Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Skyten

Gebiet fan de Skyten 100 f.Kr.
De **Skyten** wienen in Yndo-Jeropeeske nomadysk folk fan Iraanske komôf dat eartiids (7e iuw f.Kr.- 4e iuw f.Kr.) libbe op de flakten fan Sintraal-Aazje en dy't fan dêrút nei de gebieten oan de Swarte See ta setten. Sy waarden letter troch de Sarmaten ferdreaun. It gebiet dêr't sy setelen rikte oant en mei Lyts-Aazje en it suden fan Palestina.

It meastepart fan de ynformaasje oer de Skyten dêr't wy oer beskikke komt fan de Grykske histoarikus Herodotus (± 440 f.Kr.) yn syn *History*, en fan archeologyske fynsten dien yn Oekraïne en it suden fan Ruslân.
# Egeyske See

|  |
| --- |
| Egeyske See |
|  |
| **geografy** |
| type wetter | rânesee |
| lokaasje | tusken Grikelân en Turkije |
| lân |  Grikelân  Turkije |
| koördinaten | 39° N, 25° E |
| ûnderdiel fan | Middellânske See |
| **sifers** |
| maks. lingte | 670 km |
| maks. breedte | 390 km |
| oerflak | 214.000 km² |
| djiptegemiddelde | 362 m |
| djipste punt | 2.639 m |
| wetterfolume | 70.000 km³ |
|  |
| Satellytfoto fan de Egeyske See |

De **Egeyske See** is de namme fan in part fan de Middellânske See dat tusken Grikelân en Turkije leit. Der lizze in soad eilannen yn de Egeyske See. Fierwei de measte eilannen hearre by Grikelân, mar guon binne ek fan Turkije. Yn it noardeasten foarmje de Turkske Dardanellen de grins, yn it noardwesten is dat it Grykske skiereilân Kalkidike, yn it westen de Grykske eilân Euboea en it fêste lân fan Grikelân, yn it easten it Turkske fêstelân en yn it suden de Grykske eilân Kreta.

It súdlike part fan 'e Egeyske See hjit de Kretinzyske See, it súdeastlike part is de Ikaryske See, it súdwestlike part is de Myrtoaanske See, it noardwestlike part is de Termayske Golf (de bocht foar Tessaloniki) en it aldernoardlikste part hjit de Trasyske See.

De eilannen yn de Egeyske See binne tige populêr by minsken dy’t foar harren wille fan eilân nei eilân reizgje. Faak steane by de haven fan in eilân minsken te wachtsjen op de fearboaten, om de toeristen keamers oan de bieden foar in oernachting.

Fierders wurdt der ek fearn tusken de Grykske eilannen en it Grykske en Turkske fêstelân.

## Etymology

Der binne yn de âldheid ferskate ferklearrings bekend foar de namme Egeysk. Der wurdt sein dat de namme in ferwizing is nei de stêd Aegae, in oare ferklearring komt fan *Aegea*, keninginne fan de Amazônen dy’t yn de see ferdronk ek in ferklearring foar de namme kin wêze *Aigaion*, de “seegeit, in oare namme foar Briareus, ien fan de Hekatoncheiren.

De see kin sinne namme ek krigen ha fan de sêge fan Aigeus, de heit fan Thèseus. Dy stoarte him, doe’t hy tocht dat er te witten kaam wie dat syn soan dea wie, yn dizze see.

In oare mooglike ferklearring is in ôflieding fan it Grykske wurd *αἶγες* – aiges – weagen, de weagjende see.

Yn it Bulgaarsk wurdt de see ek wel de *Wite See* (Бяло море) neamd, as tsjinstelling tsjinoer de Swarte See. Dy oantsjutting is ôflaad fan it Turkske Ak Denis (*Wite See*) en Kara Deniz (*Swarte See*), wat werom giet op in âld Turksk gebrûk om de wurden *wit* en *swart* foar súd en noard te brûken.

## Geografy

De Egeyske See hat in grutte fan likernôch 214.000 kante kilometer, de see is sa’n 610 kilometer lang en 300 kilometer breed. De maksimum djipte fan de see is 3.543 meter, krekt eastlik fan Kreta. De sammelnamme foar de eilannen yn de see is de term Egeyske eilannen, se wurde yn sân groepen ferdield:

1. Noardeastlike Egeyske Eilannen
2. Euboea
3. Noardlike Sporaden
4. Kykladen
5. Saroanyske Eilannen
6. Dodekanesos
7. Kreta