Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Steatshaad

In **steatshaad** is in immen dy't dy heechste politike funksje beklaaid yn it regear fan in lân. Sa'nent fertsjintwurdiget formeel de nasjonale ienheid en legitimiteit fan in soevereine steat. Ofhinklik fan 'e steatsfoarm en de skieding fan 'e machten fan it oangeande lân kin it steatshaad tagelyk ek it haad fan it regear wêze, of inkeld in seremoniële funksje hawwe.

Yn lannen mei in presidinsjeel stelsel is it steatshaad, de presidint, ek it haad fan it regear. Foarbylden fan lannen mei sokke regearingssystemen binne de Feriene Steaten, Frankryk, Ruslân en Súd-Afrika. Der binne ek lannen mei in absolute monargy, wêryn't de monarch oan it haad fan it regear stiet. Histoarysk wie dat mei alle monargyen sa, en tsjintwurdich komt men it noch tsjin by û.m. Saûdy-Araabje, Jordaanje, Marokko (in kening), Katar, Koeweit (in emir), Monako (in prins) en it Fatikaan (de paus).

Yn lannen mei in parlemintêr stelsel is it steatshaad ornaris immen dy't nei bûten ta it 'gesicht' fan it lân is, mar dy't polityk sjoen gjin wiere ynfloed fan betsjutting útoefenet op it regearingsbelied. Faak is it steatshaad yn sokke lannen in monarch, lykas yn Nederlân, Belgje, Sweden, it Feriene Keninkryk en Kanada (in kening(inne)), yn Japan (in keizer) en yn Lúksemboarch (in gruthartoch of gruthartoginne). It komt lykwols ek foar dat it om in presidint giet, lykas yn Dútslân, Itaalje en Israel. Yn al sokke gefallen leit de wiere politike macht by de premier (of yn it gefal fan Dútslân, by de bûnskânselier).

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *Notes*, *References* en *Bibliography*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Heads of state fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Penfeld

De mûning fan de Penfeld mei it kastiel fan Brest
De **Penfeld** (Bretonsk: *Penfell*) is in Frânske rivier fan 16 km langte yn it departemint Finistère. Op de lofter (east) igge leit de stêd Brest.

## De rin

De boarne fan de rivier leit yn de gemeente Gouesnou op in hichte fan sa'n 86 meter. Hy rint dêrnei troch Bohars en Guilers en mûnet út yn de Bocht fan Brest. De ûnderrin fan de rivier is djip mei in ferski tusken leech- en heechwetter fan 8 meter. Djipstekkende skippen kinne de rivier in hiel ein streamop farre.

Yn Brest lizze de Pont de l’Harteloire en, in stik streamôf de Pont de Recouvrance oer de rivier.

It lêste stik fan de rivier yn Brest, mei syn hege kaden, is ynrjochte as haven en marinehaven en oan syn útmûning leit it 15e iuwske Château de Brest, op in plak dat al yn de Aldheid fan grut strategysk belang beskôge waard.

De Penfeld, stream op fan de Pont de l'Harteloire
## Keppelings om utens

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Penfeld fan Wikimedia Commons.
  |

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Hefbrêge "Pont de Recouvrance" fan Wikimedia Commons.
  |

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|  |
# Plasma (natuerkunde)

Plasmalampe
**Plasma** is in hjit, ionisearre, tige ticht gas besteand út frije atoomkearnen en frije elektroanen. Neist fêst, floeiber en gas wurdt it ek wol de fjirde matearje neamd.

Yn de normale gasfase is it tal posityf en negatyf ladene dieltsjes fan in atoom lyk. By plasma ferliest it atoom elektroanen, en rekket ionisearre mei de rest fan de elektroanen. As in tarikkend tal atomen ionisearre binne, en it gas in elektryske eigenskip krijt, is der sprake fan plasma.

Der binne trije skiften fan plasma:

* Keunstmjittich plasma: Plasma byldskermen, plasmalampen, Tesla-transformator
* Ierdske plasma: Wjerljocht
* Romteplasma: Poalljocht
# Skors

De skors fan in beam.
De **skors** of **skoars** is de bûtenste laach fan 'e stâlen en stammen fan houtplanten, en it ôfstoarne, bûtenste part fan 'e bast. Skors bestiet út koark. De wanden fan 'e sellen derfan binne ûntrochlittend wurden troch de ôfsetting yn 'e selwand fan suberine, dat sterk op lignine liket. Dêrtroch fungearret de skors as in soartemint hûd foar de plant, dy't beskerming biedt tsjin alderhanne ynfloeden fan bûtenôf, lykas skimmels, baktearjes en skansearrings.

De bekendste skorsfoarm is dy fan 'e koarkiik (*Quercus suber*), in beam út de famylje fan 'e bûkeftigen (*Fagaceae*), dy't yn it Middellânske-Seegebiet groeit, fral op it Ibearysk Skiereilân. Om 'e tsien jier is dêrfan de skors oangroeid ta in rispbere laach, dêr't koarken fan makke wurde foar de ôfsluting fan û.o. wynflessen.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Bark fan Wikimedia Commons.
  |

 |