# 1969

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Iuwen: | 15e | 16e | 17e | 18e | 19e | 20e iuw | 21e | 22e | 23e | 24e | 25e |
| Jierren: | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 |

|  |
| --- |
|  **Kalinders** |
| Gregoriaanske kalinder   | 1969 *MCMLXIX*  |
| Ab urbe condita | 2722 |
| Armeenske kalinder | 1418
*ԹՎ ՌՆԺԸ* |
| Etiopyske kalinder | 1961 – 1962 |
| Hebriuwske kalinder | 5729 – 5730 |
| Hindoekalinders |  |
| - *Vikram Samvat* | 2024 – 2025 |
| - *Shaka Samvat* | 1891 – 1892 |
| - *Kali Yuga* | 5070 – 5071 |
| Iraanske kalinder | 1347 – 1348 |
| Islamityske kalinder | 1389 – 1389 |
| Juliaanske kalinder   | Gregoriaansk min 13 dgn. |
| Sineeske kalinder | 4665 – 4666
乙申 – 丙酉 |

**1969** is in gewoan jier dat begjint mei in woansdei. (*Gregoriaanske kalinder foar 1969.*)

Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1960-er jierren.

## Foarfallen

Earste flecht fan de Conkorde
Lâning op de Moanne
jannewaris
* 16 - Op it Wenseslasplein yn 'e Tsjechoslowaakske haadstêd Praach docht de studint Jan Palach selsmoard troch himsels yn 'e brân te stekken, út protest tsjin 'e ûnderdrukking fan 'e Praachske Maityd.

maart
* 2 - By in wapene treffen tusken de Sovjet-Uny en de Folksrepublyk Sina oan 'e grinsrivier de Oessoery falle sa'n 71 deaden.
* 2 - De earste flecht (29 minuten) fan 'e Concorde.
* 15 - Op 'e nij fynt der in wapene treffen plak tusken de Sovjet-Uny en de Folksrepublyk Sina oan 'e grinsrivier de Oessoery. Hjirby falle krapoan 100 deaden.
* 29 - Lenny Kuhr wint foar Nederlân it Eurofyzjesongfestival, se kriget likefolle punten as de ynstjoerings fan it Feriene Keninkryk, Spanje en Frankryk.

april
* 29 - Yn Nederlân set de Noardlike Fonoteektsjinst útein mei it útlienen fan platen.

maaie
* 16-21 - Besetting fan it Maagdenhuis, yn Amsterdam (dat it bestjoerssintrum fan 'e Universiteit fan Amsterdam is), troch protestearjende studinten.
* 25 - De Lauwerssee wurdt ôfsletten en hjit no Lauwersmar.

juny
* 22 - De rivier de Cuyahoga, yn 'e Amerikaanske steat Ohio, fljocht yn 'e brân. Dat is fier fan de earste kear, mar diskear docht it ynfloedrike tydskrift *Time* der ferslach fan, mei as gefolch dat der einlings en te'n lêsten peal en perk steld wurdt oan 'e miljeufersmoarging mei brânbere ôffalprodukten fan 'e gemyske yndustry.
* 28 - Begjin fan 'e Stonewall-opskuor yn New York, wêrby't homoseksuëlen foar it earst iepentlik yn ferset komme tsjin ferfolging troch de plysje. Dit is it begjin fan 'e homorjochtebeweging yn 'e Feriene Steaten.
* 30 - Yn Fryslân wurdt de wettertrochgong Hearresyl op 'e nij iepene.

july
* 21 - De Amerikaanske astronaut Neil Armstrong, fan 'e Apollo 11-missy, set as earste minske foet op 'e moanne.
* 30 - Johan van Seijst, Sikke Sikkema en Johannes Westra winne yn Frjentsjer de 116e PC. Johan van Seijst wurdt útroppen ta kening.

augustus
* 8-9 - Yn 'e Amerikaanske stêd Los Angeles fine de Tate-moarden plak, wêrby't 6 minsken ombrocht wurde. Yn har wente oan Cielo Drive yn 'e wyk Hollywood wurdt de acht en in heale moanne swiere aktrise Sharon Tate, de frou fan regisseur Roman Polanski, mei trije fan har freonen en in tafallige omstanner fermoarde troch trije leden fan 'e Manson Family, de sekte fan Charles Manson. Har ûnberne poppe wurdt neitiid as it sechsde slachtoffer telt.
* 15-18 - It legindaryske muzykfestival Woodstock wurdt holden yn in greide yn 'e Amerikaanske steat New York. Der komme mear as 400.000 besikers op ôf.
* 18 - De orkaan Camille, ien fan 'e swierste orkanen ea metten, giet by de Amerikaanske kust fan 'e Golf fan Meksiko oan lân en rjochtet dêr slimme skea oan. Der komme 259 minsken om.

septimber
* 1 - By in steatsgreep yn Lybje wurdt kening Idris ôfset en komt kolonel Mûammar Kadaffy oan 'e macht.

novimber
* 27 - De Al-Wadia-oarloch tusken Saûdy-Araabje en Súd-Jemen brekt út.

## Berne

jannewaris
* 1 - Christi Paul, Amerikaansk ferslachjouster, nijslêzeresse en sjongster
* 2 - Tommy Morrison, Amerikaansk bokser († 2013)
* 3 - Michael Schumacher, Dútsk autokoereur
* 14 - Dave Grohl, Amerikaansk muzikant
* 17 - Shay Fox, Amerikaansk pornoaktrise
* 21 - Karina Lombard, Amerikaansk aktrise

febrewaris
* 1 - Iebele van der Meulen, Frysk tydskriftredakteur
* 8 - Joost Karhof, Nederlânsk sjoernalist en presintator († 2017)
* 11 - Arie Loef, Nederlânsk reedrider
* 22 - Ferdinand de Jong, Frysk skriuwer
* 23 - Elmar Kuiper, Frysk dichter, skilder, fideofilmer en performer

maart
* 15 - Carla Zijlstra, Frysk hurdrydster
* 24 - Houston, Amerikaansk pornoaktrise
* 27 - Mariah Carey, Amerikaansk sjongster
* 28 - Ilke Wyludda, Dútsk atlete († 2024)

april
* 2 - Thomas van der Meer, Frysk keatser
* 16 - Olivia del Rio, Brazyljaansk pornoaktrise
* 21 - Robin Meade, Amerikaansk nijslêzeresse en ferslachjouster

maaie
* 5 - Johan Abma, Frysk fuotballer
* 18 - Şenay Özdemir, Turksk-Nederlânsk útjouster, redaktrise, publisiste en omropster
* 22 - Kim Holland, Nederlânsk pornoaktrise
* 25 - Anne Heche, Amerikaanske aktrise, filmregisseur en senarioskriuwer. († 2022)
* 28 - Rob Ford, Kanadeesk politikus († 2016)

juny
* 9 - Dione de Graaff, Nederlânsk sportpresintatrise
* 14 - Steffi Graf, Dútsk tennister

july
* 9 - Gert-Jan Segers, Nederlânsk politikus en skriuwer

augustus
* 11 - Dru Berrymore, Dútsk pornoaktrise
* 29 - Michael Stefano, Amerikaansk pornoakteur, -regisseur en -produsint

septimber
* 3 - John Fugelsang, Amerikaansk akteur, komyk en publisist
* 19 - Candy Dulfer, Nederlânsk saksofoniste

oktober
* 23 - Dolly Buster, Tsjechysk-Dútsk pornoaktrise
* 25 - Ilⱨam Tohti, Oeigoersk minskerjochte-aktivist
* 31 - Heather Lee, Amerikaansk pornoaktrise

novimber
* 19 - Erika Alexander, Amerikaansk aktrise
* 20 - Callie Thorne, Amerikaansk aktrise

desimber
* 3 - Albertina Soepboer, Frysk dichteresse en skriuwster
* 8 - Alyssa Alps, Amerikaansk neakenmodel
* 13 - Leyna Nguyen, Fjetnameesk-Amerikaansk nijslêzeresse en ferslachjouster
* 16 - Shane, Amerikaansk pornoaktrise

*datum ûnbekend*
* Juanita Growing Thunder Fogarty, Amerikaansk kraleriuwster en borduerster

## Ferstoarn

jannewaris
* 9 - Jacques van Egmond, Nederlânsk baanhurdfytser (\* 1908)
* 19 - Jan Palach, Tsjechysk polityk aktivist (\* 1948)

febrewaris
* 25 - Johannes Siebinga, Frysk dokter, amateur-archeolooch en fersetsstrider (\* 1898)

maart
* 4 - Giorgio Chiavacci, Italjaansk skermer (\* 1899)
* 5 - Martin Hindorff, Sweedsk siler (\* 1897)
* 28 - Dwight Eisenhower, presidint fan 'e Feriene Steaten (\* 1890)
* 31 - Anne Smidts, Frysk keatser (\* 1893)

april
* 22 - Saverio Ragno Italjaansk skermer (\* 1902)

juny
* 1 - Ivar Ballangrud, Noarsk reedrider (\* 1904)
* 4 - Klaas Dijkstra, Frysk amateurwittenskipper en morosoof (\* 1895)
* 22 - Judy Garland, Amerikaansk aktrise en sjongster (\* 1922)
* 22 - William F. Hanson, Amerikaansk komponist en musikolooch (\* 1887)
* 23 - Volmari Iso-Hollo, Finsk atleet (\* 1907)
* 27 - Gerben van Manen, arsjitekt en mei-oprjochter fan de SKS (\* 1884)

july
* 3 - Brian Jones, Ingelsk muzikant (\* 1942)
* 7 - Janke Goslinga, Frysk moardner (\* 1884)
* 29 - Julio García Fernández, Spaansk hynstesporter (\* 1894)

augustus
* 1 - Márton Lőrincz, Hongaarsk wrakselder (\* 1911)
* 9 - Sharon Tate, Amerikaansk aktrise (\* 1943)
* 31 - Rocky Marciano, Amerikaansk bokser (\* 1923)

oktober
* 12 - Sonja Henie, Noarsk keunstrydster (\* 1912)

novimber
* 5 - Piet Hein van Asperen, Frysk keunstskilder en reklametekenner (\* 1895)
* 8 - Harry Mallin, Ingelsk bokser (\* 1892)
* 13 - Fanny Rosenfeld, Kanadeesk sprintster (\* 1904)

desimber
* 2 - František Ventura, Tsjechysk hynstesporter (\* 1895)
* 5 - Garrett Gilmore, Amerikaansk roeier (\* 1895)
* 15 - Willy Røgeberg, Noarsk sportsjitter (\* 1905)
* 27 - Sikke de Vries, Frysk keatser (\* 1888)

*datum ûnbekend*
* Ale Kerkhof, Frysk yngenieur en oersetter (\* 1898)
* Willem Kok, Frysk taalkundige en oersetter (\* 1903)

## Films

* *The Bridge at Remagen*
* *On Her Majesty's Secret Service*
* *Paint Your Wagon*

## Muzyk

singles
* Roger Miller, *Me and Bobby McGee*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jierren: | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 |
| Iuwen: | 15e | 16e | 17e | 18e | 19e | 20e iuw | 21e | 22e | 23e | 24e | 25e |

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory 1969 fan Wikimedia Commons.
  |

 |