Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Masinepistoal

*Bergmann MP 18.1*
*Tommy-gun*
MP40
Uzi
In **masinepistoal** of **pistoalmitrailleur** is in oanfalswapen. It earste masinepistoal wie de Bergmann MP 18.1, dy't yn 1916 ûntwurpen waard en pas yn 1918 in produskje nomd waard. De Bergmann MP 18.1 waard dan ek bekend as it earst ûntwikkele masinepistoal, mar dat kloppet net: de Italjanen ûntwikkelen al yn 1914 it Villar-Perosa masinepistoal.

De wapens kinne fan it skouder of de heup ôffjurre wurde. It ferskil mei masinegewearen en oanfalsgewearen is dat it wapen lichter is en gjin krêftige weromslach hat. It ienige neidiel is dat de kûgels gjin grut berik hawwe en der net sa sekuer mei sketten wurde kin.

Dizze wapens fersjitte patroanen fan itselde kaliber as in soad pistoalen, nammentlik 9x19mm Parabellum, .45 ACP, 7,62x25 mm, 5,7x28 mm, 9x18 mm Makarov of .22.

In pistoalmitrailleur sjit rjocht oant ûngefear 100 meter.

## Foarbylden fan pistoalmitrailleurs

* de Dútske MP18 de earste echt pistoalmitrailleur
* de Israelyske IMI Uzi
* de Dútske MP40 (faak foutyf *Schmeisser* neamd)
* de Britske Stengun
* de Amerikaanske Thompson (of *Tommy-gun*)
* de Sovjet-Russyske PPSh-41
* de Belgyske FN P90
* de Tsjechyske CZ Skorpion
* de Dútske Heckler & Koch MP5

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory **Submachine guns** fan Wikimedia Commons. |
# Wehrmacht

It symboal fan de *Deutsche Wehrmacht*
De **Wehrmacht** wie de namme foar de Dútske striidkrêften fan 1935 oant 1945 ûnder politike en letter streekrjochte lieding fan Adolf Hitler yn it Tredde Ryk.

De Wehrmacht waard oprjochte op 16 maart 1935. Under de Weimarrepublyk waard de Dútske striidmacht oantsjut mei Reichswehr.

Yn it tiidrek 1939-1941 wie it nei alle wierskyn it sterkste en bêst útriste leger yn 'e wrâld.

## Underdielen

De Wehrmacht bestond uit de onderdelen:

* Heer (lânmacht)
* Kriegsmarine (marine)
* Luftwaffe (loftmacht)

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Wehrmacht fan Wikimedia Commons.
  |
# Artillery

Moderne artillery: de Panzerhaubitze 2000, ûnder oare brûkt troch Nederlân en Dútslân
*Raketartillery: De BM-30 Smerch*
**Artillery** of **geskut** is yn de kriichsmacht it wapen dat fjoersteun jout oan de eigen troepen. Histoarysk besteane der in soad types fan artillery-ienheden, ôfhinklik fan harren spesjaliteit of spesifike opdracht, lykas fjildartillery, festingsartillery, kustartillery en belegeringsartillery. Yn 1916 ûntsteane de earste loftdoelartillery-ienheden. By de moderne artillery wurdt allinnich noch ûnderskied makke tusken fjildartillery, ridende artillery en loftdoelartillery.

Underskieden wurde krombaangeskut (houwitsers en mortieren) en flakbaangeskut (kanonnen).
Artillery wurdt ek faak katalogisearre neigeraden de stikken lutsen wurde of sels oandriuwing hawwe (meganisearre artillery). Lutsen artillery wurdt fersetten mei frachtweinen of rupsfoertugen, saneamde artillerylûkers. Meganisearre artillery bestiet meast út ien of meardere fjoermûlen dy't op in pânsere ûnderstel monteard binne.

De Nederlânske Lânmacht hat trije artillerykorpsen: it Korps Fjildartillery, it Korps Ridende Artillery ("Giele Riders") en it Korps Loftdoelartillery.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
| * Skiednis fan de artillery

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Artillery fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Slûpskutter

Kamûflearre Amerikaanske skerpskutter
In **slûpskutter** is skerpskutter dy't ornaris allinnich, mar soms as ien fan in pear of as lid fan in tiim wurket om skerp fisueel kontakt mei de fijân te behâlden en út ferskûle posysjes wei doelwiten ûnder fjoer te nimmen. Slûpskutters komme benammen foar yn 'e kriichsmacht, mar ek wol by de plysje. Yn 'e kriichmacht falle se ornaris ûnder de kommando's of de mariniers. It binne tige goed treende spesjalisten dy't gebrûk meitsje fan saneamde slûpskuttersgewearen mei in útsûnderlik hege presyzje mar dy't relatyf stadich werladen wurde. De termen 'slûpskutter' en 'skerpskutter' wurde gauris trochinoar brûkt, hoewol't se in danich ferskillende betsjutting hawwe. Skerpskutters operearje yn 'e regel yn groepsferbân mei oare skerpskutters en/of mei oare troepen. Slûpskutters, oan 'e oare kant, wurkje folslein los fan 'e 'gewoane' troepen en dogge alle war om ferburgen te bliuwen. Boppedat leverje skerpskutters inkeld presyzjefjoer oer lange ôfstannen, wylst slûpskutters ek geregeldwei ynset wurde foar militêre ferkenning en om koördinaten troch te jaan foar artilleryfjoer of bombardeminten troch de loftmacht.

De selsstannige operaasjewize fan slûpskutters makket dat se net folle stipe ynroppe kinne as se yn 'e knipe komme. Faak is it wol mooglik om 'e loftmacht om in bombardemint yn 'e neite fan 'e eigen posysje te freegjen, mar dat is gjin presyzjeynstrumint en kin de slûpskutter dêrom sels likegoed fataal wurde as syn fijannen. De trening fan slûpskutters omfiemet sadwaande de ûntwikkeling fan in breed ferskaat oan feardichheden, dy't harren by steat stelle moatte om sels yn 'e dreechst mooglike omstannichheden selsstannich te oerlibjen. Foar it eigentlike slûpsjitwurk moatte slûpskutters leare om oeren lang in selde posysje te hâlden en har sa min mooglik te bewegen om harren oanwêzigens net oan 'e fijân te ferrieden. Los dêrfan wurde militêre slûpskutters ek treend op it mêd fan it ûntdekken fan fijannige slûpskutters, it beslûpen fan fijannige posysjes, kamûflaazje, ynfiltraasje, observaasje en surveillânse.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *Bibliography*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Sniper fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Bunker

|  |
| --- |
| Britske WO I geskutskoepel of *pillbox* op festingen by Ieper. |
| In mei gers begroeide bunker |
| Nederlânske kommandopost (1939), batterij *Den Hoorn*, Teksel |

In **bunker** is in militêr ferdedigingswurk dat beskermje moat tsjin besjittingen en bombademinten. It is in op himsels steand, lyts ferdigeningswurk dat meast boud is fan wapene beton en oerdutsen mei ierde. Bunkers hawwe meast in inkelfâldige funksje, sa as geskutsopstelling, kommandopost of skûlplak. De term *bunker* komt út it Ingelsk (ek it Dútske 'bunker') en waard yn Nederlân foar it earst brûkt yn de Twadde Wrâldkriich. Dêrfoar wie de term *kazemat* wenst.

## Sjoch ek

* Bunkermuseum Schlei
* Atlantikwall
* Skûlkelder
* Tobrûk
* Siegfriedliny (Westwall)

## Keppelings om utens

* Atlantikwall, Bunker Museum IJmuiden
* Atlantikwall Museum Noardwyk
* Atlantikwall Museum Hoek fan Hollân
* Atlantikwall Museum Skeveningen
* *Haagse Bunker Ploeg*. Onderzoekers naar Duitse verdedigingswerken in Nederland
* Atlantikwall, Dútske bunkers yn de eardere *Festung IJmuiden*, **Bunker Archief IJmuiden**

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Bunkers fan Wikimedia Commons.
  |
# Masinegewear

Browning .50, swier masinegewear
Ien fan de meast ferneamde masinegewearen, de Amerikaanske M60
In **masinegewear** as **mitrailleur** is in gewear, dat trochgiet mei sjitten at it ien kear ôffjurre wurdt. Ornaris is dat mooglik trochdat in part fan de eksploazjekrêft (gas) fan de munysje brûkt wurdt foar it laden fan nije munysje, wêrtroch't it wapen wer fjoerree is. De lytste soarte fan masinegewear is it masinepistoal. It masinegewear waard yn 1862 yn 'e Feriene Steaten útfûn.

Fluchfjoerkanonnen, tapast op fleanmasines en ynfanterypânserreau, lykje op masinegewearen, mar fersjitte lytse granaten; sy kinne mear as sechtich kear de sekonde fjoer jaan.

Faak binne dy fluchfjoerkanonnen basearre op it type masinegewear de *Gatling gun*, mei rotearjende lopen. In moderne fariant fan de *Gatling Gun* is bygelyks it boardkanon fan de F-16 Fighting Falcon en de A-10 Thunderbolt II. Oare foarbylden binne it 25mm kanon fan de M2 Bradley en de 30mm, 35mm en 40mm sa't dy brûkt wurde op de ferskate farianten fan de Sweedske ynfanterygefjochtswein CV90.

## Sjoch ek

* Pistoalmitrailleur

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Machine guns fan Wikimedia Commons.
  |