbrocht wurde, dy't mar inkelsidich ôfspylber binne, is de âlde terminology fan 'A-kant' en 'B-kant' yn gebrûk bleaun.

Yn 'e jierren sechstich fan 'e tweintichste iuw waarden der trouwens ek wol singles útbrocht mei trije nûmers derop, dy't men 'maxi-singles' neamde. Tsjintwurdich ferskine ek wol cd's dy't fjouwer oant seis nûmers befetsje en ep's (*extended plays*) neamd wurde. Fanwegen de opkomst fan mp3's en it muzykdielen fia it ynternet wurdt de merk foar singles sûnt likernôch 2010 almar lytser. Yn it ferlingde dêrfan wurdt tsjintwurdich in muzykdownload, d.w.s. in fan it ynternet download eksimplaar fan it nûmer, ek wol as single beneamd.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Singles fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Muzyksjenre

Muzyk wurdt troch muzykleafhawwers meast ferdield yn in tal *muzyksjenres*. Dêr't de leafhawwer fan klassike muzyk tinkt oan perioades lykas barok en romantyk sil in leafhawwer fan house in hiel oare yndieling yn gedachten hawwe.

Sjoch foar ferskate muzyksjenres yn de
# Platemaatskippij

In **platemaatskippij**, ek wol in **platelabel** neamd, is in bedriuw dat muzyk produsearret dy't fêstlein is op lûdsdragers. Sokke lûdsdragers, wêrby't it gean kin om grammofoanplaten, kassettebantsjes, cd's en dvd's, wurde troch it bedriuw ferhannele. Platemaatskippijen hâlde harren dêrom net inkeld dwaande mei de kreätive kant fan it meitsjen fan 'platen' (sa't alle lûdsdragers foar it gemak faak oantsjut wurde), mar ek mei de distribúsje en marketing fan 'e einprodukten. (Dêrby moat oantekene wurde dat de fysike distribúsje faak útbestege wurdt oan spesjalisearre muzykdistributeurs.) Immen dy't in liedingjaande funksje by in platemaatskippij beklaait, wurdt in **plateprodusint** of **muzykprodusint** neamd. De oerienkomst tusken in platemaatskippij en in artyst om syn of har muzyk te produsearjen hjit in **platekontrakt**.

It synonym 'platelabel' ferwiist yn letterlike sin histoarysk nei it etiket yn 'e midden fan in grammofoanplaat. Njonken de namme fan 'e útfierende muzikant en de titels fan 'e plaat en de lieten op 'e plaat stiet dêrop nammentlik ek de namme fan 'e platemaatskippij mei syn logo fermelden. Dêrtroch is men meitiid de term 'platelabel' begûn te brûken as men eins 'platemaatskippij' bedoelt. Tsjintwurdich wurdt muzyk behalven op lûdsdragers ek beskikber makke foar de ferkeap as digitale download. In bedriuw dat muzyk allinnich mar op dy wize oanbiedt, wurdt in netlabel neamd.

Om 'e merknamme sterk te meitsjen, is in platelabel faak oan mar ien muzyksjenre ferbûn, lykas popmuzyk, country & western of klassike muzyk. In platemaatskippij kin lykwols mear as ien platelabel fiere om ferskate sjenres, merken en doelgroepen te berikken. Dat is ferlykber mei hoe't útjouwerijen faak ferskate ymprints hawwe om boeken ûnder te publisearjen. Yn 'e praktyk binne ferskate platelabels faak yn ien hân kommen troch oernames en fúzjes.

De grutste platemaatskippijen fan 'e wrâld binne sûnt 2012 de Universal Music Group, Sony Music Entertainment en de Warner Music Group, dy't ek wol de 'Grutte Trije' neamd wurde. Se hawwe harren status as grutsten berikt troch oanhâldend oare platemaatskippijen oer te nimmen. Fan 1988 oant 1999 wiene der seis grutte platemaatskippijen, dy't doe oantsjut waarden as de 'Grutte Seis': de Warner Music Group, EMI (Electric and Music Industries), Sony Music Entertainment (oant jannewaris 1991 bekend as CBS Records), BMG (Bertelsmann Music Group), de Universal Music Group (oant 1996 bekend as MCA Music) en PolyGram. In platemaatskippij dy't gjin bannen ûnderhâldt mei ien fan 'e Grutte Trije wurdt in ûnôfhinklik platelabel neamd.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Record labels fan Wikimedia Commons.
  |

 |