# 1973

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Iuwen: | 15e | 16e | 17e | 18e | 19e | 20e iuw | 21e | 22e | 23e | 24e | 25e |
| Jierren: | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 |

|  |
| --- |
|  **Kalinders** |
| Gregoriaanske kalinder   | 1973 *MCMLXXIII*  |
| Ab urbe condita | 2726 |
| Armeenske kalinder | 1422
*ԹՎ ՌՆԻԲ* |
| Etiopyske kalinder | 1965 – 1966 |
| Hebriuwske kalinder | 5733 – 5734 |
| Hindoekalinders |  |
| - *Vikram Samvat* | 2028 – 2029 |
| - *Shaka Samvat* | 1895 – 1896 |
| - *Kali Yuga* | 5074 – 5075 |
| Iraanske kalinder | 1351 – 1352 |
| Islamityske kalinder | 1393 – 1393 |
| Juliaanske kalinder   | Gregoriaansk min 13 dgn. |
| Sineeske kalinder | 4669 – 4670
己子 – 庚丑 |

**1973** is in gewoan jier dat begjint mei in moandei. (*Gregoriaanske kalinder foar 1973.*)

Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1970-er jierren.

## Foarfallen

jannewaris
* 1 - Oan de ein fan 31 desimber 1972 (UTC 0) wurdt in skrikkelsekonde ynfoege.
* 1 - Denemark, Ierlân en Grut-Brittanje wurde lid fan de Jeropeeske Mienskip.
* 27 - It Ferdrach fan Parys makket in ein oan 'e Amerikaanske dielname oan 'e Fjetnamoarloch.

febrewaris
* 21 - De Israelyske loftmacht sjit boppe it besette Sinaï-skiereilân in Libysk ferkearsfleantúch del, Libyan Arab Airlines-flecht 114. Dêrby komme alle 108 ynsittenden fan it fleantúch om.
* 25 - Atje Keulen- Deelstra wurdt yn Strömsund foar de tredde kear wrâldkampioen reedriden oer-alles.
* 27 - De Besetting fan Wounded Knee begjint, wêrby't likernôch 200 wapene aktivisten fan 'e Amerikaanske Yndiaanske Beweging it plakje Wounded Knee (Súd-Dakota) besette út protest tsjin 'e wegering fan it Amerikaanske regear om him oan 'e histoaryske ferdraggen mei de Yndiaanske folken te hâlden.

april
* 2 - In tige swiere stoarm lûkt oer Fryslân, noch mar in pear moanne nei de swiere stoarm fan 1972. Op Skylge wurdt in wynstjit fan 155 km yn 'e oere metten.

maaie
* 8 - Nei 71 dagen komt der in ein oan 'e Besetting fan Wounded Knee. By dizze aksje binne ferskate deaden fallen.

july
* 10 - De Bahama's wurde ûnôfhinklik fan it Feriene Keninkryk.

augustus
* 1 - Sjouke de Boer, Wieb van Wieren en Gerrit van der Heide winne yn Frjentsjer de 120ste PC. Sjouke de Boer wurdt útroppen ta kening.

septimber
* 11 - By in militêre steatsgreep, dy't útfierd wurdt mei stipe fan 'e Amerikaanske feilichheidstsjinst CIA, wurdt yn Sily it regear fan 'e demokratysk keazen presidint Salvador Allende ôfset en ferfongen troch in faksistyske militêre diktatuer ûnder lieding fan generaal Augusto Pinochet. Allende komt by de steatsgreep om.

oktober
* 6 - De Jom Kippoeroerloch brekt út: Syrje en Egypte falle fan twa kanten Israel oan.
* 17 - De Oaljekrisis fan 1973 begjint as de troch de Arabyske steaten behearske OPEC in oalje-embargo ynsteld tsjin Westerske bûnsgenoaten fan Israel, wêrûnder de Feriene Steaten en Nederlân.
* 20 - It Sneontejûnsbloedbad yn 'e Feriene Steaten: presidint Richard Nixon ûntslacht ferskate hege regearingsfunksjonarissen efterinoar om't dy wegerje en fier syn opdracht út om Archibald Cox, de spesjale oanklager oangeande it Watergate-skandaal, út syn funksje te setten.
* 23 - Mei in wapenstilstân komt der in ein oan 'e Jom Kippoeroarloch. Israel hat de oanfallen fan Syrje, Egypte en harren bûnsgenoaten ôfslein.

desimber
* 20 - By in bomoanslach troch de Baskyske ôfskiedingsbeweging ETA wurdt de Spaanske premier Luis Carrero Blanco fermoarde. Mei't dat de opfolger wie dy't diktator Francisco Franco op it each hie, liedt dit yndirekt ta de werynfiering fan 'e demokrasy nei Franco syn dea.

## Berne

jannewaris
* 5 - Diamond Foxxx, Amerikaansk pornoaktrise
* 23 - Barbara Molat, Hongaarsk pornoaktrise
* 24 - Tacori Blu, Amerikaansk pornoaktrise
* 26 - W. Kamau Bell, Amerikaansk komyk en dokumintêremakker
* 27 - Lovette, Amerikaansk pornoaktrise

febrewaris
* 12 - Gianni Romme, Nederlânsk reedrider
* 25 - Henk Wolf, Frysk taalkundige
* 27 - Chris Wassenaar, Frysk keatser

maart
* 5 - Ate Grypstra, Frysk skriuwer
* 8 - Anneke van Giersbergen, Nederlânsk sjongeres
* 24 - Daniëlle Overgaag, Nederlânsk hurdfytster en presintatrise
* 29 - Brandi Love, Amerikaansk pornoaktrise en sakefrou
* 30 - Auður Jónsdóttir, Iislânsk skriuwster

april
* 2 - Roselyn Sánchez, Portorikaansk aktrise en sjongster
* 10 - Africa Sexx, Amerikaansk pornoaktrise
* 12 - Robert Jensen, Nederlânsk telefyzjepresintator († 2026)
* 18 - Arnaud Beltrame, Frânsk militêr plysjeman († 2018)
* 25 - John Wijdenbosch, Nederlânsk-Surinaamsk akteur († 2017)

maaie
* 2 - Richard Schuil, Frysk follyballer
* 11 - Simon Andries Minnesma, Frysk keatser
* 13 - Windy Leigh, Amerikaansk neakenmodel
* 17 - Sasha Alexander, Amerikaansk aktrise
* 31 - Albert Egges van Giffen, Nederlânsk argeolooch

juny
* 3 - Ferri Somogyi, Nederlânsk akteur
* 12 - Sana Fey, Amerikaansk pornoaktrise
* 20 - Joo Min Lee, Frânsk pornoaktrise
* 24 - Milouska Meulens, Nederlânsk presintatrise

july
* 3 - Mimi Miyagi, Filipynsk-Amerikaansk pornoaktrise en politika.
* 11 - Devin DeRay, Amerikaansk pornoaktrise.
* 14 - Alley Baggett, Amerikaansk neakenmodel
* 23 - Monica Lewinsky, minneresse fan 'e Amerikaanske presidint Bill Clinton

augustus
* 6 - Asia Carrera, Amerikaansk pornoaktrise

septimbeer
* 11 - Tanya Hansen, Noarsk pornoaktrise
* 20 - Laura Black, Roemeensk pornoaktrise

oktober
* 3 - Keiko Agena, Amerikaansk aktrise
* 3 - Neve Campbell, Kanadeesk aktrise
* 31 - Beverly Lynne, Amerikaansk aktrise

novimber
* 3 - Julia Channel, Frânsk pornoaktrise
* 8 - Mafalda, Frânsk pornoaktrise
* 13 - Christianne van der Wal, Nederlânsk politikus
* 19 - Frank Versace, Frânsk pornoakteur

desimber
* 7 - Ali Raymi, Jemenitisch bokser en militêr († 2015)
* 25 - Kristi Myst, Amerikaansk pornoaktrise
* 27 - Tabatha Cash, Frânsk pornoaktrise
* 28 - Ids Postma, Frysk hurdrider en boer
* 30 - Nacho Vidal, Spaansk pornoakteur
* 31 - Sinnamon Love, Amerikaansk pornoaktrise en seksuologe

*datum ûnbekend*
* Henk Wolf, Frysk taalkundige en oersetter

## Ferstoarn

jannewaris
* 15 - Anfesia Shapsnikoff, Amerikaansk aktiviste en kuorker (\* 1901)
* 22 - Lyndon B. Johnson, presidint fan 'e Feriene Steaten (\* 1908)

maart
* 10 - Maas van der Feen, Frysk tennisser (\* 1888)

april
* 28 - Clas Thunberg, Finsk reedrider (\* 1893)
* 28 - Robert Buron, Frânsk politikus (\* 1910)

maaie
* 13 - Gerrit Dijkstra (Gerryt Dykstra), Frysk oersetter en dosint (\* 1897)
* 14 - Hans Haas, Eastenryksk gewichtheffer (\* 1906)
* 18 - Jeannette Rankin, Amerikaansk politikus (\* 1880)

july
* 16 - Nine van der Schaaf, Frysk dichteresse en skriuwster (\* 1882)

septimber
* 2 - J.R.R. Tolkien, Ingelsk skriuwer en taalkundige (\* 1892)
* 11 - Salvador Allende, presidint fan Sily (\* 1908)
* 14 - Vladimír Syrovátka, Tsjechysk kanoër (\* 1908)
* 23 - Pablo Neruda, Sileensk dichter en Nobelpriiswinner (\* 1904)

oktober
* 2 - Paavo Nurmi, Finsk lange-ôfstânsdraver (\* 1897)
* 9 - Rinze Rinzes Yetsenga, Frysk keatser (\* 1898)
* 17 - Pedro Bissonette, Amerikaansk minskerjochte-aktivist (\* 1944)

novimber
* 16 - Lorenzo Fernández, Oerûguayaansk fuotballer (\* 1901)
* 24 - John G. Neihardt, Amerikaansk dichter, skiedkundige en etnolooch (\* 1881)

desimber
* 4 - Lauri Lehtinen, Finsk atleet (\* 1908)
* 14 - Johannes Allen, Deensk skriuwer (\* 1916)

*datum ûnbekend*
* Jacobus Wiersma, Frysk skriuwer en sjoernalist (\* 1894)

## Literatuer

romans
* Thea Beckman - *Kruistocht in Spijkerbroek* (oerset yn it Frysk as *Krústocht yn Spikerbroek*)
* Elie Wiesel - *Le Serment de Kolvillàg* (oerset yn it Frysk as *De Eed fan Kolvillág*)

## Films

* *Battle for the Planet of the Apes*
* *Charlotte's Web*
* *Live and Let Die*
* *Magnum Force*

## Muzyk

albums, top 10
1. Thijs van Leer, *Introspection*
2. Demis Roussos, *Forever and Ever*
3. The Osmonds, *Osmonds Greatest Hits*
4. The Beatles, *1962 - 1966*
5. Vicky Leandros, *Vicky Leandros*
6. The Beatles, *1967 - 1970*
7. Alice Cooper, *Billion Dollar Babies*
8. The Eagles, *Desperado*
9. ferskaat, *Alle 13 Goed, Deel 5*
10. Boudewijn de Groot, *Dubbel, Twee*

## Tillefyzje

* *Star Trek: The Animated Series*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jierren: | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 |
| Iuwen: | 15e | 16e | 17e | 18e | 19e | 20e iuw | 21e | 22e | 23e | 24e | 25e |

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory 1973 fan Wikimedia Commons.
  |

 |