Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bremen

|  |
| --- |
| Bremen |
|  |
| riedhûs mei domtsjerke |
| **Bestjoer** |
| Lân |  Dútslân |
| Dielsteat | Bremen (dielsteat) |
| **Sifers** |
| Ynwennertal | 546.525 (2013) |
| Oerflak | 325,42 km² |
| Befolkingsticht. | 1.679,4 km² |
| Hichte | 11,5 m. boppe seenivo |
| **Oar** |
| Tiidsône | UTC +1 |
| Simmertiid | UTC +2 |
| Koördinaten | 53° 5' NB, 8° 48' EL |
| **Offisjele webside** |
| www.bremen.de |

 Dizze side giet oer **de stêd yn noardlik Dútslân**. Foar oare betsjuttings, sjoch: Bremen (betsjuttingsside).
*Bremen*
*De Bremer stedsmuzikanten*
*De Weser yn Bremen*
*stedhûs*
*Überseemuseum*
*It Roland Monumint*
**Bremen** is in stêd yn Noard-Dútslân dy't tegaearre mei Bremerhaven de dielsteat Frije Hânzestêd Bremen foarmet. De stad hat sa'n 540.000 ynwenners (2004). De stêd bestiet út 5 distrikten *(Stadtbezirke)* mei 23 stedsdielen

Bremen stêd leit oan beide kanten fan de Wezer, de rivier dêr't de âlde hânzestêd wierskynlik har bestean te tankjen hat. De rivier ferbredet him just foarby de stêd en makket de stêd berikber foar seeskippen. De havenaktiviteiten binne tsjintwurdich benammen yn Bremerhaven, dat 60 km noardliker en fuort oan see leit.

## Skiednis

Bremen waard foar it earst neamd yn 782. Fiif jier letter stifte Karel de Grutte der in bisdom en waard de stêd in stipepunt foar de kerstening fan Noard-Europa. Yn 1260 sluet de stêd him foar de earste kear oan by de Hânze, mar skelen mei oare hânzestêden makken dat Bremen oan trije kear ta út it ferbûn setten waard. Yn de Twadde Wrâldoarloch waard Bremen by loftbombardeminten foar mear as de helte ferwoastge.

## It besjen wurdich

De namme fan Bremen is ferbûn oan it mearke fan de Bremer stedsmuzikanten. De muzikanten wurde mei in stânbyld eare. In oar symboal fan de stêd is de figuer Roland, waans stânbyld út 1404 de frijheid fan de stêd symbolisearret. Beide bylden stean foar it riedshûs, in wichtich goatysk bouwurk út deselde perioade mei in fasade yn de styl fan de Wezerrenêssânse. It Roland-byld en it âlde riedshûs steane sûnt 2004 tegearre op de Wrâlderfgoedlist fan de UNESCO. It riedshûs wurdt tsjintwurdich brûkt troch it dielsteatsregear. In oar goatysk (fan oarsprong romaansk) bouwurk is de domtsjerke fan Bremen.

Bremen hat in fleanfjild (sûnt 1920), in universiteit (sûnt 1970) en in fuotbalstadion (Weserstadion) fan fuotbalklub Werder Bremen. De grutste private wurkjouwer yn de stêd is autofabrikant Daimler.

## Keunst en kultuer

### Museums

* Kunsthalle Bremen
* Neues Museum Weserburg Bremen
* Paula Modersohn-Becker Museum
* Focke-Museum
* Schloss Schönebeck
* Hafenmuseum
* Überseemuseum

## Befolkingsûntwikkeling

## Berne yn Bremen

* Ernst Hoppenberg (26 july 1878), swimmer
* Edith Kortkampf (22 septimber 1888), Feministe
* Karl Carstens (14 desimber 1914), West-Dútske Bûnspresidint
* Bert Trautmann (22 oktober 1923), fuotbalkeeper

## Keppeling om utens

* Webstee Bremen
* Webstee riedshûs

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory **Bremen** fan Wikimedia Commons. |
# Turkmenistan

**Türkmenistan Jumhuriyäti**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flagge | Wapen |

 |
|  |
| Offisjele taal | Turkmeensk |
| Haadstêd | Asjchabad |
| Steatsfoarm | Republyk |
| Gebiet % wetter | 488.100 km² 0,49­% |
| Ynwenners (2005) | 4.952.081 |
| Munt | Turkmeenske manat (TMM) |
| Tiidsône | UTC +5 |
| Nasjonale feestdei | 27 oktober |
| Lânkoade | TKM |
| Ynternet | .tm |
| Tillefoan | 993 |

**Turkmenistan** is in lân yn Aazje. Eartiids hearde it by de Sowjetuny. De haadstêd fan it lân is Asjchabad

## Geografy

### Lizzing

Turkmenistan hat in oerflak fan 488,100 km² en wurdt begrinzge troch:

* Kazakstan 379 km en Oezbekistan 1,621 km yn it noarden;
* Afganistan 744 km yn it easten;
* Iran 992 km yn it suden;
* de Kaspyske See yn it westen.

### Lânskip

De heechste berch fan it lân hjit de Ayrybaba (3137m). It klimaat is kontinintaal subtropysk. Der falt oer it hiele jier net folle rein. De simmers binne waarm mei minder strange winters.

## Skiednis

Nei de Oktoberrevolúsje yn Ruslân wie der in soad politike ûnfrede yn de regio en dat late ta it stiftsjen fan de Turkmeenske Sosjalistysk Sowjetrepublyk dy't in jier letter ta de Sowjetuny tatreedzje soe. Turkmenistan ferklearre himsels op 27 oktober 1991 ûnôfhinklik fan de Sowjetuny dy't yn datselde jier opholden wie te bestean.

## Demografy

Fan de befolking is 89% moslim en 8% russysk-ortodoksk. Turkmeensk is de offisjele taal fan it lân. Likernôch 12% fan de ynwenners praat Russysk en 5% Oezbeeksk.

## Distrikten

Bestjoerlik is Turkmenistan ferdield oer fiif provinsjes of *welayatlar* (meartal fan *welayat*):

| Provinsje | Haadplak | Oerflak (km²) | Ynwennertal (1995) |
| --- | --- | --- | --- |
| Berea | Annau | 95,000 | 722,800 |
| Balkan | Balkanabat | 138,000 | 424,700 |
| Daşoguz | Daşoguz | 74,000 | 1,059,800 |
| Lebap | Turkmenabat | 94,000 | 1,034,700 |
| Mary | Mary | 87,000 | 1,146,800 |

De haadstêd Asjchabad falt net ûnder in provinsje mar is in autonoame stêd mei 604,000 ynwenners.